Ratusz w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ratusz w Łodzi
Obiekt zabytkowy nr rej. 133-VII-11 z 8.04.1950, ZS/1/7 z 24.02.1964 oraz A/7 z 20.01.1971[1]
Ratusz, widok współczesny (2007)
Ratusz, widok współczesny (2007)
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Adres pl. Wolności 1
Styl architektoniczny klasycyzm
Architekt Bonifacy Witkowski
Ukończenie budowy 1827[1]
Ważniejsze przebudowy 1888, 1915[1]
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Ratusz w Łodzi
Ratusz w Łodzi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ratusz w Łodzi
Ratusz w Łodzi
Ziemia 51°46′33″N 19°27′16″E/51,775833 19,454444Na mapach: 51°46′33″N 19°27′16″E/51,775833 19,454444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ratusz w Łodzi – jeden z pierwszych murowanych budynków w Łodzi, wzniesiony w 1827 według projektu Bonifacego Witkowskiego. Jest to najcenniejszy i najstarszy w Łodzi zabytek architektury klasycystycznej.

Ratusz stanął na dzisiejszym placu Wolności. Jego forma nawiązuje do wzniesionego w tym samym okresie, po drugiej stronie ulicy, ewangelickiego kościoła Świętej Trójcy. Oba budynki tworzyły symboliczną reprezentacyjną bramę wjazdową na ulicę Piotrkowską. Po przebudowie kościoła w końcu XIX wieku, ratusz pozostał jedynym budynkiem, który zachował dawną formę architektoniczną.

Budynek wieńczy czworoboczna wieża z dzwonnicą i zegarem ufundowanym przez przedsiębiorcę z Ozorkowa – Schlössera (uruchomiony w 1834 przez zegarmistrza Michała Strangosa)[2]. Szczyt wieżyczki wieńczy sygnaturka.

Do I wojny światowej budynek pełnił rolę siedziby władz miejskich. W listopadzie 1914 r. z samolotu niemieckiego zrzucono bombę (według. J. Raciborskiego granat), która wybuchła przed gmachem ratusza. Wybuch spowodował wypadnięcie wszystkich szyb wraz z ramami oraz drzwi głównych, uszkodzony został zegar, a z elewacji spadła duża część tynku. W tej sytuacji budynek przestał praktycznie być siedzibą władz miejskich. Okupacyjny, niemiecki, zarząd miasta wiosną 1915 r. podjął decyzję o przeprowadzeniu gruntownego remontu pod kierunkiem architekta Kazimierza Stebelskiego z dużym pietyzmem do historycznej wartości obiektu. Zadbano o rekonstrukcje wszelkich dawnych szczegółów architektonicznych, opierając się między innymi na zdjęciach z 1888 r., będących w posiadaniu architekta Hilarego Majewskiego[3]. Po tym remoncie budynek zajęły biura Wydziału Podatkowego, Zdrowotności oraz Wydział Ksiąg Ludności i pozostały w nim prawie do końca lat 20. XX wieku.

Od 1927 r. budynek został przeznaczony na Archiwum Akt Dawnych m. Łodzi, które pod zmienioną nazwą (Archiwum Państwowe w Łodzi) funkcjonuje tam do dzisiaj (dyrekcja oraz część najdawniejszych zbiorów).

Nowy Rynek (ob. pl. Wolności), lata 60. XIX w

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie (pol.). 30 września 2014. [dostęp 2014-04-24]. s. 50.
  2. Aleksandra Kwapiszewska: R jak Ratusz (pol.). eldezet.pl, 2011-03-05. [dostęp 2014-02-11].
  3. Józef Raciborski, Dawny ratusz łódzki. Łódź 1928, s. 24. (przedruk z „Rocznika Łódzkiego”)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]