Reklama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Reklama Encyklopedii Britannica z 1911 r.
Lokomobila benzynowa – reklama zakładów Ursus z Rękodzielnika z 1914 roku
Coca-Cola, 1900
Współczesna reklama sieci Media Expert

Reklama (z łac. reclamo, reclamare ‘odzew’; re 'w tył, znów, naprzeciw’ i clamo, clamare ‘wołać’[1]) – informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania określonych spraw lub idei (np. promowanie marki).

Według dyrektywy 2006/114/WE UE reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań[2].

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Reklama przybiera różną postać – od rzetelnej informacji o cechach produktu, spotykanej głównie w prasie specjalistycznej, po wychwalanie produktu bez rzetelnej informacji merytorycznej o przedmiocie reklamy, co często przypisuje się reklamie telewizyjnej.

Czasami reklama występuje w formie ukrytej – np. firmy organizują prezentacje własnych technologii czy też piszą artykuły do prasy specjalistycznej na ich temat – co jest na pograniczu reklamy i edukacji lub ukazywane są przedmioty, będące towarami określonej marki, umieszczone w kontekście filmu fabularnego.

Czasem reklama łączona jest z korzyściami dla osób decydujących o skorzystaniu z przedmiotu reklamy – np. firmy sponsorują wyjazdy szkoleniowe lub pseudoszkoleniowe w atrakcyjne miejsca – co jest na pograniczu reklamy i korupcji.

Ponieważ celem reklamy jest skuteczność ich oddziaływania na odbiorcę, dlatego można się spotkać w reklamie z treściami wywołującymi np. skandal obyczajowy lub procesy sądowe. Dzięki temu wzrasta zainteresowanie wokół reklamy a tym samym siła oddziaływania kampanii reklamowej.

Ważną cechą odróżniającą w komunikacji poprzez media reklamę od public relations jest to, że reklama jest formą płatną, tzn. reklamodawca płaci mediom za nadanie komunikatu reklamowego i ma nad tym komunikatem pełną kontrolę.

Zdecydowana większość reklam charakteryzuje się celami komercyjnymi. Można jednak wyróżnić również reklamę społeczną oraz reklamę polityczną. Ponadto istnieją zjawiska łączące ze sobą wymienione typy reklam – reklamy powstające w ramach kampanii marketingowych łączących cele komercyjne z celami społecznymi (tak prowadzony marketing określa się mianem marketingu społecznie zaangażowanego, ang. Cause Related Marketing). Tego typu reklam nie należy mylić z reklamami społecznymi.

Historia reklamy[edytuj | edytuj kod]

Swoiste formy reklamy pochodzą z czasów starożytnych. Stosowali reklamę w postaci napisów na ścianach budynków, kamiennych lub terakotowych szyldów karczmy, zajazdy. Starożytni handlowcy wykrzykiwali oraz zachwalali cechy swoich towarów i dóbr. W ten sposób powstała pierwsza w historii forma reklamy – reklama ustna.

W starożytnej Grecji pojawiła się reklama pisemna. Miała ona charakter spisanych informacji dotyczących wydarzeń kulturalnych i sportowych.

Wynalezienie przez Gutenberga druku zrewolucjonizowało reklamę. Za umowną datę wynalezienia druku uznaje się rok 1450. Pojawiły się pierwsze gazety, a w nich pierwsze reklamy prasowe.

  • Około 1480 roku wydrukowano w Anglii pierwszą reklamę prasową (wskazówki dla duchownych dotyczące Wielkanocy).
  • 14 października 1612 – w Paryżu wydrukowana pierwsza reklama w gazecie „Journal General d'Affiches”.
  • 1704 – pierwsza udokumentowana amerykańska reklama prasowa (w Europie reklamy na łamach tygodników obecne były już wcześniej – w XVII wieku)
  • 1843 – w Filadelfii rozpoczął działalność pierwszy agent reklamowy Volney Palmer. Zajmował się zbieraniem ogłoszeń reklamowych i umieszczaniem ich w prasie. Można powiedzieć, że była to pierwsza jednoosobowa agencja reklamowa.
  • 1893 – w Stanach Zjednoczonych wydano około 50 tysięcy dolarów na reklamę.
  • 1925 – profesor Olgierd Langer jako pierwszy w Polsce rozpoczyna cykl wykładów o reklamie w Wyższej Szkole dla Handlu Zagranicznego we Lwowie
  • 1941 – w Stanach Zjednoczonych pojawiła się pierwsza reklama telewizyjna.
  • 1983 – w Polsce zaczął się rozwijać rynek reklamy komercyjnej.

Etapy oddziaływania reklamy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tworzenie świadomości produktu, firmy lub marki.
  2. Wzbudzanie zainteresowania produktem, firmą lub marką.
  3. Wzbudzanie pożądania oferty.
  4. Wywoływanie oczekiwanej reakcji (np. zakupu).

Korzyści z reklamy[edytuj | edytuj kod]

  1. Powszechna informacja o produkcie.
  2. Finansowanie mediów działalności sportowej, kulturalnej.
  3. Kształtowanie postaw społecznych.

Zagrożenia płynące z reklamy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wprowadzenie w błąd odbiorcy
  2. Wzbudzanie nadmiernych potrzeb konsumpcyjnych
  3. Promocja zachowań społecznych i zwyczajów negatywnie wpływających na jednostkę
  4. Wyrabianie obojętności na przekaz społeczny
  5. Manipulacja odbiorcami przez użycie środków pozaracjonalnych, jak np. popęd seksualny, uzależnienie od papierosów i inne.
Gadżety reklamowe
Popielniczka reklamowa z okresu międzywojennego

Funkcje reklamy[edytuj | edytuj kod]

  1. Edukacyjna
  2. Informacyjna
  3. Wspierania sprzedaży
  4. Konkurencyjna
  5. Manipulacyjna
  6. Komplementarności
  7. Zachęcająca
  8. Przypominająca

Rodzaje reklamy ze względu na treść[edytuj | edytuj kod]

Rodzaje reklamy ze względu na media[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Polska reklama prasowa, 1936–1937[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Słownik Wyrazów Obcych.
  2. Dyrektywa 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej. (CELEX: 32006L0114).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]