Rasy psa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Rasy psów)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rasy psa – dawniej rasy (w znaczeniu zootechnicznym) zwierząt z gatunku psa domowego (Canis familiaris) wyselekcjonowana głównie pod kątem wartości użytkowej, a współcześnie grupy psów uznanych przez organizację kynologiczną za spełniającą wymogi ustalonego przez nią wzorca rasy, ukierunkowanego głównie pod kątem wyglądu zewnętrznego[1]. Różne stowarzyszenia kynologiczne stosują różne kryteria podziału tego gatunku na rasy oraz – zachowując odrębność w jeszcze większym stopniu – grupują rasy według swoich zasad, określonych we wzorcu rasy.

Ilustracja z Webster’s New Illustrated Dictionary z 1911 roku

Pojęcie rasy powstaje, kiedy grupa osobników należących do tego samego gatunku jest w stanie reprodukować się, konsekwentnie zachowując te same cechy, przy uwzględnieniu takich czynników jak środowisko, historia, geografia, czy użytkowość. Istotne jest, by była to grupa o liczebności wystarczającej do utrzymania rasy bez konieczności stosowania kojarzeń w pokrewieństwie bądź dolewu obcej krwi[2].

Powstawanie ras psa[edytuj | edytuj kod]

Nie istnieją dokładne dane dotyczące czasu w jakim człowiek miałby zacząć ingerować w hodowlę tych zwierząt. Räber podaje, że w mezolicie ludzie preferowali osobniki przywiązujące się do ludzkiej grupy i pod tym kątem przeprowadzali dobór. Istotny skok w procesie tworzenia się ras nastąpił w momencie porzucenia przez ludzi koczowniczego trybu życia na korzyść osiadłego, związanego z uprawą ziemi i hodowlą innych zwierząt domowych (m.in. bydła)[3]. Początkowo typy psów, które wyłoniły się z procesu selekcji dokonywanej przez człowieka i środowisko, były „rasami regionalnymi” mogącymi przeżyć w odpowiedniej niszy ekologicznej.

Przykładem takiej prarasy jest pies torfowy, w typie wilkowatym (Canis familiaris palustris), którego szczątki pochodzące z neolitu, odkryto pod koniec XIX wieku, w Szwajcarii. Pies ten był trzymany w osadach ludzkich zbudowanych na palach, w rejonach zabagnionych. Studer, będący zoologiem z Berna, zafascynowany odkryciem szczątków prapsów wraz z innymi naukowcami, stworzył historyczny podział ras w stosunku do współcześnie istniejących. Opublikował te wyniki w 1901 roku, w swojej pracy pod tytułem "Psy prehistoryczne a obecnie żyjące rasy" ("Die prähistorischen Hunde in ihrer Beziehung zu den gegenwärting lebenden Rassen"). Na podstawie tej pracy wielu późniejszych kynologów tworzyło swoje publikacje. Z czasem okazało się, że przedstawiony przez Studera podział ras nie uwzględniał wszystkich cech, a nadanie nazwy szpic torfowy długo pokutowało poglądem, że szpice to najstarsza grupa psów na świecie.

Skamieniałości pochodzące z ok. 6500 lat temu (4500 lat p.n.e.) pozwoliły wyodrębnić 5 głównych typów psa z tamtego okresu[4]:

Według Hansa Räbera pierwsze hodowle psów rasowych prowadzili myśliwi szlacheccy, którzy kładli nacisk na „czystość ras” rozumianą jako umiejętności myśliwskie przekazywane potomstwu, takie jak trzymanie tropu itp. Stare germańskie dokumenty prawne informują o dużej wartości psa w ten sposób hodowanego[3].

Do czasów współczesnych powstały tysiące ras psa domowego[5], głównie myśliwskich[6]. Większość z nich wyginęła. Około 400 ras uznano w rejestrach organizacji kynologicznych. Niektórym współczesnym rasom grozi wyginięcie.

W efekcie sprzecznych poglądów hodowców na temat wyglądu psów poszczególnych ras[5], w XIX wieku powstały pierwsze kluby kynologiczne. Wprowadziły wzorce dla każdej z ras, księgi hodowlane (księgi rodowodowe, wykazujące przodków poszczególnych psów), rodowody (świadectwa pochodzenia) oraz zakaz wystawiania psów niezarejestrowanych w księgach hodowlanych. Przyczyniło się to do ukierunkowaniu hodowli psów pod kątem spełnienia wymogów wzorca narzuconego przez klub kynologiczny działający w danym regionie. Selekcjonowanie osobników pod kątem użytkowości zostało zastąpione dążeniem do podkreślania zewnętrznych cech budowy (eksterieru)[1][5].

Hodowla w tzw. czystości rasy polega na kojarzeniu blisko spokrewnionych osobników w obrębie tejże rasy, co ograniczyło pulę genową jej populacji. Wybieranie do dalszej hodowli osobników spełniających wymogi wzorca rasy, zwłaszcza zwycięzców wystaw, jeszcze bardziej zwiększa poziom inbredu. Takie techniki hodowlane przyczyniły się do wzmacniania wad genetycznych zwierząt[5]. W prawidłowo prowadzonej hodowli psy będące nosicielami genów odpowiedzialnych za wady wrodzone nie powinny być dopuszczane do reprodukcji[1].

