Rafi Eitan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rafi Eitan
Rafi eitan big.jpg
Data urodzenia 23 listopada 1926
Minister ds. emerytów
w rządzie Ehuda Olmerta
Przynależność polityczna Gil
Okres urzędowania od 4 maja 2006
do 31 marca 2009
Poprzednik brak
Następca Beniamin Netanjahu
gen. Roman Jagiel, gen. Rafi Eitan, gen. Ephraim Lapid, gen. Tzvika Gendelman,Andrzej Gąsiorowski(Helping Hand Coalition).jpg
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy byłego oficera izraelskich służb specjalnych i polityka. Zobacz też: Rafael Eitan (generał), na temat generała i polityka izraelskiego.

Rafael ("Rafi") Eitan (hebr. רפי איתן) (ur. 23 listopada 1926) – izraelski polityk, lider ugrupowania emerytów Gil – Gimla'ey Yisrael LaKneset, któremu udało się zdobyć niespodziewanie dużą liczbę mandatów w wyborach parlamentarnych w 2006. W 1960 był szefem akcji Mossadu, w wyniku której schwytany został nazistowski zbrodniarz, Adolf Eichmann. Pełnił także stanowisko doradcy ds. terroryzmu premiera Menachema Begina, w latach 1985-1993 był prezesem firmy państwowej Israel Chemicals Ltd., która znacząco się rozwinęła pod jego kierownictwem. Po 1993 został biznesmenem, inwestującym m.in. na Kubie. W 2006 przyjął propozycję objęcia przywództwa i pierwszego miejsca na liście wyborczej Gil.

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Eitan urodził się na terytorium Brytyjskiego Mandatu Palestyńskiego w kibucu Ein Harod. Jego rodzice byli syjonistycznymi imigrantami, którzy przybyli z Rosji i byli jednymi z założycieli kibucu. Jego ojciec, Noach Hantman był rolnikiem, aktywnym członkiem ruchu Mapai, a także poetą. Jego matka Yehudit Volovelsky również była członkinią Mapai. Razem z czwórką dzieci, Rafim, Odedem, Riną i Yechiam mieszkali w Ramat HaSharon od 1928. Eitan ukończył szkołę średnią Szkołę Rolniczą w Givat HaSchloshah w 1940, a potem dostał się na prestiżową London School of Economics, na której ukończył ekonomię.

W wieku 12 lat Eitan przyłączył się do podziemnej organizacji żydowskiej, Hagany, a następnie do Palmachu, jej elitarnych jednostek. Wszystko to działo się do czasu ukończenia przez niego szkoły średniej w 1944. Eitan pomagał m.in. imigrantom przybywającym z Europy opanowanej przez nazistów. Jego najbardziej spektakularną akcją było wysadzenie w powietrze brytyjskiego radaru na Górze Karmel, niedaleko Hajfy. Aby dotrzeć do tej instalacji, Eitan musiał czołgać się w kanałach, czemu później zawdzięczał swój przydomek – "Cuchnący Rafi", który odróżniał go od bardziej znanego izraelskiego polityka, żołnierza, szefa sztabu, Rafaela Eitana. W tym okresie swojego życia Eitan spotkał po raz pierwszy późniejszego premiera Izraela, Icchaka Rabina.

Praca w wywiadzie[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny wyzwoleńczej (1948-1949), Eitan służył w wywiadzie wojskowym, co zaowocowało później zatrudnieniem go w nowo utworzonym izraelskim wywiadzie, Mossadzie. Wkrótce jednak przeniósł się do służby bezpieczeństwa wewnętrznego Szin Bet, gdzie był szefem operacji. W 1960 Eitan dowodził akcją porwania z Argentyny ukrywającego się tam nazistowskiego zbrodniarza, Adolfa Eichmanna, który został przewieziony do Izraela, osądzony i stracony.

W 1963 został przeniesiony do Mossadu (w światku wywiadu izraelskiego praktyki tego rodzaju nie są czymś nadzwyczajnym[potrzebne źródło]), gdzie zajmował się m.in. sprawą biorących udział w egipskim programie zbrojeń rakietowych naukowców niemieckich. On sam utrzymuje, że w tym czasie nawiązał pierwsze kontakty z ówczesnym prezydentem Egiptu, Gamalem Abdelem Naserem, a w latach 70. XX w. stał na czele tzw. batalionu zemsty (lub szwadronu śmierci), który tropił i likwidował członków palestyńskiej organizacji terrorystycznej Czarny Wrzesień, odpowiedzialnej za masakrę sportowców izraelskich podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium w 1972.

