Rak przełyku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rak przełyku
carcinoma oesophagi
ICD-10 C15
C15.0 Szyjna część przełyku
C15.1 Piersiowa część przełyku
C15.2 Brzuszna część przełyku
C15.3 Górna trzecia część przełyku
C15.4 Środkowa trzecia część przełyku
C15.5 Dolna trzecia część przełyku
C15.9 Przełyk, nie określony

Rak przełyku (łac. carcinoma oesophagi) – nowotwór złośliwy przełyku, wywodzący się z nabłonka płaskiegorak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale), lub gruczołowegorak gruczołowy (adenocarcinoma). Jego najczęstszym objawem jest dysfagia. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania wycinków pobranych podczas endoskopii. Leczenie opiera się głównie na chirurgii (w przypadku zaawansowanych nowotworów również chemioterapii i radioterapii). Rokowanie jest złe.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Zapadalność: 3,4/100000/rok. Rocznie rozpoznaje się w Polsce około 1300 przypadków raka przełyku.
Częściej chorują mężczyźni, prawie wyłącznie po 40. roku życia.
Dynamizm wzrostu zachorowalności na gruczolakoraka przełyku jest największy spośród wszystkich raków u ludzi (związane jest to ze wzrastającą częstością występowania przełyku Barreta).

Etiopatogeneza[edytuj | edytuj kod]

Rozwój raka przełyku jest spowodowany zaburzeniami kontroli proliferacji i różnicowania oraz apoptozy komórkowej. Dochodzi do mutacji w obrębie genów supresorowych, takich jak: p53, p21, p14, p16, a także onkogenówBcl-1.

Czynniki ryzyka[edytuj | edytuj kod]

Czynniki etiologiczne:

Stany przedrakowe:

Endoskopowy obraz przełyku Barretta

Największym czynnikiem ryzyka gruczolakoraka przełyku jest przełyk Barretta.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

  • Rak płaskonabłonkowy
  • Gruczolakorak – najczęściej spotykana postać z tendencja wzrostową.
  • Rak śluzowonaskórkowy.
  • Rak torbielowatogruczołowy.

Dwa ostatnie spotykane są bardzo rzadko.

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej:

Rzadziej:

Powiększenie nadobojczykowych i szyjnych węzłów chłonnych świadczy o znacznym zaawansowaniu procesu chorobowego.

Umiejscowienie[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej w obrębie 3 fizjologicznych przewężeń:

  • przy wejściu do przełyku w miejscu zespolenia z gardłem – 15%
  • w miejscu rozwidlenia tchawicy – 50%
  • przy przejściu przez rozwór przepony – 35%

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Przetoka przełykowo-tchawicza
Objawy:

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Endoskopowy obraz gruczolakoraka przełyku

Na podstawie badania endoskopowego i oceny histopatologicznej pobranego wycinka.
W celu ustalenia stopnia zaawansowania choroby należy wykonać następujące badania:

Badania pomocnicze[edytuj | edytuj kod]

  • badanie radiologiczne przełyku po podaniu kontrastu – może wykazać owrzodzenia lub zwężenia przełyku
  • endoskopia – umożliwia wykrycie zmiany płaskiej w ścianie przełyku, owrzodzenia, guza wpuklającego się do światła przełyku, usztywnienia ściany spowodowanego naciekiem lub zwężenia przełyku.
  • tomografia komputerowa – diagnostyka przerzutów odległych i określenie stopnia zaawansowania choroby
  • endosonografia (EUS) – ocena głębokości penetracji raka w obrębie przełyku i sąsiadujących struktur, a także zajęcie regionalnych węzłów chłonnych. Umożliwia także wykonanie celowanej biopsji cienkoigłowej węzła chłonnego.
  • markery nowotworowe (CEA, CA 19-9, CA 125) – mała czułość i swoistość. Mogą być przydatne w monitorowaniu nawrotów.

Różnicowanie[edytuj | edytuj kod]

Inne przyczyny dysfagii.
Patrz odpowiedni rozdział.

Klasyfikacja TNM[edytuj | edytuj kod]

T – guz pierwotny
Tis carcinoma in situ
T1 guz nacieka błonę podśluzową, ale jej nie przekracza
T2 guz nacieka błonę mięśniową, ale jej nie przekracza
T3 rak nacieka przydankę przełyku
T4 rak nacieka otaczające tkanki
N – okoliczne węzły chłonne
N0 regionalne węzły chłonne bez przerzutów nowotworu
N1 zajęty okoliczny węzeł chłonny
M – przerzuty odległe
M0 nie stwierdza się przerzutów odległych
M1a stwierdza się przerzuty do węzłów chłonnych szyjnych w raku górnej połowy przełyku lub do węzłów chłonnych pnia trzewnego w raku dolnej połowy przełyku
M1b inne odległe przerzuty

Stopień zaawansowania[edytuj | edytuj kod]

Stopień 0 Tis N0 M0
Stopień I T1 N0 M0
Stopień IIA T2-3 N0 M0
Stopień IIB T1-2 N1 M0
Stopień III T3 N1 M0
T4 każde N M0
Stopień IVA każde T każde N M1a
Stopień IVB każde T każde N M1b

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie radykalne[edytuj | edytuj kod]

Kwalifikują się do niego tylko chorzy bez przerzutów. Wybór metody zależy od stopnia zaawansowania choroby:

Podstawową metodą operacyjną w leczeniu raka przełyku jest jego całkowite lub subtotalne wycięcie wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi. Ciągłość przewodu pokarmowego odtwarza się przez przemieszczenie żołądka do klatki piersiowej lub wytworzenia wstawki z jelita.

Leczenie paliatywne[edytuj | edytuj kod]

Samorozprężalny metalowy stent zastosowany w paliatywnym leczeniu raka przełyku – obraz endoskopowy

Metody:

Leczenie ma na celu zminimalizowanie objawów i poprawę jakości życia pacjentów z nieoperacyjnym rakiem przełyku.

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Stopień 5-letnie przeżycie
0 >95% %
I 50-80%
IIA 30-40%
IIB 10-30%
III 10-15%
IVA <5%
IVB <1%

W większości przypadków rozpoznanie raka przełyku następuje w stadium zaawansowanym, dlatego średni odsetek przeżyć wynosi 5-10%.

Profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

Przede wszystkim opiera się na modyfikacji stylu życia:

  • leczenie otyłości
  • zaprzestanie palenia tytoniu
  • spożywanie świeżych owoców i warzyw

Regularne badania endoskopowe chorych ze zwiększonym ryzykiem zachorowania.

Przypisy

  1. AH. Merry, LJ. Schouten, RA. Goldbohm, PA. van den Brandt. Body mass index, height and risk of adenocarcinoma of the oesophagus and gastric cardia: a prospective cohort study.. „Gut”. 56 (11), s. 1503-11, Nov 2007. doi:10.1136/gut.2006.116665. PMID 17337464. 
  2. KJ. Syrjänen. HPV infections and oesophageal cancer.. „J Clin Pathol”. 55 (10), s. 721-8, Oct 2002. PMID 12354793. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.