Zmienność ras psa[edytuj | edytuj kod]

Różnica wielkości między chihuahua a dogiem niemieckim

Mimo olbrzymiej zmienności obserwowanej w obrębie gatunku uważa się, że udomowieniu uległ tylko jeden, nazwany przez Karola Linneusza Canis familiaris. Linneusz zdefiniował to zwierzę na podstawie takich cech jak: „ogon skierowany w górę”, „lizanie ran”, „częstego zapadania na rzeżączkę” oraz „oddawania moczu na dźwięk pewnych melodii”.

Zarówno różnice w rozmiarach (psy rasy chihuahua mają dwanaście centymetrów w kłębie, wilczarz irlandzki niemal metr), jak i w wadze (mastif angielski waży pięćdziesiąt razy tyle co szpic miniaturowy) mogą być bardzo znaczne. Podobnie zakres umaszczenia, kształtów i cech charakteru psów jest bardzo szeroki.

Poszczególne rasy psa mają różny zasięg występowania. Niektóre są popularne na całym świecie, inne znane są tylko w kraju pochodzenia, ewentualnie w jego najbliższym sąsiedztwie. Wiele ras przeznaczonych pierwotnie do ściśle określonych zadań przystosowało się z czasem do pełnienia różnych funkcji. Głównie z tych powodów nie istnieje jednolita systematyka ras. Stosowane przez poszczególne organizacje kynologiczne systematyki opierają się na pokrewieństwie poszczególnych ras, ich użyteczności i przydatności do określonych zadań, a także na liczebności przedstawicieli danej rasy w rejonie działania danej organizacji[6]. Tak postawione kryteria powodują rozbieżności w ocenie, do której grupy zaliczyć psy danej rasy, a tym samym powodują, że przyjmowane klasyfikacje są podziałami sztucznymi.

Rasy psa na francuskiej ilustracji z początku XX wieku

Najstarsze rasy o genach najbardziej zbliżonych do wilka określane są mianem psów pierwotnych albo ras prymitywnych. Co do pozostałych ras brak jest dowodów umożliwiających określenie ich filogenezy.

Główne grupy ras wyróżniane pod kątem użyteczności to:

Ze względu na budowę ciała psów danej rasy można zaliczyć je do określonego typu, przy czym proponowane podziały na takie typy również są zależne od autora. Przykładowy podział współcześnie występujących ras:

Information icon.svg Zobacz też: Grupy FCITypy psów.

Rasy psa domowego[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie nazw ras psa domowego w układzie alfabetycznym.

Uwagi:

