Rdestowiec ostrokończysty

Rdestowiec ostrokończysty
Łany rdestowca ostrokończystego
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Rząd	goździkowce
Rodzina	rdestowate
Rodzaj	rdestowiec
Gatunek	rdestowiec ostrokończysty
Nazwa systematyczna
Reynoutria japonica Houtt. Handl. Pl.-Kruidk. viii. 639. t. 640 (1777)
Synonimy
Polygonum cuspidatum Siebold & Zucc. Fallopia japonica (Houtt.) Ronse Decr.
Zdjęcia i grafiki w Commons

Kwitnąca gałązka

Kwiaty

Łodygi

Rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica) – gatunek rośliny z rodziny rdestowatych. Pochodzi z południowej Azji. W Europie pojawił się w 1825 r. i samorzutnie rozprzestrzenił się w środowisku. Jest gatunkiem inwazyjnym, bardzo ekspansywnym. Obecnie występuje dość pospolicie w całej Polsce i coraz bardziej rozprzestrzenia się. Status gatunku we florze Polski: kenofit, agriofit. Uważany jest za gatunek niepożądany w środowisku naturalnym, gdyż wypiera rodzime gatunki, zalecane jest usuwanie go przed okresem kwitnienia i późniejsze niszczenie mechaniczne (łatwo odrasta). Bezwzględnie powinien być usuwany z obszarów chronionej przyrody.

Morfologia

Pokrój

Roślina wieloletnia zielna bylina, silnie rozgałęziająca się. Swoim wyglądem bardzo przypomina krzew. Może osiągać wysokość do 3 m.

Łodyga

Wzniesione i łukowato wygięte, puste wewnątrz. Swoim wyglądem przypominają pędy bambusa.

Liście

Są jasnozielone, mają długość 5-15 cm, szerokoeliptyczny kształt, prosto uciętą nasadę, zaostrzony koniec, są nagie i całobrzegie.

Kwiaty

Drobne, zebrane w wiechowaty kwiatostan. Występują po 2-4 na gałązce wiechy, mają zielonkawobiały kolor. W okresie owocowania zewnętrzne listki okwiatu posiadają na grzbiecie skrzydełko. Słupek z 3 frędzelkowatymi znamionami, wyrastającymi na szczycie trzech dość długich rozgałęzień szyjki. Pręciki mieszczą się wewnątrz okwiatu.

Owoc

Nasiona bardzo drobne, zwykle roznoszone przez wodę (hydrochoria).

Korzeń

Posiada kłącze i często tworzy rozłogi, za pomocą których rozmnaża się wegetatywnie, tworząc gęste, praktycznie jednogatunkowe łany.

Biologia i ekologia

Bylina o drewniejących pędach, geofit ryzomowy. Siedlisko: zarośla nadrzeczne, łęgi, przydroża, nasypy kolejowe i inne siedliska ruderalne. Roślina ruderalna. Kwitnie późno – od sierpnia do września. Jest rośliną miododajną.

Systematyka i zmienność

• Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączony został do rodzaju Fallopia i ma nazwę Fallopia japonica (Houtt.) Ronse Decr.Bot. J. Linn. Soc. 98:369. 1988.
• Tworzy mieszańce z rdestowcem sachalińskim (również występującym w Polsce). W wyniku krzyżówki powstaje mieszaniec – rdestowiec czeski.

Zastosowanie

• Początkowo, po sprowadzeniu go do Europy był uprawiany w ogrodach botanicznych i parkach dworskich. Ponieważ dla pszczelarzy był cenną rośliną miododajną, ze względu na swój późny okres kwitnienia, był też w tym celu uprawiany na ogródkach działkowych i wysiewany na nieużytkach.
• Jest cenną rośliną energetyczną, charakteryzującą się dużym przyrostem biomasy i dużą jej wartością energetyczna (17,2 MJ/Kg). 1 ha uprawy może dać aż 580 GJ energii. Szybki przyrost i łatwe odnawianie się ścinanych pędów, które to cechy tak utrudniają jego wyeliminowanie ze środowiska naturalnego, na uprawach energetycznych roślin są wielką zaletą.
• Możliwe jest też wykorzystanie tej rośliny do oczyszczanie gleb silnie skażonych, w tym również metalami ciężkimi, gdyż rdestowiec łatwo akumuluje je w swoim organizmie. Zebrane z takich gleb pędy można wykorzystać energetycznie, spalając je, a z popiołów łatwiej już odseparować bardzo szkodliwe w glebie metale ciężkie.

Bibliografia

1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8. 
2. Ekoportal botaniczny. [dostęp 11 stycznia 2008].
3. Rdestowiec – uciążliwe zielsko, albo ekologiczna roślina przyszłości. [dostęp 11 stycznia 2008].