Rekordy klimatyczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rekordy klimatyczne – skrajne wartości (najwyższe lub najniższe) elementów meteorologicznych lub zjawisk pogodowych, które zostały wyznaczone na podstawie wieloletnich pomiarów meteorologicznych. Pod uwagę bierze się tylko wartości zmierzone lub zaobserwowane w określonym miejscu i czasie, czyli tam gdzie znajdują się punkty pomiarowe. Rekordy klimatyczne rozpatrywane są w różnych skalach przestrzennych.

Rekordy temperatur[edytuj | edytuj kod]

Rekordy temperatur przygruntowych[1]

2003 r.: Queensland, Australia: 69,3 °C
2004 r.: Pustynia Lut, Iran: 68,0 °C
2005 r.: Pustynia Lut, Iran: 70,7 °C
2006 r.: Pustynia Lut, Iran: 68,5 °C
2007 r.: Pustynia Lut, Iran: 69,0 °C
2008 r.: Kotlina Turfańska, Chiny: 66,8 °C
2009 r.: Pustynia Lut, Iran: 68,6 °C

Najwyższa temperatura powietrza[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Ameryka Pn. 56,7 °C Dolina Śmierci  Stany Zjednoczone 10.07.1913
Afryka 55,0 °C Kibili Flag of French Tunisia.svg Tunezja 07.07.1931
Azja 54 °C Tirat Cvi  Mandat Palestyny 21.06.1942
Australia 50,7  °C Oodnadatta  Australia 01.01.1960
Ameryka Pd. 48,9 °C Rivadavia  Argentyna 11.12.1905
Europa 48,0 °C Ateny  Grecja 10.07.1977
Oceania 42,2 °C Tuguegarao  Filipiny 29.04.1912
Antarktyda 15,0 °C Stacja Vanda  Antarktyka 01.05.1974
średnia roczna 34,4 °C[3] Dallol  Etiopia 1960-1966

Do 2012 roku za rekord temperatury powietrza uznawano pomiar z 13 września 1922 roku. W Al-Azizijja w Libii odnotowano wtedy temperaturę 57,8 °C; przez 90 lat była ona uznawana za najwyższą odnotowaną temperaturę powietrza w historii; ponowne analizy tych pomiarów wykazały, że badacz popełnił błąd, odnotowując temperaturę wyższą o około 7 stopni od rzeczywistej[4][5].

Najniższa temperatura powietrza[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Antarktyda -89,2 °C Stacja Wostok  Antarktyka 21.07.1983
Azja -67,8 °C Wierchojańsk Rosja Rosja 05.02 i 07.02.1892
Ojmiakon  ZSRR 06.02.1933
Ameryka Pn. -66,1 °C North Ice Dania Grenlandia 09.01.1954
-63,0 °C Snag  Kanada 03.02.1947
Europa -58,1 °C Ust-Szczugor  ZSRR 31.12.1978
Ameryka Pd. -32,8 °C Sarmiento  Argentyna 01.06.1907
Afryka -23,9 °C Ifran  Maroko 11.02.1935
Australia -23,0 °C Charlotte Pass  Australia 29.06.1994
Oceania -10,0 °C[3] Haleakala Stany Zjednoczone Hawaje 02.01.1961
średnia roczna -57,2 °C[3] Stacja Wostok  Antarktyka 1958-1968

Najniższa odnotowana temperatura powietrza, -93,2 °C została zmierzona 10 sierpnia 2010 roku w najwyższych partiach lądolodu antarktycznego[6]. Pomiar ten został wykonany zdalnie przez satelitę Landsat i z tego względu nie jest uznawany za rekord przez Światową Organizację Meteorologiczną[2].