  • Nazwy ras zapisane zostały małą literą, z wyjątkiem nazw własnych oraz rzeczowników niemieckich, bez uwzględniania innych form zapisu publikowanych w źródłach, w tym wewnętrznych publikacjach ZKwP[7].
  • Różni autorzy podają odmienną kolejność przymiotników w nazwach polskich (np. gończy istryjski krótkowłosy lub istryjski gończy krótkowłosy, czeski terier lub terier czeski). W tabeli wymieniono tylko jedną z form.
Oryginalna nazwa rasy Nazwa polska
(lub polska pisownia nazwy)
Pochodzenie FCI
(numer wzorca)
UKC
Affenpinscher pinczer małpi[7],
affenpinczer[1]
Niemcy 186 +
afghan hound chart afgański[1][6][7] Afganistan 228 +
aïdi aidi[1][7] Maroko 247 +
alapaha blue blood bulldog[1] Stany Zjednoczone
airedale terrier Wielka Brytania 7 +
akbaş çoban köpeği akbash dog[1][8] Turcja 331, jako odmiana anatoliana +
akita Japonia 255 +
alaskan klee kai Stany Zjednoczone +
alaskan malamute Stany Zjednoczone 243 +
alpenländische Dachsbracke alpejski gończy krótkonożny[7],
alpejski jamnikogończy[1]
Austria 254 +
american akita akita amerykańska[7] Japonia 344
american bulldog buldog amerykański[8] Stany Zjednoczone +
american cocker spaniel cocker spaniel amerykański[1][6][7] Stany Zjednoczone 167
american eskimo dog Stany Zjednoczone +
american foxhound foxhound amerykański[1][7] Stany Zjednoczone 303 +
american pit bull terrier amerykański pitbulterier[1],
amerykański pit bull terrier[8]
Stany Zjednoczone +
american staffordshire terrier amerykański staffordshire terier[1], amerykański staffordshire terrier[9] Stany Zjednoczone 286
american staghound amerykański staghound[1] Stany Zjednoczone
american toy terrier amerykański toy terier[1] Stany Zjednoczone +
american water spaniel amerykański spaniel dowodny[7] Stany Zjednoczone 301 +
anadolu çoban köpeği anatolian[7],
anatolijski pies pasterski[10],
anatolian karabash[8],
owczarek anatolijski
Anatolia 331, w tym akbash dog
anglo-français de petite vénerie mały gończy anglo-francuski[7] Francja 325 +
appenzeller Sennenhund appenzeller Szwajcaria 46 +
ariégeois Francja 20 +
australian cattle dog australijski pies pasterski[3][9] Australia 287 +
australian kelpie owczarek australijski – kelpie[7],
kelpie[3][9][7],
australijski kelpie[1]
Australia 293 +
australian shepherd owczarek australijski (typ amerykański)[7],
owczarek australijski[9]
Stany Zjednoczone 342 +
australian silky terrier australijski silky terier[1] Australia 236
australian stumpy tail cattle dog Australia 351
australian terrier terier australijski[1][7] Australia 8 +
azawakh chart afrykański[7] Mali 307 +
barbet Francja 105
basenji Afryka Środkowa 43 +
basset artésien normand basset artezyjsko-normandzki[7] Francja 34 +
basset bleu de Gascogne basset gaskoński[7] Francja 35 +
basset fauve de Bretagne basset bretoński[7] Francja 36 +
basset hound basset Wielka Brytania 163 +
bayerischer Gebirgsschweißhund posokowiec bawarski[1][6][7] Niemcy 217 +
beagle Wielka Brytania 161 +
beagle harrier Francja 290 +
bearded collie Wielka Brytania 271 +
bedlington terrier bedlington terier[1] Wielka Brytania 9 +
berger blanc suisse biały owczarek szwajcarski[7] Szwajcaria 347
berger de Beauce, beauceron owczarek francuski beauceron[7],
beauceron[3][9]
Francja 44 +
berger de Brie, briard owczarek francuski briard[7],
briard[9],
owczarek z Brie[3][6]
Francja 113
berger picard owczarek pikardyjski[1][3][9][7] Francja 176 +
Bernhardiner bernardyn[7], bernard[2][11], pies świętego Bernarda[2][11] Szwajcaria 61, w tym odmiana krótkowłosa i długowłosa
berner Sennenhund berneński pies pasterski[1][6][7] Szwajcaria 45 +
bichon à poil frisé, bichon frise Belgia/Francja 215 +
bichon havanais hawańczyk[1][7] rejon Morza Śródziemnego/Kuba 250
billy Francja 25 +
black and tan coonhound Stany Zjednoczone 300
boerboel Republika Południowej Afryki
bolognese bolończyk[1][7] Włochy 196
border collie Wielka Brytania 297 +
border terrier Wielka Brytania 10 +
bosanski oštrodlaki gonič, barak gończy bośniacki szorstkowłosy[1][7],
barak[7]
Bośnia 155 +
boston terrier boston terier[1] Stany Zjednoczone 140
bouledogue français buldog francuski[1][6][7] Francja 101
bouvier des Ardennes bouvier ardeński Belgia 171
bouvier des Flandres Belgia/Francja 191 +
bracco italiano wyżeł włoski krótkowłosy[7] Włochy 202
Brandlbracke gończy austriacki[7] Austria 63
