Reper (geodezja)

Reper znajdujący się na ścianie Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.

Reper na ścianie budynku

Reper na ścianie budynku

Królewsko-pruski reper na ścianie budynku

Reper gruntowy

Reper – znak geodezyjny osnowy wysokościowej o określonej rzędnej wysokościowej w przyjętym układzie odniesienia, stabilizowany trwale. Repery wykorzystywane są do wykonania niwelacji podczas przeprowadzania pomiarów geodezyjnych i pełnią rolę nawiązania do państwowej osnowy wysokościowej. Repery są punktami wchodzącymi w skład ciągu niwelacyjnego. W przypadku zagęszczenia wysokościowej osnowy geodezyjnej repery wyższej klasy (o większej dokładności) służą do wyznaczenia rzędnych reperów niższej klasy.

Podział ze względu na dokładność

Repery dzielą się na pięć klas (I – V) w zależności od dokładności wyznaczenia ich rzędnych wysokościowych:

• repery I i II klasy stanowią osnowę podstawową w sieciach geodezyjnych o najwyższej dokładności (wysokości wyznaczone niwelacją precyzyjną), przy czym rozmieszczenie elementów tych sieci (linii niwelacyjnych) powinno być możliwe równomierne na obszarze całego kraju. Odpowiednie błędy tych klas to:

• I klasa – m₀ = 1 mm/km niwelacji
• II klasa – m₀ = 2 mm/km niwelacji

• repery III i IV klasy, będące osnową szczegółową o niższej dokładności niż osnowa podstawowa (wysokości wyznaczone niwelacją techniczną), stanowią jej zagęszczenie, przy czym stopień zagęszczenia powinien być zróżnicowany w zależności od intensywności zagospodarowania terenu. Odpowiednie błędy tych klas to:

• III klasa – m₀ = 4 mm/km niwelacji
• IV klasa – m₀ = 10 mm/km niwelacji

• repery V klasy, będące osnową pomiarową o niższej dokładności niż osnowa szczegółowa (wysokości wyznaczone niwelacją techniczną, trygonometryczną lub tachimetryczną), stanowią jej zagęszczenie. Dokładność, stopień zagęszczenia i sposób rozmieszczenia punktów powinny być dostosowane do konkretnych zadań geodezyjnych i przyjętej technologii ich realizacji. Błąd tej klasy to:

• m₀ = 20 mm/km niwelacji.

Podział ze względu na rodzaj

W osnowie wysokościowej rozróżnia się trzy zasadnicze rodzaje znaków wysokościowych:

1. podziemne, stosowane w sieci podstawowej (I–II klasa), w których osadzone repery (właściwe punkty wysokościowe) znajdują się pod powierzchnią ziemi. Szczególnym rodzajem znaków podziemnych są tzw. znaki wiekowe, stabilizowane jako 3-punktowe grupy w sieci niwelacji I klasy,
2. naziemne, stosowane w sieci podstawowej i szczegółowej (I–IV klasa), w których repery znajdują się nad powierzchnią ziemi, a podstawa znaku na głębokości większej od głębokości zamarzania gruntu,
3. ścienne, stosowane w sieci podstawowej i szczegółowej, którymi są repery osadzane w ścianach budowli gwarantujących dobrą ich stabilność. Repery ścienne są montowane w odległości kilkudziesięciu centymetrów od podłoża (kotwione w murze). Mogą mieć postać metalowych bolców z wyrytym numerem, lecz stosuje się także śruby kolejowe jako zamiennik. Można spotkać również skalne. Kształt reperów umożliwia ustawienie na nich łaty niwelacyjnej.

Znaki wysokościowe osnowy podstawowej i szczegółowej powinny uzyskiwać współrzędne (x, y), jako szczegóły terenowe I grupy dokładnościowej, czyli z dokładnością ± 10 cm względem poziomej osnowy geodezyjnej. Dopuszcza się wyznaczanie współrzędnych w trakcie wykonywania pomiarów sytuacyjnych.

Repery klasy V (osnowy pomiarowej) stabilizowane są tak jak repery robocze.

Zobacz też

• reper roboczy
• osnowa geodezyjna

Źródła

• Instrukcja techniczna G-2. Warszawa: GUGiK, 1988, s. 7-12.