Regał (instrument)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy instrumentu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Schemat regału.

Regał – nazwa pochodzi od angielskiego "rigol" lub francuskiego "rigole" co oznacza żłób, koryto, rynnę. Jest to odmiana organów czasem określana jako pozytyw szkatulny, powstała około 1450 roku wyposażona w piszczałki stroikowe nie posiadające tzw. tub rezonansowych (korpusów rezonansowych). Najbardziej powszechnym typem regału był regał książkowy z dwoma miechami w kształcie ksiąg. W Polsce pojawił się on pod koniec średniowiecza, wykorzystywany był głownie w muzyce tanecznej. Instrument popularny w renesansie, pod koniec XVIII wieku niemal zupełnie wyszedł z użycia. Na świecie znaczną rolę pełnił w muzyce świeckiej i kościelnej. Obecnie repliki tego instrumentu są budowane przez niektóre firmy i wykorzystywane przy wykonywaniu muzyki dawnej.

Polski regał[edytuj | edytuj kod]

Instrument wzorowany jest od strony techniczno-konstrukcyjnej na zachowanych egzemplarzach zabytkowych tj. regale gdańskim i pozytywie szkatulnym. Budowa regału zachowuje wszystkie techniczne realia epoki renesansu (1600 r.) Wszystkie detale, włącznie z piszczałkami wykonano ręcznie, poza obróbką wstępną. Instrument powstał w czerwcu 2000 r.

Opis techniczny instrumentu muzycznego: kopii regału renesansowego[edytuj | edytuj kod]

- aparat brzmieniowy: 47 piszczałek typu francuskiego; niestrojony cymbel polski pod klawiaturą,
- klawiatura o zakresie C - c³ z krótką oktawą (razem cztery oktawy) w sumie 45 klawiszy,
- miechy klinowe,
- mechanika pchająca pozytywowa,
- wiatrownica klapowo-zasuwowa,
- podwójna transpozycja osiągana przez przesunięcie klawiatury w bok.