braque d'Auvergne Francja 180
braque de l'Ariege Francja 177
braque du Bourbonnais Francja 179
braque français, type gascogne wyżeł gaskoński[7] Francja 133
braque français, type pyrénées wyżeł pirenejski[7] Francja 134
braque Saint-Germain Francja 115
briquet griffon vendéen Francja 19
broholmer Dania 315
bull terrier bulterier[1][7] Wielka Brytania 11 +
bulldog buldog angielski[1][6][7] Wielka Brytania 149
Bullenbeißer (rasa wymarła) bullenbeisser[1] Niemcy
bullmastiff bulmastif[1] Wielka Brytania 157 +
ca de bestiar owczarek z Majorki[7] Hiszpania 321, w tym krótkowłosy i długowłosy +
cairn terrier Wielka Brytania 4 +
canaan dog pies z Canaan[1] Izrael 273 +
cane corso italiano Włochy 343 +
cane da pastore bergamasco owczarek z Bergamo[3][9], bergamasco[1] Włochy 194 +
cane da pastore maremmano-abruzzese pies z Maremmy i Arbuzzów[3][9],
owczarek maremma[1]
Włochy 201
caniche pudel Francja 172, w tym odmiany
cão da Serra da Estrela pies górski z Estrela[12] Portugalia 173 +
cão da Serra de Aires owczarek portugalski[3][9] Portugalia 93
cão de água português portugalski pies dowodny[7], portugalski pies wodny[1] Portugalia 37
căo de Castro Laboreiro pies z Castro Laboreiro[13] Portugalia 170 +
căo fila de Săo Miguel Portugalia 340
carolina dog Stany Zjednoczone +
cavalier king charles spaniel Wielka Brytania 136 +
československý vlčiák wilczak czechosłowacki,
Czechosłowacja 332
český fousek wyżeł czeski szorstkowłosy[7],
czeski fousek[1][6],
fousek[7]
Czechy 245 +
český teriér terier czeski[1][6][7] Czechy 246 +
chart polski chart polski[7] Polska 333 +
chesapeake bay retriever Stany Zjednoczone 263 +
chien d'Artois Francja 28 +
chien de berger belge owczarek belgijski[7] Belgia 15, w tym groenendael, laekenois, malinois i tervueren
chien de berger belge groenendael Belgia 15 – jako odmiana owczarka belgijskiego
chien de berger belge laekenois Belgia 15 – jako odmiana owczarka belgijskiego
chien de berger belge malinois Belgia 15 – jako odmiana owczarka belgijskiego
chien de berger belge tervueren Belgia 15 – jako odmiana owczarka belgijskiego
chien de berger des Pyrénées (face rase) owczarek pirenejski[1][9][3]
(a face rase[7], odmiana face rase[3][9])
Francja 138
chien de berger des Pyrénées (poil long) owczarek pirenejski[9]
(a poil long[7], odmiana face normal[e][3][9])
Francja 141
chien de montagne des Pyrénées pirenejski pies górski[7], duży pies pirenejski[1] Francja 137
chien de Saint-Hubert, bloodhound pies świętego Huberta Belgia 84 +
chihuahueño, chihuahua Meksyk 218, w tym krótkowłosy i długowłosy +
chin chin japoński[1][7],
czin japoński[6]
Japonia 206
chinese crested dog grzywacz chiński[7] Chiny 288, w tym bezwłosy i owłosiony
chodský pes Czechy
хортая борзая
(chortaja borzaja)
chortaj południowa Rosja, Ukraina lub Bliski Wschód
chow chow Chiny 205
cimarrón uruguayo Urugwaj 353
ciobănesc românesc carpatin owczarek rumuński karpatin Rumunia 350
ciobănesc românesc de Bucovina Rumunia/Serbia 357
ciobănesc românesc mioritic owczarek rumuński mioritic Rumunia 349
cirneco dell'Etna Włochy 199
clumber spaniel Wielka Brytania 109
collie rough collie długowłosy[1][3][9],
owczarek szkocki długowłosy[7]
Wielka Brytania 156
collie smooth collie krótkowłosy[1],
owczarek szkocki krótkowłosy[7]
Wielka Brytania 296
coton de Tuléar Madagaskar 283
curly coated retriever Wielka Brytania 110
Dackel jamnik Niemcy 148, w tym odmiany
dalmatinski pas dalmatyńczyk[1][6][7] Chorwacja 153
dandie dinmont terrier[3][9] Dandie Dinmont terier[14] Wielka Brytania 168
dansk-svensk gårdshund duńsko-szwedzki pies wiejski[15][16] Dania/Szwecja 356
deerhound chart szkocki[7] Wielka Brytania 164
deutsch Drahthaar wyżeł niemiecki szorstkowłosy[6][7] Niemcy 98
deutsch Kurzhaar wyżeł niemiecki krótkowłosy[6][7] Niemcy 119
deutsch Langhaar wyżeł niemiecki długowłosy[6][7] Niemcy 117
deutsch Stichelhaar wyżeł niemiecki ostrowłosy[7] Niemcy 232
deutsche Bracke gończy niemiecki[7] Niemcy 29
deutsche Dogge dog niemiecki[1][7] Niemcy 235, w tym żółty, pręgowany, czarny, arlekin i błękitny
deutscher Boxer bokser[1][7] Niemcy 144, w tym żółty i pręgowany +
deutscher Jagdterrier niemiecki terier myśliwski[6][7] Niemcy 103
deutscher Pinscher pinczer średni[7],
niemiecki pinczer średni[1],
pinczer niemiecki[17]
Niemcy 184
