Rawa Ruska
Z Wikipedii
Współrzędne: 50°15' N 23°37' E
| Rawa Ruska | |||
|
|||
| Państwo |  Ukraina |
||
| Obwód |  lwowski |
||
| Powierzchnia | 3,5 km² | ||
| Położenie | 50°15' N 23°37' E |
||
| Ludność (2001) • liczba ludności |
7700 |
||
|
Położenie na mapie kraju
  Rawa Ruska
|
|||
Rawa Ruska (ukr. Рава-Руська) – miasto, rejon żółkiewski, obwód lwowski, Ukraina. Do 17 września 1939 powiat rawski, województwo lwowskie. Roztocze Południowe, nad rzeką Ratą (lewy dopływ Bugu). Leży na głównej drodze Warszawa-Lublin-Lwów, około 5 km od granicy z Polską i 60 km na północny zachód od Lwowa.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z roku 1455, kiedy to książę bełski i mazowiecki Władysław I założył miasto przenosząc na nia nazwę ze swojej rodowej posiadłości na Mazowszu. Miasto rozwinęło się na szlaku handlowym między Lublinem i Lwowem przy przeprawie przez Ratę. Stanowiła własność: w XVII w. Trzcińskich h. Ślepowron, na początku XVIII w. we wspólnym posiadaniu trzech rodzin: Głogowskich, Suchodolskich i Boguszów. W połowie XVIII w posiadaniu Rzeczyckich, w roku 1791 właścicielem miasta został Fracniszek Głogowski, z kolei w roku 1808 miasto przeszło w posiadanie Jabłonowskich. Rawa Była również w posiadaniu Trzcińskich i Adama Sapiehy.
Według podania w roku 1509 oddziały Bogdana, wojewody wołoskiego, sprawiły wielkie spustoszenie w miasteczku. Z kolei w metryce koronnej znajduje się przywilej z roku 1622 na organizację w mieście jarmarków. W 1672 roku pod miastem wojka polskie dowodzone przez Atanazego Miączyńskiego rozbiły czambuły tatarskie i uwolniły kilkaset osób wziętych do jasyru. Między 10 i 13 sierpnia 1698 miejsce zawarcia sojuszu wojskowego między Piotrem I Wielkim a Augustem II Mocnym, przeciwko Szwecji. Kilkanaście lat później miasto stało się ponownie świadkiem rozmów tm razem między konfederatami tarnogrodzkimi a stronnikami króla, które doprowadziły do podpisania zawieszenia broni.
W latach 1772-1918 w zaborze austriackim, pełniło rolę siedziby cyrkułu (siedziby powiatu). W r. 1880 Rawa liczyła ok. 10,5 tys. mieszkańców, z czego 37,3% stanowili Żydzi, 34,6% Polacy, 20,8% Niemcy i 7,0% Rusini.
Szybszy rozwój miasta zapewniło doprowadzenie do miasta w 1857 kolei z Jarosławia, w roku następnym przedłużonej do Sokala. W późniejszym rozwinął się regionalny węzeł kolejowy – wybudowano połączenie ze Lwowem przez Żółkiew, natomiast w latach 1915-1916 wybudowano połączenie kolejowe Rawa Ruska – Zawada – Rejowiec. Linia pełniła pierwotnie rolę strategiczną, ale w okresie międzywojennym stała się główną linią łączącą Warszawę ze Lwowem.
W okresie międzywojennym w granicach Polski, w województwie lwowskim, siedziba powiatu. W latach trzydziestych powstał pierwszy większy zakład przemysłowy – nasycalnia podkładów kolejowych na Smalisze. Działający do dziś zakład został zbudowany przez firmę belgijską. W mieście działała Centralna Szkoła Straży Granicznej. W 1938 roku miasto liczyło 12 tys. mieszkańców, z czego około 56% stanowili Żydzi.
14 września 1939 miasto zajęły wojska niemieckie, pod koniec września w wyniku wcześniejszych ustaleń (Pakt Ribbentrop-Mołotow) znalazło się pod okupacją sowiecką. Wraz z całą Polską południowo-wschodnią jednostronnie włączone do Ukraińskiej SRR. W latach 1941-1944 pod okupacją niemiecką, w mieście istniało getto i wymordowana została żydowska ludność miasta. W mieście działał również obóz dla sowieckich jeńców, w którym zginęło około 24 tys. ludzi. Istniał również obóz karny dla francuskich i belgijskich uczestników ruchu oporu oraz jenców wojskowych. Z więzionych około 25 tys. osób ocalało 6 tys. pozostali przy życiu więźniowie utworzyli działające we Francji stowarzyszenie Ceux de Rawa Ruska – Union Nationale des Deportes.
Układy międzynarodowe w 1945 (Jałta, Poczdam) przyznały siedem województw wschodniej Polski, w tym Roztocze Południowe Związkowi Radzieckiemu. Przesiedlenie znacznej części, pozostałej jeszcze w mieście, ludności polskiej. W latach 70. powstał wielki kompleks szkół w centrum miasta.
Od 1991 wchodzi w skład niepodległej Ukrainy. W roku 1991 nastąpiło otwarcie drogowego przejścia granicznego Hrebenne-Rawa Ruska, zaś w 1996 – kolejowego przejścia granicznego. 8 lutego 1997 roku w Lubaczowie podpisano umowę o współpracy pomiędzy Lubaczowem a Rawą Ruską. Przedmiotem umowy jest współpraca w dziedzinie kultury, oświaty i sportu, ochrony środowiska, zdrowia i innych dziedzin. Przewidziano zacieśnienie związków pomiędzy organizacjami społecznymi i młodzieżowymi, a także współpracę gospodarczą. W 2002 roku rada miejska Rawy Ruskiej, przy udziale francuskiego stowarzyszenia Ceux de Rawa Ruska odnowiła cmentarz jeńców francuskich.
[edytuj] Zabytki i obiekty
Kościół parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca zbudowany w latach 1700-1776, z fundacji kasztelana bełskiego Andrzeja Rzeczyckiego konsekrowany w 1841, po II wojnie światowej zamieniony na magazyn, przejęty przez franciszkanów, wyremontowany i ponownie poświęcony w 2000 roku). Jest to jednonawowa budowla barokowa ze skromną fasadą. Wewnątrz nie zachowało się orginalne wyposażenie, współczesny ołtarz główny pochodzi z niszczejącego kościoła oo. Reformatów.
Klasztor oo. reformatów pw. św. Michała Archanioła, założony w 1725, w miejsce wcześniejszego drewnianego obiektu, zlokalizowany za miastem na wzniesieniu przy szosie zamojskiej, należał do najcenniejszych zabytków miasta. Fundatorami klasztoru byli starosta bełski Grzegorz Rzeczycki i Józef Głogowski. Kościół i klasztor zbudowany w 1737 roku wg projektu Pawła Fontany, jako jednonawowa budowla z fasadą zdobioną malowidłami. Z klasztorem związany był w latach 1907-1908 i 1930-1933 o. Narcyz Turchan, błogosławiony w 1999 roku. Zarówno kościół jak i budynki klasztorne zostały zamienione po wojnie na magazyn kołchozu, przez co popadają w ruinę.
Cerkiew unicka pw. św. Jerzego zbudowana w 1846 roku w stylu barokowo-klasycystycznym.
Pozostałe obiekty pochodzą głównie z XIX wieku, są to: klasztor ss. Dominikanek (obecnie szkoła), wieża nowego ratusza, budynek Towarzystwa "Sokół" i inne. Niezachowanie zostały ratusz, zabudowa rynku i bożnica.
