Republika Hawajów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy państwa hawajskiego w latach 1894-1898. Zobacz też: inne hasła z tą nazwą.
Hawai
Hawaje
(Republika Hawajów)
Królestwo Hawajów 1894-1898 Terytorium Hawajów
Flaga Hawajów
Godło Hawajów
Flaga Hawajów Godło Hawajów
Dewiza: (Hawajski) Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono
(Życie kraju trwa w sprawiedliwości)
Hymn: Hawaiʻi Ponoʻī
Język urzędowy angielski
Stolica Honolulu
Typ państwa republika
Ostatnia głowa państwa prezydent Sanford Dole
Ostatni szef rządu prezes Sanford Dole
Powierzchnia
 • całkowita

16 661 km²
Jednostka monetarna Dolar hawajski,
Dolar amerykański
Proklamacja Republiki hawajskiej
4 lipca 1894
Aneksja do Stanów Zjednoczonych
12 sierpnia 1898
Religia dominująca chrześcijaństwo
Strefa czasowa UTC -10
Terytoria zależne Palmyra
Mapa Hawajów

Republika Hawajów - państwo położone w archipelagu Hawaje na Oceanie Spokojnym. Istniało od 4 lipca 1894 do 12 sierpnia 1898. Po obaleniu królowej rząd wprowadził stan wojenny co oznacza, że posiadał władzę absolutną.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 1893 roku królowa Hawajów Liliʻuokalani abdykowała na rzecz rządu amerykańskiego, lecz po jej abdykacji ogłoszono władzę samozwańczego rządu tymczasowego Hawajów, którego prezesem był Sanford Dole.

Republika została oficjalnie proklamowana 4 lipca 1894 roku. Tego samego dnia premier Sanford Dole został mianowany prezydentem Republiki Hawajów i pełnił tę funkcję aż do roku 1900, gdy został gubernatorem Hawajów.

Po proklamowaniu republiki, Hawajczycy utworzyli podziemny ruch oporu i powstała grupa zwana rojalistami. Jej celem było obalenie republiki i przywrócenie tronu królowej Liliʻuokalani. W 1895 roku rojaliści zaatakowali rząd tymczasowy, lecz zostali pokonani, a ci, którzy przeżyli zostali aresztowani. U królowej znaleziono broń, w związku z tym także została aresztowana. Przetrzymywano ją jako więźnia w małym pokoju w pałacu Iolani, a następnie odesłano do domu, gdzie wiele miesięcy spędziła w areszcie domowym.

Republika przetrwała tylko parę lat. 7 lipca 1898 roku Stany Zjednoczone zajęły kraj, a 12 sierpnia ogłosiły oficjalnie jego aneksję. Mimo to Sanford Dole pozostał prezydentem jeszcze przez dwa lata, gdy w 1900 roku został gubernatorem Hawajów w ramach Stanów Zjednoczonych.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Wysoko rozwinięte rolnictwo, szczególnie uprawa ananasów, kawy, kwiatów, bananów, trzciny cukrowej i warzyw, hodowla bydła i rybołówstwo, przemysł cukrowniczy.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Administracyjnie państwo hawajskie dzieliło się na prowincje:

  1. Kauaʻi
  2. Oʻahu
  3. Maui
  4. Hawaiʻi
  5. Palmyra (?)

Legalność[edytuj | edytuj kod]

Królowa Liliʻuokalani abdykowała pod warunkiem, że władzę nad jej królestwem przejmie rząd amerykański. Tymczasowy rząd Hawajów zignorował to i proklamował 4 lipca 1894 (nielegalną) Republikę Hawajów.

Stany Zjednoczone w 1898 zajęły i anektowały ten kraj. Było to zgodne z prawem nadanym, chociaż wymuszonym, rządowi amerykańskiemu przez ostatnią królową Hawajów.