deutscher Schäferhund owczarek niemiecki[7] Niemcy 166, w tym krótkowłosy i długowłosy
deutsche Spitze szpic niemiecki[1] Niemcy 97, w tym odmiany
deutscher Wachtelhund płochacz niemiecki[6][7],
spaniel niemiecki[1]
Niemcy 104
Dobermann doberman[7] Niemcy 143
dogo argentino dog argentyński[1][7][8] Argentyna 292
dogo canário dog kanaryjski[7],
pies kanaryjski[8]
Wyspy Kanaryjskie 346
dogue de Bordeaux dog z Bordeaux[2],
dog de Bordeaux[1]
Francja 116
do-khyi mastif tybetański[1][7] Tybet 230
drentse patrijshond Holandia 224
drever Szwecja 130
drótszőrű magyar vizsla wyżeł węgierski szorstkowłosy[6][7] Węgry 239
dunker Norwegia 203 +
english cocker spaniel cocker spaniel angielski[1][7] Wielka Brytania 5
english foxhound foxhound angielski[1][7] Wielka Brytania 159
english pointer pointer[6][7],
pointer angielski[1]
Wielka Brytania 1
english setter seter angielski[1][7] Wielka Brytania 2
english springer spaniel springer spaniel angielski[1][7] Wielka Brytania 125
english toy terrier Wielka Brytania 13
entlebucher Sennenhund Szwajcaria 47
épagneul bleu de Picardie niebieski spaniel pikardyjski ? Francja 106
épagneul breton Francja 95
épagneul de Pont-Audemer spaniel Pont-Audemer Francja 114
épagneul français spaniel francuski[1] Francja 175
épagneul nain continental spaniel kontynentalny miniaturowy[7] Francja/Belgia 77, w tym papillon i phalene
épagneul picard spaniel pikardyjski[1] Francja 108
erdélyi kopó gończy węgierski[7] Węgry 241
eurasier Niemcy 291
field spaniel Wielka Brytania 123
fila brasileiro Brazylia 225
flat coated retriever Wielka Brytania 121
fox terrier (smooth) foksterier krótkowłosy[1][6][7] Wielka Brytania 12
fox terrier (wire) foksterier szorstkowłosy[1][6][7],
foksterier gładkowłosy[6]
Wielka Brytania 169
français blanc et noir gończy francuski biało-czarny[7] Francja 220
français blanc et orange gończy francuski biało-pomarańczowy[7] Francja 316
français tricolore gończy francuski trójkolorowy[7] Francja 219
galgo español chart hiszpański[7] Hiszpania 285
gammel dansk hønsehund wyżeł duński[7] Dania 281
grand gascon saintongeois Francja 21
golden retriever Wielka Brytania 111
gończy polski gończy polski[7] Polska 354
gordon setter seter szkocki (gordon)[7], seter gordon[6],
gordon seter[1]
Wielka Brytania 6
gos d'atura català owczarek kataloński[1][7] Hiszpania 87, w tym krótkowłosy i długowłosy
grand anglo-français blanc et noir duży gończy anglo-francuski biało-czarny[7] Francja 323
grand anglo-français blanc et orange duży gończy anglo-francuski biało-pomarańczowy[7] Francja 324
grand anglo-français tricolore duży gończy anglo-francuski trójkolorowy[7] Francja 322
grand basset griffon vendéen Francja 33
grand bleu de Gascogne duży gończy gaskoński[7] Francja 22
grand griffon vendéen Francja 282
greyhound Wielka Brytania 158
griffon belge gryfonik belgijski[7] Belgia 81
griffon bleu de Gascogne szorstkowłosy gończy gaskoński[7] Francja 32
griffon bruxellois gryfonik brukselski[7] Belgia 80
griffon d’arrêt à poil dur Korthals gryfon Korthalsa[7] Francja 107
griffon fauve de Bretagne szorstkowłosy gończy bretoński[7] Francja 66
griffon nivernais szorstkowłosy gończy z Nivernais[7] Francja 17
grønlandshund pies grenlandzki[7] Grenlandia 274
grosser Münsterländer duży münsterländer[7],
duży munsterlander[1]
Niemcy 118
grosser schweizer Sennenhund duży szwajcarski pies pasterski[1][6][7] Szwajcaria 58
haldenstøver, haldenstovare Norwegia 267
hamiltonstøver gończy Hamiltona[7] Szwecja 132
hannoverscher Schweißhund posokowiec hanowerski[1][6][7] Niemcy 213
harrier Wielka Brytania 295
hellinikos ichnilatis gończy grecki[7] Grecja 214
hokkaido Japonia 261
hollandse herdershond owczarek holenderski[1][7] Holandia 223, w tym krótkowłosy, długowłosy i szorstkowłosy
hollandse smoushond Holandia 308
Horákův laboratorní pes pies laboratoryjny Horáka Czechy
Hovawart hovawart Niemcy 190
hrvatski ovčar owczarek chorwacki[1][7] Chorwacja 277
hygenhund Norwegia 266
южнорусская овчарка
(jużnorusskaja owczarka)
owczarek południoworosyjski[1][3][9][7], jużak[7] Rosja 326
irish glen of imaal terrier Irlandia 302
irish red and white setter seter irlandzki czerwono-biały[7],
irlandzki seter rudo-biały[1]
Irlandia 330 +
irish red setter seter irlandzki[1][7] Irlandia 120
irish soft coated wheaten terrier Irlandia 40
