Raków (powiat kielecki)
| Raków | |||
|
|||
 Kościół parafialny pw. Trójcy Świętej |
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | świętokrzyskie | ||
| Powiat | kielecki | ||
| Gmina | Raków | ||
| Liczba ludności (2008) | 1174 | ||
| Strefa numeracyjna | (+48) 41 | ||
| Kod pocztowy | 26-035 | ||
| Tablice rejestracyjne | TKI | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Raków
|
|||
| Na mapach: | |||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa miejscowości | |||
Raków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków. Położona nad rzeką Czarną Staszowską przy zalewie Chańcza w kierunku południowo-wschodnim od Kielc i w odległości 15 km na północny zachód od Staszowa. Dawne miasto, w XVII w stanowiło ważny ośrodek polskiego arianizmu.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Raków.
Przez wieś przechodzi 
żółty szlak turystyczny z Szydłowa do Widełek.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Miasto Raków założył w 1569 roku kasztelan żarnowski Jan Sienieński, ogłaszając w nim tolerancję religijną. Nazwa miasta pochodzi od herbu żony kasztelana arianki Jadwigi Gnoińskiej, który przedstawiał raka.
Raków w krótkim czasie stał się centrum życia braci polskich zwanych arianami mieszkających w Polsce, jako że założyciele miasta byli wyznawcami ruchu reformatorskiego. Pod koniec XVI wieku założono drukarnię ariańską. Na początku XVII wieku wybrano Raków na ośrodek organizacyjny zboru ariańskiego. Miasto rozwijało się szybko i w latach 30. XVII wieku liczyło już 15 tys. mieszkańców[1]. Powstał w tym czasie przemysł tkacki, papierniczy, garncarski i browarniczy. Wybudowano także okazały ratusz i most na Czarnej.
W latach 1602-1638 istniała w Rakowie szkoła ariańska o międzynarodowej sławie, gdzie nauczanie prowadzono w oparciu o własne podręczniki, autorstwa wykładających w szkole profesorów.
W wyniku nasilającej się kontrreformacji, pod pretekstem zniszczenia krzyża przez młodzież ariańską, 19 kwietnia 1638 sąd królewski zakazał dalszej działalności rakowskiego zboru, w tym także drukarni i szkoły oraz skazał na banicję nauczycieli[2]. Po wygnaniu arian z Polski miasto podupadło i opustoszało. Jego rangi nie przywróciło ufundowanie przez biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika wspaniałego kościoła. W 1641 roku biskup osadził w Rakowie reformatów. Ich zadaniem było nawracanie pozostałych w mieście arian i ich zwolenników. Zakonnicy opuścili miasto ok. 1649 roku. Pod koniec XVII wieku liczyło ono zaledwie 700 mieszkańców.
Po III rozbiorze Polski Raków znalazł się początkowo pod zaborem austriackim, potem rosyjskim. W 1820 Raków miał 926 mieszkańców, w 1864 liczba ich wzrosła do 2007; znaczną część stanowiła ludność żydowska[2]. W 1869 roku, jak wiele innych polskich miast, utracił prawa miejskie.
[edytuj] Zabytki
- kościół parafialny pw. Św. Trójcy, wzniesiony w latach 1640-1645 z fundacji biskupa krakowskiego. Kościół postawiono na miejscu zburzonego zboru ariańskiego. Wewnątrz wyposażenie w stylu późnobarokowym.
- Dom Ariański na rogu ulic Kościelnej i Sienieńskiego.
- oryginalne izby z renesansowymi sklepieniami z czasów ariańskich - Pl. Wolności 17 (bar "Arianka") oraz Pl.Wolności 18 (sklep "Art. przemysłowe)[3][4]
- kościół reformatów pw. Św. Anny, wybudowany w 1641 roku, przebudowany w połowie XVIII wieku.
[edytuj] Galeria
Plac Wolności (dawny Rynek)
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Raków. W: Maciej Zarębski: Spacerkiem po ziemi staszowskiej. T. 18. Staszów: Staszowskie Towarzystwo Kulturalne, 1990, s. 59, seria: Biblioteka staszowska.
- ↑ 2,0 2,1 Stanisław Cynarski (red.), Raków ognisko ariznizmu, PWN, Kraków 1968
- ↑ Ryszard Kuc: Serwis internetowy Gminy Szydłów (pol.). [dostęp 6 września 2009].
- ↑ Rakowska Internetowa Izba Pamięci (pol.). [dostęp 6 września 2009].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona internetowa gminy Raków
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||||||
|
|||||||||||||||||