Inne rekordy temperatury[3]
Parametr Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Największa amplituda
wieloletnia
104 °C
(od -71 °C do 33 °C)
Ojmiakon  Rosja wielolecie
Najmniejsza amplituda
wieloletnia
11,8 °C
(od 19,6 °C do 31,4 °C)
Saipan Japonia Mandat Południowego Pacyfiku 1927-1935
Najszybszy wzrost
(w ciągu 2 minut)
od -20 °C do 7 °C[7][8] Spearfish  Stany Zjednoczone 22.01.1943
Najszybszy spadek
(w ciągu 24 godzin)
z 6,7 °C do -48,8 °C Browning  Stany Zjednoczone 24.01.1916
Najdłuższe upały
(temperatura>37,8 °C)
162 dni Marble Bar  Australia od 30.10.1923

Rekordy opadów[edytuj | edytuj kod]

Najwyższe średnie wieloletnie sumy opadów[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Czas
Azja 11 872 mm Mawsynram  Indie średnia z 38 lat
Oceania 11 640 mm Mount Waialeale Stany Zjednoczone Hawaje średnia z 30 lat
Afryka 10 282 mm Debundscha  Kamerun średnia z 32 lat
Ameryka Pd. 8990 mm Quibdo  Kolumbia średnia z 29 lat
Australia 8034 mm Bellenden Ker  Australia średnia z 34 lat
Ameryka Pn. 7000 mm Jezioro Hendersona  Kanada średnia z 15 lat
Europa 4684 mm Crkvica  Bośnia i Hercegowina średnia z 22 lat
Antarktyda >800 mm wzdłuż wybrzeży Antarktydy Zachodniej
i Wschodniej, a także Półwyspu Antarktycznego
 Antarktyka lipiec 1996
- czerwiec 1999

Często cytowana rekordowa wartość wieloletniej średniej opadów, 13 299 mm w Lloro w Kolumbii, jest oszacowaniem, a nie wynikiem udokumentowanych pomiarów[9].

Najniższe średnie wieloletnie sumy opadów[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Ameryka Pd. 0,76 mm Arica  Chile średnia z 59 lat
Antarktyda 2 mm Amundsen-Scott  Antarktyka średnia z 10 lat
Afryka <2,54 mm Wadi Halfa  Sudan średnia z 39 lat
Ameryka Pn. 30,5 mm Batagues  Meksyk średnia z 14 lat
Azja 45,70 mm Aden  Jemen średnia z 50 lat
Australia 102,9 mm Troudaninna  Australia średnia z 42 lat
Europa 162,6 mm Astrachań  Rosja średnia z 25 lat
Oceania 188 mm Obserwatorium na Mauna Kea Stany Zjednoczone Hawaje 1972-1982
Najwyższe opady w ciągu danego czasu[2]
Okres Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
1 minuta 31,2 mm Unionville  Stany Zjednoczone 04.07.1956
1 godzina 305 mm Holt  Stany Zjednoczone 22.06.1947
12 godzin 1144 mm Foc-Foc  Reunion 07-08.01.1966
24 godzin 1825 mm Foc-Foc  Reunion 07-08.01.1966
48 godzin 2467 mm Aurère  Reunion 08-10.01.1958
72 godziny 3929 mm Krater wulkaniczny Commerson  Reunion 24-26.02.2007
96 godzin 4869 mm Krater wulkaniczny Commerson  Reunion 24-27.02.2007
365 dni 26 470 mm Czerapuńdżi  Indie od sierpnia 1860
Inne rekordy dotyczące opadów
Parametr Wartość Miejsce Kraj Data
Najdłuższy okres
bez opadu[2]
14 lat 5 miesięcy Arica  Chile październik 1903
-styczeń 1918
Największa liczba dni
w roku z opadem deszczu[3]
do 350 dni Mount Waialeale Stany Zjednoczone Hawaje wielolecie
Maksymalny opad śniegu
w ciągu 19 godzin[3]
173 cm Bessans  Francja 06.04.1969
Maksymalny opad śniegu
w ciągu 24 godzin[3]
193 cm Silver Lake  Stany Zjednoczone 15.04.1921
Maksymalny opad śniegu
w ciągu 12 miesięcy[10]
31,1 m Mount Rainier  Stany Zjednoczone od 19.02.1971
Największa miąższość
śniegu w ciągu doby[3]
11,4 m Tamarac  Stany Zjednoczone 11.03.1911
Grad o największej
średnicy[11]
20 cm Vivian  Stany Zjednoczone 23.07.2010
Grad o największej
wadze[2]
1,02 kg Dystrykt Gopalganj  Bangladesz 14.04.1986

