Rak wątrobowokomórkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rak wątrobowokomórkowy
carcinoma hepatocellulare
Rak wątrobowokomórkowy u pacjenta z marskością wątroby na podłożu WZW C
Rak wątrobowokomórkowy u pacjenta z marskością wątroby na podłożu WZW C
ICD-10 C22.0
Rak komórek wątroby
ICDO M8170/3
MedlinePlus 000280
MeSH D006528

Rak wątrobowokomórkowy (pierwotny rak wątroby; ang. hepatocellular carcinoma; HCC) – nowotwór złośliwy wątroby wywodzący się z hepatocytów.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Największa zachorowalność jest notowana w Azji Południowo-Wschodniej. Jest tam najczęstszym nowotworem złośliwym u mężczyzn. 3 razy częściej chorują mężczyźni niż kobiety. Szczyt zachorowań w Afryce i Azji przypada na 30.-40. rok życia, a w Europie i w USA na 50.-60. rok życia.

Czynniki ryzyka[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym podłożem do rozwoju raka wątrobowokomórkowego (a także marskości wątroby) jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C[1][2].

Inne czynniki ryzyka rozwoju raka wątrobokomórkowego:

Jednoczesne występowanie dwóch lub więcej czynników ryzyka zwiększa zagrożenie rozwojem tego nowotworu niż gdy każdy występuje z osobna.

Obraz kliniczny[edytuj | edytuj kod]

  • powiększenie wątroby
  • słyszalny szmer nad wątrobą w związku z bogatym unaczynieniem guza
  • wodobrzusze
  • objawy niespecyficzne, takie jak:
    • bóle brzucha
    • utrata masy ciała
    • złe samopoczucie i osłabienie
    • uczucie pełności w nadbrzuszu
    • brak apetytu
  • obrzęki kończyn dolnych
  • żółtaczka
  • gorączka
  • krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego
  • nagły wzrost poziomu fosfatazy alkalicznej u osoby chorej na marskość wątroby

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Stawia się na podstawie:

Badanie pomocnicze[edytuj | edytuj kod]

  • badania laboratoryjne:
  • scyntygrafia wątroby, która wykazuje ubytki gromadzenia znacznika
  • angiografia (obecność dobrze unaczynionego guza)
  • biopsja cienkoigłowa wątroby – rzadko wykonywana (u chorych u których leczenie operacyjne jest przeciwwskazane; możliwość implantacji komórek nowotworowych – powstawanie jatrogennych przerzutów)

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

  • w przypadku zmiany ograniczonej do 1 płata wątroby – jego wycięcie
  • w przypadku zmian bardziej zaawansowanych, jednakże w przypadku braku zajęcia dużych naczyń – przeszczepienie wątroby
  • chemioterapia jest nieskuteczna
  • radioterapia → W siepniowym numerze Cancer (08/2006) opublikowano badanie, w którym wykazano, że zastosowanie terapii przy użyciu strumienia protonów może przynieść korzyści u szerokiej grupy pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym pozbawionych innych opcji terapeutycznych. Leczenie to cechowało się wysokim odsetkiem odpowiedzi na leczenie (81%) i dobrą kontrolą ogniska pierwotnego (u 93%), również u pacjentów z wieloma chorobami współistniejącymi takimi jak marskość wątroby, niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca. [radiolog.pl]

W przypadku, kiedy marskość wątroby uniemożliwia leczenie operacyjne, stosuje się inne możliwości terapeutyczne:

  • wstrzykiwanie alkoholu do guza – jedynym warunkiem jest wielkość guza (< 5 cm). Zabieg przeprowadza się kilkukrotnie, a wyniki są porównywalne do leczenia operacyjnego.
  • kriochirurgia
  • termoablacja

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Średni czas przeżycia od momentu rozpoznania wynosi 6 miesięcy. W przypadku zmiany ograniczonej do 1 płata 5-letnie przeżycie osiąga 10 proc. chorych. 5-letnia przeżywalność po resekcji wątroby wynosi ok. 25 proc., a po przeszczepie ok. 80 proc.

Profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

Wszyscy chorzy z marskością wątroby lub przewlekłym zakażeniem wirusem HBV powinni poddawać się rutynowym kontrolom (badaniom przesiewowym) w celu wczesnego rozpoznania ewentualnych zmian o charakterze nowotworowym. Należy wykonywać USG jamy brzusznej i oznaczenie poziomu AFP co 6 miesięcy.

Zastosowanie przyczynowego leczenia przeciwwirusowego w przewlekłym zapaleniu wątroby typu B (HBV) ze skuteczną kontrolą wiremii znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia HCC. Wirus HBV jest jednym z najsilniejszych onkogenów, zajmując drugie miejsce zaraz po paleniu tytoniu, jako przyczyna zachorowań na raka.

Przypisy

  1. JF. Perz, GL. Armstrong, LA. Farrington, YJ. Hutin i inni. The contributions of hepatitis B virus and hepatitis C virus infections to cirrhosis and primary liver cancer worldwide.. „J Hepatol”. 45 (4), s. 529-38, Oct 2006. doi:10.1016/j.jhep.2006.05.013. PMID 16879891. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Marek Krawczyk, Waldemar Patkowski: III.J.17.4. Rak wątrobowokomórkowy. W: Interna Szczeklika • Podręcznik chorób wewnętrznych • 2013. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2013, s. 1111. ISBN 9788374303798.
  3. KK. Tanabe, A. Lemoine, DM. Finkelstein, H. Kawasaki i inni. Epidermal growth factor gene functional polymorphism and the risk of hepatocellular carcinoma in patients with cirrhosis.. „JAMA”. 299 (1), s. 53-60, Jan 2008. doi:10.1001/jama.2007.65. PMID 18167406. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. "Choroby wewnętrzne" pod red. prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika, tom 1, str. 969-971 ISBN 83-7430-031-0
  2. "Medycyna wewnętrzna" Gerd Herold i współautorzy, str. 664-665 ISBN 83-200-3322-5

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.