Rejon czanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
czanowski
Чановский район
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód nowosybirski
Siedziba Czany
Powierzchnia 5 515 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

28 133[1]
• gęstość 5,12 os./km²
Nr kierunkowy +7 38367
brak współrzędnych
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Rejon czanowski (ros Чановский район) – rejon będący jednostką podziału administracyjnego rosyjskiego obwodu nowosybirskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy napływ rosyjskich osadników na terytoria obecnie zajmowane przez rejon czanowski rozpoczyna się w XVII wieku[2]. Najstarsze osiedla ludzkie powstają m.in. w latach 1640, 1647, 1675 i 1680[2]. W XIX wieku na ziemie te napływają kolejni osadnicy z zachodnich i z centralnych Imperium Rosyjskiego. Rozwój zapewniło umiejscowienie w tej okolicy stacji kolejowej oraz poprowadzenie jednej z tras kolei żelaznej (1904 rok), co doprowadziło do napływu nowej ludności[3]. Rozwijał się dynamicznie handel oraz zaczynały powstawać nowe zakłady rzemieślnicze[3]. W okresie rosyjskiej wojny domowej ziemie te zostają najpierw zajęte przez wojska wierne rządowi, na którego czele stał admirał Aleksandr Kołczak, a następnie przechodzą w ręce bolszewickie. Rejon czanowski zostaje utworzony przez władze sowieckie 25 maja 1925 roku[3]. Ludność zajmowała się głównie rolnictwem, na stosunkowo dobrej gatunkowo ziemi plony były tu obfite[3]. Od 1937 roku wchodzi w skład obwodu nowosybirskiego. Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych rozpoczyna się proces intensywnej stalinowskiej kolektywizacji sowieckiego rolnictwa, co dotknęło także terenów rejonu czanowskiego[3]. W czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej na front wyruszyło 8210 mieszkańców rejonu, z których poległo 3906 osób[3]. W 2011 roku żyło na tym obszarze jeszcze 57 weteranów wojny[3]. 5 mieszkańców otrzymało tytuły Bohatera Związku Radzieckiego[3]. Po wojnie władze nadal inwestowały w rolnictwo, ale rozwijano także drobny przemysł, rozbudowywano przestrzeń mieszkaniową oraz otwierano nowe szkoły i placówki kulturalne[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Rejon czanowski położony jest w zachodniej części obwodu nowosybirskiego[4]. Odległość do obwodowej stolicy, Nowosybirska wynosi 483 kilometry[5]. Obszar ten słynie w Rosji ze swoich jezior, przede wszystkim jeziora Czany, które nadaje nazwę całemu rejonowi oraz wód mineralnych[5]. Przez teren rejonu przebiega droga magistralna M53 "Bajkał"[6]. Łączna długość dróg w regionie wynosi 455,5 kilometrów, z czego drogi których nawierzchnia jest utwardzona to 440,6 kilometrów[6]. W 2011 roku miejscowe rolnictwo wytworzyło towarów o wartości 673,6 rubli, co w porównaniu z rokiem 2010 było wzrostem o 6,6%[7]. W 2011 roku zebrano także 44,5 tysięcy ton różnych zbóż, wyprodukowano 25 932 ton mleka i 3124 tony mięsa[7]. Przemysł skupia się na przetwórstwie rybnym oraz przede wszystkim na produkcji wody mineralnej[8]. Mieszkańcy regionu korzystać mogą z publicznej komunikacji autobusowej, która zapewnia transport między osiedlami rejonu[9]. W 2011 roku przewiozła ona 295,7 tysięcy osób[9]. Łącznie w 2011 roku zainwestowano na tym obszarze 1,185 miliardów rubli[10].

Pod względem lokalnego podziału administracyjnego rejon czanowski składa się z jednego osiedla typu miejskiego i 13 osiedli typu wiejskiego (sielsowietów). W 2011 roku do dyspozycji miejscowej ludności pozostawało 31 publicznych placówek szkolnych różnego typu[11]. Na terenie rejonu działają 73 placówki kulturalne zarządzone przez władze, centralna biblioteka rejonowa z 28 oddziałami, muzeum rejonowe oraz rejonowy dom kultury[11]. Działa tu także orkiestra folkowa oraz 4 amatorskie grupy teatralne[11]. Działają tu także centra kulturowe mniejszości narodowe, w tym m.in. tatarskie, niemieckie, kazachskie i estońskie[11]. W 2011 roku z usług sieci bibliotek skorzystało około 13 tysięcy osób[11]. Opiekę medyczną zapewnia szpital rejonowy z miejscami dla 145 pacjentów, klinika, 3 mniejsze ośrodki szpitale oraz 43 przychodnie zdrowotne[11].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Wiadomości ogólne[edytuj | edytuj kod]

Według danych federalnych rejon czanowski w 2010 roku zamieszkiwany był przez 28 133 osób[1]. Jest to spory spadek w porównaniu z latami dziewięćdziesiątymi XX wieku, gdy populacja tego obszaru sięgała liczby 34 800 ludzi[4]. W 2011 roku zaobserwować można dalszy spadek liczby mieszkańców, która wyniosła 28 017[12]. W 2011 roku urodziło 350 dzieci (164 chłopców i 186 dziewczynek), a zmarło 374 mieszkańców[12]. Oficjalnie zarejestrowane bezrobocie według danych ze stycznia 2012 roku wynosi 3,98% i jest niższe niż w 2010 roku 0,62%[12]. Pod względem narodowościowym dominują Rosjanie, ale rejon czanowski jest rejonem obwodu nowosybirskiego o największej ilości mniejszości tatarskiej, która sięga 11%[4]. Przeciętna miesięczna pensja w 2011 roku wyniosła 11 806 rubli i od kilku lat powoli rośnie[12]. Dla porównania w 2005 wynosiła ona 5350 rubli, w 2007 już 7067, a w 2010 roku przekroczyła barierę 10 tysięcy i wyniosła 10 695 rubli[12].

Podział narodowościowy[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności w ostatnich latach[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba ludności
1998 34 800
2006 28 710
2007 28 613
2008 28 586
2009 28 276
2010 28 133
2011 28 017

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Gks.ru: Численность населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2010 года (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  2. 2,0 2,1 Chany.info: Происхождение названий населенных пунктов Чановского района (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Chany.info: Чановский район (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Loi.sscc.ru: Чановский район (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  5. 5,0 5,1 Region.newsib.ru: Чановский район (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  6. 6,0 6,1 Nso.ru: Чановский район (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  7. 7,0 7,1 Region.newsib.ru: Чановский район: Сельское хозяйство (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  8. Region.newsib.ru: Чановский район: Промышленность (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  9. 9,0 9,1 Region.newsib.ru: Чановский район: Транспорт и связь (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  10. Region.newsib.ru: Чановский район: Инвестиции (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Region.newsib.ru: Чановский район: Социальная сфера (ros.). [dostęp 2012-08-08].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Region.newsib.ru: Чановский район: Население и занятость (ros.). [dostęp 2012-08-08].