Rataje (Poznań)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Poznania Rataje
jednostka pomocnicza Poznania
Miasto Poznań
Status jednostka pomocnicza
Powierzchnia 5,2 km²
Ludność (2010)
 • liczba ludności

37 864
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
SIMC10 0970081
Położenie na planie Poznania
Położenie na planie Poznania
brak współrzędnych
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Plan ogólny zagospodarowania Rataj z 1960 (R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt)
"Deska" na Osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej
Jeden z ostatnich działających neonów na Ratajach – Osiedle Jagiellońskie blok nr 1-2
"Falowce" na Osiedlu Orla Białego
"Punktowce" na Osiedlu Rusa

Rataje – część miasta Poznania i osiedle administracyjne (od 1 stycznia 2011), leżące na prawym brzegu Warty.

Rataje liczą sobie około 90 tys. mieszkańców (największe osiedle – Orła Białego – ok. 12 tys.), choć według pierwotnych planów miało to być 120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców). [1] [2] Większość mieszkańców Rataj jest członkami Spółdzielni Mieszkaniowej "Osiedle Młodych", której siedziba Zarządu mieści się na os. Piastowskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia "Rataje" w obrębie poznańskiego "Miastoprojektu" kierowana przez J. Wellengera.

Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.

W 1996 roku utworzono 2 jednostki pomocnicze miasta: Osiedle Rataje nad Wartą oraz Rataje Południowe[3][4]. W 2001 roku utworzono kolejną jednostkę Osiedle Zielone Rataje[5].

1 stycznia 2011 roku połączono osiedla administracyjne Rataje nad Wartą, Rataje Południowe oraz Zielone Rataje w jedno Osiedle Rataje[6].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:

Obszar Rataj wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II wojny światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. "deski", czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne "punktowce" ze 128 mieszkaniami.

Górny taras Rataj (dawny teren wsi Chartowo i Żegrze), którego oś stanowiła ul. Jedności Słowiańskiej (dziś ul. Chartowo i ul. Żegrze) objął osiedla Tysiąclecia, Lecha, Czecha, Rusa, Związku Walki Młodych (obecnie os. Stare Żegrze) i Związku Młodzieży Polskiej (obecnie os. Orła Białego) oraz Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Os. Polan). Budynki górnego tarasu są nieco bardziej zróżnicowane. O wysokości pięć, jedenaście i osiemnaście kondygnacji. Na osiedlu Rusa znajduje się największy budynek mieszkalny Poznania. Jest to blok o długości 435 m, 11 kondygnacjach i 792 mieszkaniach (9 wejść, w każdym 2 klatki, po 4 mieszkania na piętrze)[7]. Oddzielny charakter ma os. Zodiak położone na północ od os. Rusa, gdzie dominuje niska zabudowa szeregowa.

Część ratajskich osiedli posiadała na jednym z bloków charakterystyczny neon z pełną nazwą administracyjną osiedla. Neony świeciły na różne kolory m.in. zielony, niebieski, żółty, czerwony. Spośród ok. 15 neonów, które istniały na początku, część została pozbawiona świetlówek, ale nadal są w nocy widoczne dzięki halogenom. Neony posiadały funkcję informacyjną, pomagającą w orientacji. Obecnie jedynie 4 neony działają w oryginalny sposób (stan na maj 2009). Są to: Rzeczypospolitej, Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia oraz Jagiellońskie.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Linie tramwajowe:[8]

  • 1 - Franowo - Junikowo
  • 4 - Starołęka - Połabska
  • 5 - Stomil - Górczyn
  • 7 - Zawady - Ogrody
  • 11 - Piątkowska - Starołęka
  • 12 - Starołęka - Osiedle Jana III Sobieskiego
  • 13 - Starołęka - Junikowo
  • 16 - Franowo - Osiedle Jana III Sobieskiego
  • 17 - Starołęka - Ogrody
  • 18 - Ogrody - Franowo
  • 201 - Osiedle Jana III Sobieskiego - Osiedle Lecha - Osiedle Jana III Sobieskiego (na Ratajach linia okrężna)

Linie autobusowe zwykłe[8]

  • 52 - Rataje Dworzec - Darzybór
  • 55 - Rataje Dworzec - Zalasewo/Planetarna
  • 62 - Rataje Dworzec - Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 65 - Rataje Dworzec - Starołęka
  • 66 - Rataje Dworzec - Zieliniec
  • 74 - Sobieskiego Dworzec - Osiedle Orła Białego
  • 81 - Rataje Dworzec - Centrum Handlowe M1
  • 84 - Rataje Dworzec - Śródka Dworzec
  • 92 - Rataje Dworzec - Giełda Ogrodnicza Franowo
  • 96 - Rataje Dworzec - Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 97 - Rataje Dworzec - Osiedle Rusa/Szpital

Linie autobusowe hipermarketowe[9]

  • CARREFOUR POZNAŃ FRANOWO - Carrefour (Centrum Franowo) - Rondo Rataje - Carrefour (Centrum Franowo) (linia okrężna)

Linie autobusowe nocne[8]

  • 231 - Rondo Kaponiera - Rondo Rataje
  • 232 - Rondo Kaponiera - Osiedle Rusa
  • 237 - Koziegłowy - Starołęka
  • 238 - Rondo Kaponiera - Franowo
  • 244 - Rataje Dworzec - Pokrzywno - Krzesiny - Spławie - Szczepankowo - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 245 - Mogileńska - Starołęka
  • 247 - Rataje Dworzec - Sypniewo

Media[edytuj | edytuj kod]

  • Ratajska Telewizja Kablowa (od 2002),
  • Bezpłatny miesięcznik lokalny: "Gazeta ratajska" (nakł. 5 000 egz.). Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa i Żegrza. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Tematykę budowy osiedli ratajskich i dynamicznych przemian społecznych na tym terenie poruszyli:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kronika Miasta Poznania, "Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)", autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: "Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców' " Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: "ponad 110 tys. mieszkańców"
  2. Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: "Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego." ("Nowa dzielnica miasta - Poznań-Rataje", R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt) Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej
  3. Uchwała Nr XLVI/312/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 17 września 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje nad Wartą w Poznaniu
  4. Uchwała Nr XXXI/217/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje Południowe w Poznaniu
  5. Uchwała Nr LI/618/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Osiedla Zielone Rataje w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2001 r., Nr 1, poz. 7)
  6. Uchwała Nr LXXV/1074/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3372)
  7. Włodzimierz Łęcki, Franciszek Jaśkowiak, "Przewodnik po Poznaniu", Wydawnictwo SiT Warszawa, 1983, str. 179.
  8. 8,0 8,1 8,2 Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Rozkład Jazdy
  9. http://poznan.twoje-miasto.pl/rozklady/trasa/67/1/4980

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.259, ISBN 83-03-01260-6

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]