Radziszów

Radziszów
Herb Radziszowa
Państwo	Polska
Województwo	małopolskie
Powiat	krakowski
Gmina	Skawina
Liczba ludności (2006)	2800
Strefa numeracyjna	(+48) 12
Kod pocztowy	32-052
Tablice rejestracyjne	KRA
Położenie na mapie Polski Radziszów
49°56′N 19°49′E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Radziszów (dawniej Radessow, Radeszew) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skawina.

Od 1934 roku istniała zbiorowa gmina Radziszów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Znajduje się tu także sanatorium rehabilitacyjne

Historia

Pierwsze wzmianki w dokumencie legata papieskiego Idziego z 1229. W 1250 książę opolski Władysław nadał w darze wieś Radeszew opatowi tynieckiemu. Dokument ten potwierdził w 1519 król Zygmunt I Stary. Wieś była dostawcą miodu i zwierzyny leśnej dla klasztoru.

W czasach księstwa oświęcimskiego rzeka Skawinka podzieliła wieś na dwie części: polską i śląską - podległą królowi czeskiemu, gdyż władca tego księstwa uznał się lennikiem Jana Luksemburskiego. Książę oświęcimski Władysław sprzedał wieś sołtysowi Janowi Radziszowskiemu. Ten za udział w buncie krakowskim przeciwko królowi Władysławowi Łokietkowi utracił posiadłość, którą król ponownie przekazał opactwu tynieckiemu. W II połowie XVIII wieku wraz z sąsiednią Wolą Radziszowską przeszedł w dożywotnie użytkowanie prymasa Podolskiego.

Kościół pw. św. Wawrzyńca w Radziszowie

W 1781, po przejęciu tych dóbr przez władze austriackie, znalazły się w rządowym funduszu religijnym. W 1790 r. Radziszów zakupiła rodzina Dzieduszyckich herbu Sas. Podczas "rzezi galicyjskiej" w 1846 r. mieszkańcy obronili Dzieduszyckich przed rabunkiem staczając bitwę z mieszkańcami Woli Radziszowskiej koło kładki na rzece Skawince. Wdzięczni Dzieduszyccy obdarowali mieszkańców wsi zbożem i ufundowali cztery dzwony do kościoła (zrabowane przez Austriaków podczas I wojny światowej).

Po nich dobrami radziszowskimi władali Orzechowscy, hrabina Róża de Bassano, hrabina Wiktoria Dębińska. Od początku XX wieku właścicielami byli: W. Lisowski, S. Kirchmayer oraz W. Schmidt i Marek Jaskuła. Dobra Radziszowa zostały rozparcelowane przed II wojną światową.

Podczas powodzi w 2010 woda zalała miejscowość.

Ciekawostki

• Na miejscowym cmentarzu, w rodzinnym grobowcu, spoczywają matka i siostry (Anna i Ewa) generała broni Józefa Hallera, a w miejscowym kościele znajduje się obraz Matki Bożej "Hallerowskiej".

Linki zewnętrzne

• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Stowarzyszenie "Nasz Radziszów"