Rataje (Poznań)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Poznania Rataje
jednostka pomocnicza Poznania
Miasto Poznań
Status jednostka pomocnicza
Powierzchnia 5,2 km²
Ludność (2010)
 • liczba ludności

37 864
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
SIMC10 0970081
Położenie na planie Poznania
Położenie na planie Poznania
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Rataje
Rataje
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rataje
Rataje
Ziemia 52,39°N 16,95°E/52,386700 16,948600
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Plan ogólny zagospodarowania Rataj z 1960 (R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt)
"Deska" na Osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej
Jeden z ostatnich działających neonów na Ratajach – Osiedle Jagiellońskie blok nr 1-2
"Falowce" na Osiedlu Orla Białego
"Punktowce" na Osiedlu Rusa

Rataje – część miasta Poznania i osiedle administracyjne (od 1 stycznia 2011), leżące na prawym brzegu Warty.

Rataje liczą sobie około 90 tys. mieszkańców (największe osiedle – Orła Białego – ok. 12 tys.), choć według pierwotnych planów miało to być 120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców). [1] [2] Większość mieszkańców Rataj jest członkami Spółdzielni Mieszkaniowej "Osiedle Młodych", której siedziba Zarządu mieści się na os. Piastowskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia "Rataje" w obrębie poznańskiego "Miastoprojektu" kierowana przez J. Wellengera.

Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.

W 1996 roku utworzono 2 jednostki pomocnicze miasta: Osiedle Rataje nad Wartą oraz Rataje Południowe[3][4]. W 2001 roku utworzono kolejną jednostkę Osiedle Zielone Rataje[5].

1 stycznia 2011 roku połączono osiedla administracyjne Rataje nad Wartą, Rataje Południowe oraz Zielone Rataje w jedno Osiedle Rataje[6].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:

Obszar Rataj wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II wojny światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. "deski", czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne "punktowce" ze 128 mieszkaniami.

Górny taras Rataj (dawny teren wsi Chartowo i Żegrze), którego oś stanowiła ul. Jedności Słowiańskiej (dziś ul. Chartowo i ul. Żegrze) objął osiedla Tysiąclecia, Lecha, Czecha, Rusa, Związku Walki Młodych (obecnie os. Stare Żegrze) i Związku Młodzieży Polskiej (obecnie os. Orła Białego) oraz Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Os. Polan). Budynki górnego tarasu są nieco bardziej zróżnicowane. O wysokości pięć, jedenaście i osiemnaście kondygnacji. Na osiedlu Rusa znajduje się największy budynek mieszkalny Poznania. Jest to blok o długości 435 m, 11 kondygnacjach i 792 mieszkaniach (9 wejść, w każdym 2 klatki, po 4 mieszkania na piętrze)[7]. Oddzielny charakter ma os. Zodiak położone na północ od os. Rusa, gdzie dominuje niska zabudowa szeregowa.

Część ratajskich osiedli posiadała na jednym z bloków charakterystyczny neon z pełną nazwą administracyjną osiedla. Neony świeciły na różne kolory m.in. zielony, niebieski, żółty, czerwony. Spośród ok. 15 neonów, które istniały na początku, część została pozbawiona świetlówek, ale nadal są w nocy widoczne dzięki halogenom. Neony posiadały funkcję informacyjną, pomagającą w orientacji. Obecnie jedynie 4 neony działają w oryginalny sposób (stan na maj 2009). Są to: Rzeczypospolitej, Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia oraz Jagiellońskie.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Linie tramwajowe:[8]

  • 1 - Franowo - Junikowo
  • 4 - Starołęka - Połabska
  • 5 - Stomil - Górczyn
  • 7 - Zawady - Ogrody
  • 11 - Piątkowska - Starołęka
  • 12 - Starołęka - Osiedle Jana III Sobieskiego
  • 13 - Starołęka - Junikowo
  • 16 - Franowo - Osiedle Jana III Sobieskiego
  • 17 - Starołęka - Ogrody
  • 18 - Ogrody - Franowo
  • 201 - Osiedle Jana III Sobieskiego - Osiedle Lecha - Osiedle Jana III Sobieskiego (na Ratajach linia okrężna)

Linie autobusowe zwykłe[8]

  • 52 - Rataje Dworzec - Darzybór
  • 55 - Rataje Dworzec - Zalasewo/Planetarna
  • 62 - Rataje Dworzec - Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 65 - Rataje Dworzec - Starołęka
  • 66 - Rataje Dworzec - Zieliniec
  • 74 - Sobieskiego Dworzec - Osiedle Orła Białego
  • 81 - Rataje Dworzec - Centrum Handlowe M1
  • 84 - Rataje Dworzec - Śródka Dworzec
  • 92 - Rataje Dworzec - Giełda Ogrodnicza Franowo
  • 96 - Rataje Dworzec - Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 97 - Rataje Dworzec - Osiedle Rusa/Szpital

Linie autobusowe hipermarketowe[9]

  • CARREFOUR POZNAŃ FRANOWO - Carrefour (Centrum Franowo) - Rondo Rataje - Carrefour (Centrum Franowo) (linia okrężna)

Linie autobusowe nocne[8]

  • 231 - Rondo Kaponiera - Rondo Rataje
  • 232 - Rondo Kaponiera - Osiedle Rusa
  • 237 - Koziegłowy - Starołęka
  • 238 - Rondo Kaponiera - Franowo
  • 244 - Rataje Dworzec - Pokrzywno - Krzesiny - Spławie - Szczepankowo - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 245 - Mogileńska - Starołęka
  • 247 - Rataje Dworzec - Sypniewo

Media[edytuj | edytuj kod]

  • Ratajska Telewizja Kablowa (od 2002),
  • Bezpłatny miesięcznik lokalny: "Gazeta ratajska" (nakł. 5 000 egz.). Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa i Żegrza. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Tematykę budowy osiedli ratajskich i dynamicznych przemian społecznych na tym terenie poruszyli:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kronika Miasta Poznania, "Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)", autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: "Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców' " Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: "ponad 110 tys. mieszkańców"
  2. Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: "Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego." ("Nowa dzielnica miasta - Poznań-Rataje", R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt) Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej
  3. Uchwała Nr XLVI/312/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 17 września 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje nad Wartą w Poznaniu
  4. Uchwała Nr XXXI/217/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje Południowe w Poznaniu
  5. Uchwała Nr LI/618/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Osiedla Zielone Rataje w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2001 r., Nr 1, poz. 7)
  6. Uchwała Nr LXXV/1074/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3372)
  7. Włodzimierz Łęcki, Franciszek Jaśkowiak, "Przewodnik po Poznaniu", Wydawnictwo SiT Warszawa, 1983, str. 179.
  8. 8,0 8,1 8,2 Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Rozkład Jazdy
  9. http://poznan.twoje-miasto.pl/rozklady/trasa/67/1/4980

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.259, ISBN 83-03-01260-6

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]