Remigiusz Grzela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Remigiusz Grzela (ur. 1977 w Starogardzie Gdańskim) – polski prozaik, poeta i dramaturg.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego.

W TVP Kultura wyreżyserował dwa spektakle emitowane na żywo, poza własną sztuką Naznaczeni w wykonaniu Urszuli Dudziak i Tomiry Kowalik, również monodram Anny Mentlewicz Kochany synu w wykonaniu Elżbiety Czerwińskiej – emisja 4 lutego 2008 r. Na scenie wyreżyserował monodram Anny Mentlewicz Kochany synu w wykonaniu Elżbiety Czerwińskiej – prapremiera Galeria Teatr From Poland, Częstochowa, 7 września 2008 r. – Wyróżnienie i nagroda za osobowość sceniczną dla Elżbiety Czerwińskiej na VII Ogólnopolskim Przeglądzie Monodramu Współczesnego.

W 2008 r. wyreżyserował też monolog Joan z większego projektu Cancer Tales. Opowieści o raku na podstawie sztuki Nell Dunn, która jest projektem edukacyjnym dla lekarzy i studentów medycyny. Monolog Joan zagrała Elżbieta Czerwińska. Monolog został też sfilmowany przez Olgę Chajdas.

14 maja 2011 na IX Ogólnopolskim Przeglądzie Monodramu Współczesnego w Teatrze Stara ProchOffnia w Warszawie odbyła się polska prapremiera Smażonych zielonych pomidorów według powieści Fannie Flagg w jego adaptacji i reżyserii, w wykonaniu Elżbiety Czerwińskiej (Nagroda Publiczności na 2. Festiwalu Monodramów w Teatrze Małym w Łodzi – grudzień 2011).

Jest współautorem scenariusza filmowego Taki Raj (wspólnie z Izabellą Cywińską) o domu Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku w czasie Powstania Warszawskiego – publikacja w „Dialogu” (luty 2008), a także Sprawiedliwa (wspólnie z Izabellą Cywińską i Hanną Krall; scenariusz dedykowany postaci Ireny Sendlerowej).

Napisał scenariusze monodramów Ewy Kasprzyk Patty Diphusa według Pedro Almodóvara (premiera w Teatrze Rozmaitości, 2004 – nagroda Best International Performance na United Solo Theatre Festival 2011 w Nowym Jorku) i Marilyn i Papież, adaptacja niemieckiej powieści Dorothei Kūhl-Martini (premiera Teatr Polonia, 2006 r.). Współpracuje z Teatrem Polonia Krystyny Jandy. Jest stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2007, 2013). W latach 2007-2011 był kierownikiem literackim Teatru Na Woli im. Tadeusza Łomnickiego.

Publikował w paryskiej „Kulturze”, w „Literaturze”, „Kinie”, w prasie zagranicznej. Był związany z Polskim Radiem i pracował dla telewizji. Swoje wywiady publikuje najczęściej w „Gazecie Wyborczej” i miesięczniku „Zwierciadło”, gdzie ma stały cykl rozmów „Teren pod ochroną”. Jego rozmowy z Anną Prucnal i Normą Bosquet, sekretarką Marleny Dietrich, które ukazały się w „Gazecie”, były nominowane do nagrody Grand Press 2005 i ukazały się w książce „Grand Press. Dziennikarskie hity 2005”. Rozmowa z sekretarką Marleny Dietrich znalazła się też w finale prestiżowej Nagrody im. Barbary N. Łopieńskiej 2006, rozmowy z Henryką Krzywonos – publikowana w miesięczniku „Zwierciadło” i Aliną Świdowską – publikowana w Wysokich Obcasach „Gazety Wyborczej” znalazły się w finale tej nagrody za 2010 rok, zaś rozmowy z Wandą Wiłkomirską i Julią Hartwig - publikowane w książce "Wolne" znalazły się w finale tej nagrody za 2012 rok. Laureat Wierzyczanki 2007, nagrody prezydenta Starogardu Gdańskiego w dziedzinie kultura.

