Republika Raguzy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Respublica Ragusina
Repubblica di Ragusa
Republika Wenecka 1204-1809 Prowincje Iliryjskie
Flaga Republiki Raguzy
Godło Republiki Raguzy
Flaga Republiki Raguzy Godło Republiki Raguzy
Dewiza: (łac.) Libertas!
(Wolność!)
Język urzędowy łacina, od 1492 dalmatyński
Stolica Raguza (w 1909 nazwa zmieniona na Dubrownik)
Ustrój polityczny republika
Powierzchnia
 • całkowita

1500 km²
Liczba ludności (1808)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

30 000
20 osób/km²
Data powstania 27 czerwca 1358
Data likwidacji 14 października 1809
Strefa czasowa UTC +1 (zima)
UTC+2 (lato)
Mapa Republiki Raguzy

Republika Raguzy (czasami Republika Dubrownicka) – wolna republika kupiecka istniejąca w latach 1204-1809, o ustroju arystokratycznym, pod zwierzchnością kolejno: Wenecji (do 1358), Węgier i Turcji. Rozciągała się od Kleku na północnym zachodzie do Zatoki Kotorskiej na południu, ze stolicą w Raguzie (w 1909 r. nazwa miasta została zmieniona na Dubrownik).

Utrzymywała swoją niepodległość głównie dzięki zręcznej dyplomacji, polegającej na sprytnym lawirowaniu między Turcją a Wenecją.

Podstawą bytu republiki było przede wszystkim pośrednictwo w handlu między Wschodem a Zachodem. Miała flotę z 300 okrętami i własny system monetarny. Okresami, zwłaszcza po dużych stratach floty weneckiej w XVI w., jej flota była największą na Adriatyku i jedną z większych na Morzu Śródziemnym. Poza milicją miejską, strzegącą potężnych fortyfikacji miasta Raguzy, Republika nie posiadała armii.

Jej przedstawicielstwa dyplomatyczne oraz kupieckie faktorie rozrzucone były na Bałkanach i na wybrzeżu Adriatyku. Przez Raguzę wędrowały towary z Azji Mniejszej do Włoch i odwrotnie, przede wszystkim złoto i srebro, skóry i wełna, miedź i wosk, jedwab i sukno, przyprawy korzenne i broń. Rosnąca siła gospodarcza powodowała rozwój kulturalny miasta, którego największy rozkwit przypadł na XV-XVI w. Wówczas właśnie Raguza zyskała chlubne miano słowiańskich Aten[potrzebne źródło].

W Republice panował demokratyczny, jak na owe czasy, system rządów. Władza należała do 29 rodów szlacheckich oraz wybieranego na rok lub miesiąc księcia-rektora. Rolę parlamentu pełniły Wielka Rada i Mała Rada, zaś Rada Uproszonych stanowiła odpowiednik dzisiejszego senatu.

Patronem Republiki był św. Błażej, symbolem – biała flaga. Zawołaniem i hasłem było „libertas” (wolność).

Republika straciła na znaczeniu po odkryciu Ameryki i związanej z tym zmianie szlaków handlowych. Prawdopodobnie w wyprawie Kolumba brało udział co najmniej dwóch mieszkańców Raguzy. Paradoksalnie, niekorzystne dla niej okazało się również osłabienie potęgi tureckiej.

Tragedii dopełniły również klęski żywiołowe, epidemie i zarazy, także zdarzające się coraz regularniej trzęsienia ziemi, w tym najtragiczniejsze w 1667 roku. Odtąd republika chyliła się ku upadkowi.

W 1806 roku do zagrożonej przez wojska rosyjskie Raguzy wkroczyły wojska Napoleona. W 1808 roku Francuzi zadecydowali o likwidacji republiki, a w kolejnym roku Dubrownik wcielono do Prowincji Iliryjskich[1].

Ważne daty z historii Republiki:

Znane postacie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. J. Rapacka, Rzeczpospolita Dubrownicka, Warszawa 1977, s. 235, 258.