irish terrier terier irlandzki[1][6][7] Irlandia 139 +
irish water spaniel irlandzki spaniel dowodny[7],
spaniel wodny irlandzki[1][6]
Irlandia 124 +
irish wolfhound wilczarz irlandzki[1][6][7] Irlandia 160 +
íslenskur fjárhundur islandzki szpic pasterski[7] Islandia 289
istarski kratkodlaki gonič gończy istryjski krótkowłosy[1][7] Chorwacja 151
istarski oštrodlaki gonič gończy istryjski szorstkowłosy[1][7] Chorwacja 152
Jack Russell terrier Australia 345 +
jämthund szwedzki elkhund[1] Szwecja 42
jindo-kae jindo[1] Korea 334 +
jugoslovenski ovčarski pas šarplaninac sarplaninac[1][7] Jugosławia 41 +
kai Japonia 317
карело-финская лайка
(karelo-finskaja łajka)
łajka karelo-fińska Rosja
karjalankarhukoira karelski pies na niedźwiedzie[1][6][7] Finlandia 48
кавказская овчарка
(kawkazskaja owczarka)
owczarek kaukaski[1][6][7][8] Rosja 328
kerry blue terrier Irlandia 3
king charles spaniel Wielka Brytania 128
kishu Japonia 318
kleiner Münsterländer mały münsterländer[6][7],
wyżeł mały[6],
mały munsterlander[1]
Niemcy 102
κρητικός ιχνηλάτης
(kritikos ichnilatis)
Grecja
komondor komondor[1][3][9][7] Węgry 53
kraški ovčar owczarek kraski[1] Słowenia 278
Kromfohrländer Niemcy 192
kuvasz kuwasz[3][9], kuvasz węgierski[1] Węgry 54
labrador retriever Wielka Brytania 122
lagotto romagnolo Włochy 298
lakeland terrier Wielka Brytania 70
Lancashire Heeler Wielka Brytania +
landseer landseer Nowa Fundlandia 226 jako odmiana nowofundlanda
lapinporokoira Finlandia 284
Leonberger leonberger Niemcy 145
lhasa apso Tybet 227
magyar agár chart węgierski[1][7] Węgry 240
maltese maltańczyk[1][6][7] Włochy 65
manchester terrier Wielka Brytania 71
mastiff mastif angielski[7] Wielka Brytania 264
mastín del Pirineo mastif pirenejski[1][7] Hiszpania 92
mastín español mastif hiszpański[1][7] Hiszpania 91
mastino napoletano mastif neapolitański[1][7] Włochy 197
miniature bull terrier bulterier miniaturowy[1][7] Wielka Brytania 11
московская сторожевая
(moskowskaja storożewaja)
moskiewski stróżujący[8] Rosja
mudi Węgry 238
nederlandse kooikerhondje Holandia 314
nederlandse schapendoes Holandia 313
new guinea singing dog śpiewający pies z Nowej Gwinei Nowa Gwinea
newfoundland nowofundland[1][7] Kanada 50
nihon supittsu szpic japoński[1][7] Japonia 262
nihon teria terier japoński[1] Japonia 259
norfolk terrier Wielka Brytania 272
norrbottenspets szpic nordycki Szwecja 276
norsk buhund buhund norweski[1] Norwegia 237
norsk elghund grå elkhund szary[7] Norwegia 242
norsk elghund sort elkhund czarny[7] Norwegia 268
norsk lundehund Norwegia 265
norwich terrier Wielka Brytania 72
nova scotia duck tolling retriever retriever z Nowej Szkocji Kanada 312
ogar polski ogar polski[1][7] Polska 52
old english sheepdog owczarek staroangielski[1][3][9][7], bobtail[3][6][9][7] Wielka Brytania 16
österreichischer Pinscher pinczer austriacki[1][7] Austria 64
otterhound Wielka Brytania 294
parson russell terrier Wielka Brytania 339
pekingese pekińczyk[1][6][7],
pekiński pies pałacowy[6]
Chiny 207
perdigueiro portuguęs wyżeł portugalski[7], pointer portugalski[1] Portugalia 187
perdiguero de Burgos wyżeł hiszpański z Burgos[7],
pointer hiszpański[1]
Hiszpania 90
perro de agua español hiszpański pies dowodny[7],
hiszpański pies wodny[1]
Hiszpania 336
perro dogo mallorquín dog z Majorki[7],
pies z Majorki[8]
Hiszpania 249
perro sin pelo del Perú nagi pies peruwiański[7] Peru 310, w tym odmiany
petit basset griffon vendéen Francja 67
petit bleu de Gascogne mały gończy gaskoński[7] Francja 31
petit brabançon brabantczyk[7] Belgia 82
petit chien lion lwi piesek[1][7] Francja 233
pharaoh hound pies faraona[1][7] Malta 248
piccolo levriero italiano charcik włoski[1][6][7] Włochy 200
podenco canario podenco kanaryjski[1][7] Hiszpania 329
podenco ibicenco podenco z Ibizy[7] Hiszpania 89
podengo portuguęs podengo portugalski[7] Portugalia 94, w tym odmiany
poitevin Francja 24
polski owczarek nizinny polski owczarek nizinny[1][7] Polska 251
polski owczarek podhalański owczarek podhalański[1][7] Polska 252
porcelaine Francja 30
posavski gonič gończy chorwacki[7] Chorwacja 154
Pudelpointer pudelpointer Niemcy 216
pug mops[1][6][7] Wielka Brytania 253
puli Węgry 55
pumi Węgry 56
rafeiro do Alentejo portugalski pies stróżujący[1] Portugalia 96 +
rampur greyhound[1] Indie