W „Gazecie Wyborczej” prowadzi cykl „Teatr, Muzyka, Kino w Gazeta Cafe”, w którym prowadzi otwarte dla publiczności rozmowy z twórcami, od początku działania cyklu byli to m.in. Vaclav Havel, Emmanuelle Seigner, Peter Weir, Andrzej Wajda, Jerzy Jarocki, Janusz Morgenstern, Krzysztof Warlikowski, Grzegorz Jarzyna, Mariusz Treliński, Agnieszka Holland, Jerzy Skolimowski, Janusz Gajos, Barbara Krafftówna, Andrzej Seweryn, Marian Kociniak, Krystyna Janda, Roman Gutek, Ryszard Bugajski, Jerzy Pilch, Iwan Wyrypajew, Marcin Wrona, Paweł Sala, Borys Lankosz, Agnieszka Glińska, Jerzy Stuhr, Robert Więckiewicz, Jean-Claude Carriere, Aleksandra Kurzak, Daniel Olbrychski, Wojciech Smarzowski, Agata Kulesza, Marcin Dorociński, Bogusław Linda, Władysław Pasikowski.

Jest inicjatorem Nagrody poetyckiej Dżonka im. Stachy Zawiszanki, przyznawanej corocznie w czasie krakowskich targów książki (jej dotychczasowymi laureatami byli Krzysztof Siwczyk, Joanna Wajs, Tomasz Pułka, Michał Murowaniecki).

Doświadczenia związane z wywiadem przekazuje studentom Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, gdzie prowadzi wykład Kultura wywiadu. Na tym samym wydziale prowadzi też wykład monograficzny „Reportaż – polska literatura na eksport”. Założył portal www.parnas.pl i prowadzi internetowego bloga remigiusz-grzela.pl

Wystąpił w filmie dokumentalnym Michała Brauma Między blogiem a prawdą. Jest współautorem trzyodcinkowego dokumentu dla TVN „Polska Jasienicy”.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

Autor i współautor książek:

  • Rozum spokorniał – Rozmowy z twórcami kultury (2000),
  • Nauka a polityka – Dziwne losy filozofii prawa w Polsce (2001, 2010),
  • Chełmska 21 (2001),
  • Bagaże Franza K. czyli podróż której nigdy nie było (2004) – książka faktu opowiadająca o żydowskich aktorach zaprzyjaźnionych z Franzem Kafką oraz kobiecie jego życia – Dorze Diamant,
  • Psychotest, czyli antologia dramatów na temat HIV/AIDS (2005).
  • Bądź moim Bogiem (2007) – powieść, wydawnictwo WAB
  • Oczy Brigitte Bardot (2008) – dramat, wydawnictwo Teatru Na Woli im. Tadeusza Łomnickiego
  • Hotel Europa. Rozmowy (2009) – Wyd. Prószyński i S-ka
  • Spełniony. Z Marianem Kociniakiem rozmawia Remigiusz Grzela (2010) – Wydawnictwo Trio i Teatr Na Woli im. Tadeusza Łomnickiego
  • Wolne (2012) - rozmowy, Wydawnictwo Krytyki Politycznej
  • Było, więc minęło. Joanna Penson - dziewczyna z Ravensbruck, kobieta Solidarności, lekarka Wałęsy (2013) - PWN
  • Złodzieje koni (2014) - powieść, Wydawnictwo Studio Emka
  • Wybór Ireny (2014) - biografia Ireny Gelblum/Waniewicz/Conti Di Mauro - PWN

Tomiki wierszy[edytuj | edytuj kod]

Tomiki wierszy Świat banalny (1998) i Drzewa wierzą naprawdę (2001; ze wstępem ks. Jana Twardowskiego i posłowiem Ireny Conti di Mauro). Jego wiersze przetłumaczono na języki: norweski, hebrajski, włoski i angielski. Opowiadania drukowały pisma literackie.