Pozostałe rekordy klimatyczne[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe rekordy klimatyczne[3]
Parametr Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Największa liczba dni
w roku z burzą
322 dni Bogor  Holenderskie Indie Wschodnie 1916-1920
Najwyższe ciśnienie
atmosferyczne[a][2]
1084,8 hPa Tosoncengel  Mongolia 19.12.2001
Najniższe ciśnienie
atmosferyczne[b][a]
870 hPa Tajfun Tip  Guam 12.10.1979
Największa prędkość wiatru
(w porywie)[2]
113,2 m/s Wyspa Barrowa  Australia 10.04.1996
Największa średnia prędkość
wiatru w ciągu 24 godzin
57,2 m/s Mount Washington  Stany Zjednoczone 12.04.1934
Największa średnia wieloletnia
prędkość wiatru
15,6 m/s Mount Washington  Stany Zjednoczone 1934-1983
Najsilniejszy
cyklon tropikalny
320 km/h Huragan Gilbert Morze Karaibskie wrzesień 1988
Najdłuższa
droga tornada[12]
469 km Illinois  Stany Zjednoczone 26.05.1917
Największe średnie
usłonecznienie[13]
91% Yuma  Stany Zjednoczone 1951-1978
Najmniejsze średnie
usłonecznienie[13]
11% Orkady  Wielka Brytania 1903-1950

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Wartość ciśnienia zredukowana do poziomu morza
  2. Nie licząc spadków ciśnienia wewnątrz tornad

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. David J. Mildrexler, David J., Maosheng Zhao, Steven W. Running. Satellite finds highest land skin temperatures on Earth. „Bulletin of the American Meteorological Society”. 92 (7), s. 855-860, 2011. doi:10.1175/2011BAMS3067.1. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Global Weather & Climate Extremes (ang.). World Meteorological Organization. [dostęp 2013-12-28].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Encyklopedia szkolna. Geografia. Jackowski A. (red.). Kraków: Zielona Sowa,, 2006. ISBN 83-7389-845-X.
  4. World's Hottest Temperature Cools a Bit (ang.). ScienceDaily, 2012-09-13. [dostęp 2012-09-15].
  5. Press Release No. 956 (ang.). World Meteorological Organization, 2012-09-13. [dostęp 2012-09-15].
  6. NASA-USGS Landsat 8 Satellite Pinpoints Coldest Spots on Earth. NASA, 2013-12-09. [dostęp 2013-12-29].
  7. N8ZYA's Radio Blog: Spearfish South Dakota at 1226 Miles
  8. South Dakota Weather History and Trivia January. National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). [dostęp 2014-08-22].
  9. South America: Greatest Average Annual Precipitation (ang.). W: World Weather / Climate Extremes Archive [on-line]. World Meteorological Organization. [dostęp 2012-09-17].
  10. W. Mizerski, J. Żukowski (redaktorzy): Tablice geograficzne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan. ISBN 83-7350-025-1.
  11. Record Setting Hail Event in Vivian, South Dakota on July 23, 2010. National Weather Service, 2010-07-30. [dostęp 3 czerwca 2011].
  12. Rekordy klimatyczne świata. Zakład Klimatologii IGiGP UJ. [dostęp 2014-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  13. 13,0 13,1 Roth G.: Pogoda i klimat. Warszawa: Świat Książki, 2000. ISBN 83-7227-584-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]