rhodesian ridgeback rodezyjski ridgeback[1] Zimbabwe 146
Riesenschnauzer sznaucer olbrzym[1][7],
brodacz olbrzym[6]
Niemcy 181
Rottweiler rottweiler[8] Niemcy 147
rövidszőrű magyar vizsla wyżeł węgierski krótkowłosy[7] Węgry 57
русская псовая борзая (russkaja psowaja borzaja) chart rosyjski[6][7],
borzoj[1][6][7]
Rosja 193
чёрный терьер (czornyj tierjer) czarny terier rosyjski[1][7] Rosja 327
русский той-терьер (russkij toj-tierjer) rosyjski toy[7] Rosja 352
русско-европейская лайка (russko-jewropiejskaja łajka) łajka rosyjsko-europejska[1][7] Rosja 304
saarlooswolfhond Holandia 311
sabueso español gończy hiszpański[7] Hiszpania 204
saluki chart perski[6][7] 269
самоедская собака (samojedskaja sobaka) samojed[1] Rosja 212
schillerstövare gończy Schillera[7] Szwecja 131
schipperke Belgia 83
Schnauzer sznaucer średni[1][7],
brodacz średni[6]
Niemcy 182
schweizer Laufhund gończy szwajcarski[7] Szwajcaria 59, w tym:
Bernese Hound – gończy berneński
Jura Hound – gończy z Jury
Lucerne Hound – gończy lucerneński
Schwyz Hound – gończy ze Schwyz
schweizerischer Niederlaufhund  ? Szwajcaria 60
scottish terrier,
aberdeen terrier
terier szkocki[1][6][7] Wielka Brytania 73
sealyham terrier Wielka Brytania 74
segugio italiano a pelo raso gończy włoski krótkowłosy[7] Włochy 337
segugio italiano a pelo forte gończy włoski szorstkowłosy[7] Włochy 198
shar pei Chiny 309
shetland sheepdog owczarek szetlandzki[1][7] Wielka Brytania 88
shiba Japonia 257
shih tzu Tybet 208
shikoku Japonia 319
siberian husky husky syberyjski[1] Stany Zjednoczone 270
skye terrier Wielka Brytania 75
sloughi chart arabski[6][7],
chart z Maghrebu[2],
arabski greyhound[2]
Maroko 188
slovenský čuvač czuwacz słowacki[1][3][9],
pies pasterski słowacki[6]
Słowacja 142
slovenský hrubosrstý stavač wyżeł słowacki szorstkowłosy[7],
słowacki pointer[1]
Słowacja 320
slovenský kopov gończy słowacki[6][7],
słowacki kopov[1]
Słowacja 244
smålandsstövare gończy smalandzki[7] Szwecja 129
spinone italiano wyżeł włoski szorstkowłosy[7], włoski spinone[1] Włochy 165
среднеазиатская овчарка (sriednieaziatskaja owczarka) owczarek środkowoazjatycki[1][7] Rosja 335
српски гонич (srpski gonic) gończy serbski[7],
gończy bałkański[1]
Jugosławia 150
crnogorski planinski gonič czarnogórski gończy górski ? 279
srpski trobojni gonič gończy serbski trójkolorowy ? ? 229
stabyhoun wyżeł fryzyjski[7] Holandia 222
staffordshire bull terrier Wielka Brytania 76
steirische Rauhhaarbracke gończy styryjski[6][7] Austria 62
suomenajokoira gończy fiński[7] Finlandia 51
suomenlapinkoira fiński lapphund[1] Finlandia 189
suomenpystykorva szpic fiński[1][7] Finlandia 49
sussex spaniel Wielka Brytania 127
svensk lapphund szwedzki lapphund[1] Szwecja 135
taiwan dog Tajwan 348
тайган (tajgan) chart kirgiski,
tajgan kirgiski[1]
Kirgistan
тазы (tazy) chart środkowoazjatycki Azja Środkowa
terrier brasileiro terier brazylijski[7] Brazylia 341
tesem (rasa wymarła) Egipt
thai bangkaew dog Tajlandia 358
thai ridgeback dog Tajlandia 338
tibetan spaniel spaniel tybetański[1][7] Tybet 231
tibetan terrier terier tybetański[1][6][7] Tybet 209
tiroler Bracke gończy tyrolski[7] Austria 68
tornjak 355
tosa inu tosa[1][7], tosa inu[8],
mastif japoński[1]
Japonia 260 +
västgötaspets szwedzki vallhund[1] Szwecja 14
volpino italiano szpic włoski[7] Włochy 195
восточносибирская лайка (wostocznosibirskaja łajka) łajka wschodniosyberyjska[1][7] Rosja 305
Weimaraner wyżeł weimarski[1][6][7] Niemcy 99, w tym krótkowłosy i długowłosy
welsh corgi cardigan Wielka Brytania 38
welsh corgi pembroke Wielka Brytania 39
welsh springer spaniel springer spaniel walijski[6][7] Wielka Brytania 126
welsh terrier terier walijski[1][6][7] Wielka Brytania 78
west highland white terrier Wielka Brytania 85
westfälische Dachsbracke westfalski gończy krótkonożny[7],
gończak westfalski[6]
Niemcy 100
wetterhoun fryzyjski pies dowodny[7] Holandia 221
whippet Wielka Brytania 162
xoloitzquintle nagi pies meksykański[7] Meksyk 234, w tym odmiany
yorkshire terrier Wielka Brytania 86
западносибирская лайка (zapadnosibirskaja łajka) łajka zachodniosyberyjska[1][7] Rosja 306
Zwergpinscher pinczer miniaturowy[1][6][7],
ratler[2], ratlerek[11]
Niemcy 185
Zwergschnauzer sznaucer miniaturowy[1][7],
brodacz miniaturowy[6]
Niemcy 183
якутская лайка
(jakutskaja łajka)
łajka jakucka Rosja