W latach 1964-1966 Eitan zajmował się sprawą sprzedaży broni Egiptowi przez Niemcy. Eitan zaangażowany był również w operację zniszczenia irackiego reaktora atomowego w Osirak w czerwcu 1981 – wydarzeniu krytykowanym wówczas przez wiele krajów.

Późniejsze lata[edytuj | edytuj kod]

Eitan pracował w wywiadzie do 1972, potem zajął się interesami prywatnymi, m.in. hodowlą ryb tropikalnych. Jednak w 1978 premier Menachem Begin zatrudnił go jako doradcę ds. terroryzmu. W 1981 został szefem Biura Łącznikowego ds. Naukowych (Lakam) Ministerstwa Obrony, tajnej agencji wywiadu technicznego niezależnej od Amanu i innych agencji wywiadu izraelskiego.

W 1984 kontakt z Lakam nawiązał pracownik Centrum Gotowości Antyterrorystycznej Służby Śledczej Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Jonathan Pollard, który zaproponował Izraelowi sprzedaż tajemnic wojskowych. W 1984 Eitan podejmował wystawnie Pollarda i jego narzeczoną Anne Henderson w Paryżu.

W styczniu następnego roku obaj spotkali się z nim w Izraelu. Niewykluczone, że zainteresowanie Eitana Pollardem wynikało z chęci udowodnienia mu wyższości Lakamu nad Mossadem. Skandal wywołany ujawnieniem przez Departament Stanu powiązań aresztowanego 21 listopada 1985 Polarda z Eitanem doprowadził do likwidacji Lakamu w roku następnym. Eintan otrzymał stanowisko prezesa państwowej firmy chemicznej. Mimo porażki w sprawie Pollarda, uważany jest powszechnie w Izraelu za bohatera wywiadu, co przyznają nawet jego liczni krytycy.

Interesy na Kubie[edytuj | edytuj kod]

W 1992 Eitan został nakłoniony przez brazylijskiego biznesmana, Irvinga Semmela do startowania w przetargu o kontrakt na Kubie, obejmujący m.in. działalność rekultywacji gleb. Eitan wraz z czterema wspólnikami założył na Kubie firmę GBM (Grupo BM), a Eitan reprezentował firmę w Izraelu pod nazwą "Reesimex". GBM wybudowało m.in. centrum handlowe w Hawanie i pomnik holokaustu. GBM zostało również oznaczone medalem za pracę rolniczą przez kubański rząd. W późniejszym czasie GBM rozszerzyło swoją działalność na resztę Ameryki Łacińskiej.

Gil[edytuj | edytuj kod]

Eitan został poproszony aby reprezentował Gil, partię emerytów, w wyborach do parlamentu z 28 marca 2006. Partia ta zdobyła dużą liczbę miejsc w Knessecie – 7, pomimo przewidywania, iż w najlepszym przypadku osiągnie ona 2-3 miejsca lub w ogóle nie przekroczy progu wyborczego. Gil wszedł po wyborach w skład rządu Ehuda Olmerta, Eitan został ministrem bez teki ds. emerytów, do gabinetu wszedł także inny członek partii, Yaakov Ben-Yezri.

We wrześniu 2008 Eitan oświadczył, że akcję przeprowadzoną przez izraelskie tajne służby, w wyniku której uprowadzono Adolfa Eichmanna, można zastosować także względem prezydenta Iranu Mahmuda Ahmadineżada, który wielokrotnie groził wymazaniem Izraela z mapy świata[1].

W wyniku wyborów w 2009 nie dostał się do Knessetu, a jego partia nie przekroczyła progu wyborczego.

Inne aktywności[edytuj | edytuj kod]

Prawie osiemdziesięcioletni Eitan wciąż cieszy się dobrym zdrowiem i twierdzi, że nie myśli o emeryturze. Obecnie znany jest także z tego, iż jest zapalonym rzeźbiarzem, twórcą ponad 100 dzieł.

Przypisy

  1. The International News: It's OK to kidnap Ahmadinejad: Israeli minister (ang.). [dostęp 18 września 2008].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]