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem dramatów:

  • Na gałęzi – inspirowany postacią Oriany Fallaci.
  • Biografia (realizacja Teatr Polskiego Radia, reż. Janusz Kukuła, obsada: Grażyna Barszczewska, Krzysztof Gosztyła, Grzegorz Damięcki) – młody dziennikarz zostaje wynajęty przez zapomnianą gwiazdę filmową i jej męża reżysera do napisania ich biografii.
  • Uwaga – złe psy! (realizacja Teatr Wytwórnia, Teatr na Woli, Teatr Studio, reż. Michał Siegoczyński, obsada: Małgorzata Rożniatowska; Grand Prix Ogólnopolskiego Przeglądu Monodramu Współczesnego 2006; Grand Prix i Nagroda Dziennikarzy dla Małgorzaty Rożniatowskiej na 46. Festiwalu Sztuki Aktorskiej w Kaliszu; Główna Nagroda Aktorska dla Małgorzaty Rożniatowskiej XII Ogólnopolskiego Konkursu na wystawienie polskiej sztuki współczesnej, organizowanego przez Ministerstwo Kultury, Teatr Narodowy i Związek Artystów Scen Polskich; Nagroda Aktorska dla Małgorzaty Rożniatowskiej na 5. Festiwalu Prapremier Teatralnych w Bydgoszczy, a także Nagroda Wojewody Dolnośląskiego i Polskiego Radia Wrocław na 40. Międzynarodowych Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora, WROSTJA; nagroda dla Małgorzaty Rożniatowskiej: „Indywidualność Artystyczna Festiwalu” na XLII Przeglądzie Małych Form Kontrapunkt 2007 w Szczecinie; przekłady na języki francuski i angielski)- spowiedź Anity Szaniawskiej, schizofrenicznej żony Jerzego Szaniawskiego.
  • Naznaczeni (realizacja Teatr Polskiego Radia, reż. Piotr Łazarkiewicz, obsada: Maria Ciunelis, Elżbieta Kijowska, Marta Chodorowska, Mariusz Szczygieł; realizacja TVP Kultura, obsada: Tomira Kowalik, Urszula Dudziak; reż. Remigiusz Grzela, reż. obrazu Łukasz Barczyk; przekłady na angielski, niemiecki i włoski) – inspirowany postacią Dory Diamant, opowiada relację Dory i jej córki, Franciszki.
  • SM – pierwszy polski dramat dotykający trudnego problemu eutanazji
  • Błękitny diabeł – monodram napisany na jubileusz 60-lecia pracy artystycznej Barbary Krafftówny (prapremiera 24 października 2006, Teatr Muzyczny w Gdyni, premiera Teatr Narodowy, 20 listopada 2006, reż. Barbara Krafftówna i Józef Opalski; przekład na język francuski) – dramat o ostatnich latach Marleny Dietrich.
  • Bigamista – komedia – makijażysta w zakładzie pogrzebowym plus dwie jego żony.
  • First Lady – dramat o pierwszej agentce SB (prapremiera w Teatrze Radia TOK FM 12 stycznia 2009, Reżyseria: Andrzej Piszczatowski; Muzyka: Jan Duszyński; Obsada: Sławomira Łozińska, Jan Pęczek, Ewa Dałkowska, Zygmunt Sierakowski, Paulina Holtz, Sławomir Pacek, Jacek Braciak, Ewa Wawrzoń, Marcin Troński, Maria Robaszkiewicz, Antonina Girycz, Krzysztof Kowalewski, Anna Dereszowska, Andrzej Piszczatowski; publikacja sztuki w „Dialogu” nr 1/2009)
  • Oczy Brigitte Bardot (realizacja Teatr na Woli, reż. Maciej Kowalewski, muzyka: Bartosz Dziedzic, scenografia: Piotr Rybkowski, światło: Piotr Rybkowski, Andrzej Król, kostiumy: Katarzyna Lewińska, obsada: Barbara Krafftówna, Marian Kociniak, prapremiera 5 grudnia 2008; przekład na język angielski i czeski) – komedia napisana na 80. urodziny Barbary Krafftówny. Za tę rolę Barbara Krafftówna została nominowana do nagrody im. Kamila Cypriana Norwida.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
poety