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,000 1,001 1,002 1,003 1,004 1,005 1,006 1,007 1,008 1,009 1,010 1,011 1,012 1,013 1,014 1,015 1,016 1,017 1,018 1,019 1,020 1,021 1,022 1,023 1,024 1,025 1,026 1,027 1,028 1,029 1,030 1,031 1,032 1,033 1,034 1,035 1,036 1,037 1,038 1,039 1,040 1,041 1,042 1,043 1,044 1,045 1,046 1,047 1,048 1,049 1,050 1,051 1,052 1,053 1,054 1,055 1,056 1,057 1,058 1,059 1,060 1,061 1,062 1,063 1,064 1,065 1,066 1,067 1,068 1,069 1,070 1,071 1,072 1,073 1,074 1,075 1,076 1,077 1,078 1,079 1,080 1,081 1,082 1,083 1,084 1,085 1,086 1,087 1,088 1,089 1,090 1,091 1,092 1,093 1,094 1,095 1,096 1,097 1,098 1,099 1,100 1,101 1,102 1,103 1,104 1,105 1,106 1,107 1,108 1,109 1,110 1,111 1,112 1,113 1,114 1,115 1,116 1,117 1,118 1,119 1,120 1,121 1,122 1,123 1,124 1,125 1,126 1,127 1,128 1,129 1,130 1,131 1,132 1,133 1,134 1,135 1,136 1,137 1,138 1,139 1,140 B. Fogle: Wielka encyklopedia: Psy. Warszawa, 1996
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Multimedialna Encyklopedia Powszechna WIEM edycja 2006. Young Digital Poland S.A., 2006.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 H. Räber: Encyklopedia psów rasowych. T. I i II. Warszawa, 1999.
  4. David Taylor: Księga psów. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 8–9. ISBN 83-7129-102-7.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 David Taylor: Ty i twój pies. Warszawa: MUZA SA, 2001. ISBN 83-7319-029-5.
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 6,15 6,16 6,17 6,18 6,19 6,20 6,21 6,22 6,23 6,24 6,25 6,26 6,27 6,28 6,29 6,30 6,31 6,32 6,33 6,34 6,35 6,36 6,37 6,38 6,39 6,40 6,41 6,42 6,43 6,44 6,45 6,46 6,47 6,48 6,49 6,50 6,51 6,52 6,53 6,54 6,55 D. Najmanova, Z. Humpal: Psy rasowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1987.
  7. 7,000 7,001 7,002 7,003 7,004 7,005 7,006 7,007 7,008 7,009 7,010 7,011 7,012 7,013 7,014 7,015 7,016 7,017 7,018 7,019 7,020 7,021 7,022 7,023 7,024 7,025 7,026 7,027 7,028 7,029 7,030 7,031 7,032 7,033 7,034 7,035 7,036 7,037 7,038 7,039 7,040 7,041 7,042 7,043 7,044 7,045 7,046 7,047 7,048 7,049 7,050 7,051 7,052 7,053 7,054 7,055 7,056 7,057 7,058 7,059 7,060 7,061 7,062 7,063 7,064 7,065 7,066 7,067 7,068 7,069 7,070 7,071 7,072 7,073 7,074 7,075 7,076 7,077 7,078 7,079 7,080 7,081 7,082 7,083 7,084 7,085 7,086 7,087 7,088 7,089 7,090 7,091 7,092 7,093 7,094 7,095 7,096 7,097 7,098 7,099 7,100 7,101 7,102 7,103 7,104 7,105 7,106 7,107 7,108 7,109 7,110 7,111 7,112 7,113 7,114 7,115 7,116 7,117 7,118 7,119 7,120 7,121 7,122 7,123 7,124 7,125 7,126 7,127 7,128 7,129 7,130 7,131 7,132 7,133 7,134 7,135 7,136 7,137 7,138 7,139 7,140 7,141 7,142 7,143 7,144 7,145 7,146 7,147 7,148 7,149 7,150 7,151 7,152 7,153 7,154 7,155 7,156 7,157 7,158 7,159 7,160 7,161 7,162 7,163 7,164 7,165 7,166 7,167 7,168 7,169 7,170 7,171 7,172 7,173 7,174 7,175 7,176 7,177 7,178 7,179 7,180 7,181 7,182 7,183 7,184 7,185 7,186 7,187 7,188 7,189 7,190 7,191 7,192 7,193 7,194 Systematyka ras według FCI. ZKwP
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne (Dz. U. z 2003 r. Nr 77, poz. 687)
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 9,11 9,12 9,13 9,14 9,15 9,16 9,17 9,18 9,19 9,20 9,21 E.-M. Krämer: Rasy psów. Warszawa, 2003.
  10. Wzorzec rasy nr 331 (FCI Standard N° 331) (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce - Zarząd Główny
  11. 11,0 11,1 11,2 Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
  12. Wzorzec rasy nr 173 (FCI Standard N° 173) (pdf) (pol.), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
  13. Wzorzec rasy nr 170 (FCI Standard N° 170) (pdf) (pol.), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
  14. Elżbieta Chwalibóg: Teriery. Warszawa: Agencja Wydawnicza "Egros", s. 93. ISBN 83-86268-48-4.
  15. E.-M. Krämer: Rasy psów. Warszawa, 2003, s. 76.
  16. wzorzec FCI rasy DUŃSKO-SZWEDZKI PIES WIEJSKI (pdf). Związek Kynologiczny w Polsce, 19 maja 2009. [dostęp 13 lutego 2012].
  17. Wzorzec rasy nr 184 (FCI Standard N° 184) (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce - Zarząd Główny

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Systematyka ras według FCI z uwzględnieniem polskiego nazewnictwa ras (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
  • Breeds nomenclature (ang.). W: Oficjalna strona FCI [on-line]. Fédération Cynologique Internationale. [dostęp luty 2012].
  • Bruce Fogle: Wielka encyklopedia : Psy [Encyclopedia of the dog]. (tłum.) Marcin Gorazdowski. Warszawa: MUZA SA, 1996. ISBN 83-7079-672-0.
  • Eva-Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2003. ISBN 83-7073-372-7.
  • D. Najmanova, Z. Humpal: Psy rasowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1987.
  • Hans Räber: Encyklopedia psów rasowych. T. I i II. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1999.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]