Rewolucja w Asturii 1934

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rewolucja w Asturii 1934
Localización de Asturias.svg
Asturia na tle Hiszpanii
Czas 5-19 października 1934 roku
Miejsce Asturia, Hiszpania
Przyczyna bezrobocie, globalny kryzys, autorytarne struktury społeczne
Wynik zwycięstwo sił rządowych
Strony konfliktu
Wojsko Rebelianci (PSOE, CNT, UGT)
Dowódcy
Francisco Franco Belarmino Tomás

Rewolucja w Asturii 1934 – ruch rewolucyjny, który trwał od 5 do 19 października 1934 roku w Hiszpanii Północnej (Asturii).

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Bunt został wywołany pod wpływem wielu czynników. Przyczyną pośrednią buntu była między innymi słaba sytuacja gospodarczo-ekonomiczna Hiszpanii spowodowana globalnym kryzysem, a co za tym idzie wzrost bezrobocia i utrudnienia związane z emigracją. W związku z problemami na rynku pracy, klasa robotnicza zaczęła wyznawać ideologie socjalistyczne, co doprowadziło do wzrostu popularności związków zawodowych i partii lewicowych.

Przyczyną bezpośrednią były wybory i związane z nimi problemy polityczne. Po fali strajków i manifestacji w strefach uprzemysłowionych, prezydent republiki Alcalá Zamora ogłosił nowe wybory, które odbyły się w listopadzie 1933 roku. Sukces odniosły partie centro-prawicowe, które stworzyły silną koalicję (Akcja Ludowa – Acción Popular i Partia Liberalno-Demokratyczna – Partido Liberal-Demócrata). Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (Partido Socialista Obrero Español) otrzymała mało miejsc w parlamencie, ale razem z Powszechnym Związkiem Robotników (Unión General de Trabajadores) nie popierała decyzji nowego rządu.

Alcala Zamora był zadowolony wyników wyborów, ponieważ CEDA (jej liderem był Gil Robles) nie otrzymała bezwzględnej większości. Zezwolono więc na utworzenie rządu Alejandra Lerrouksa (skrajny radykał), jednak poparcie CEDA było niezbędne do prowadzenia dalszych rządów. W roku 1934 CEDA postawiła Lerrouksowi ultimatum: jego rząd zyska dalsze poparcie, jeśli włączy do niego parlamentarzystów z CEDA. Lerroux był zmuszony do przystania na te warunki, co zaniepokoiło lewicę. PSOE obawiała się represji i faszystowskiego rządu. Powszechny Związek Robotników ogłosił strajk generalny. Decyzja ta była nieprzemyślana i strajk okazał się porażką. Terytoriami zaangażowanymi w strajk były tylko Katalonia i Asturia, jednak wydarzenia o większej wadze miały miejsce w Asturii.

Przebieg rewolucji[edytuj | edytuj kod]

Asturia, jako region uprzemysłowiony, posiadała duży odsetek robotników wyznających ideologie socjalistyczne. Powszechny Związek Robotników cieszył się tam dużą popularnością. Ruch rewolucyjny zaczął się 5 października 1934 roku od buntu w kopalni węgla. Robotnicy zajęli kopalnię, aby pozyskiwać z niej dynamit. Centrum rewolucji stało się miasto Turón. Rewolucjoniści utworzyli nawet własne organizacje, takie jak Informacja Rewolucyjna (Información Revolucionaria), Zarząd Przemysłowy (Gestión Industrial), Służba Sanitarna (Sanidad) i Transport (Los Transportes). Robotnicy ustanowili również własne reformy regionalne, odpowiadające założeniom socjalizmu – zniesienie własności prywatnej czy zastąpienie waluty bonami. W celu kontynuowania działań zbrojnych przebudowali też fabryki przemysłowe na fabryki broni (produkcja bomb i wozów pancernych). 6 października zajęli Oviedo – punkt zarówno strategiczny, jak i symboliczny. Jednocześnie rozpoczęto walkę z kościołem, zamordowano księży katolickich i zniszczono 58 kościołów[1]. Za symbol prześladowań Kościoła uznano pomordowanie zakonników z zakonu braci szkolnych, którzy prowadzili szkołę w Turón[2]. Po powstaniu na niewyobrażalną skalę nasiliły się represje wobec socjalistów, komunistów i anarchistów.

Generałowie López Ochoa (kat Asturias) i Francisco Franco (późniejszy dyktator) wraz ze swoimi wojskami opanowali powstanie. W ciągu dwóch tygodni bunt został krwawo spacyfikowany. Najbardziej ucierpiało Oviedo, niszczone przez wojska republiki i samych rewolucjonistów (unikatowe zbiory biblioteczne Uniwersytetu, teatr Campoamor, katedra). Po tych wydarzeniach Asturia przybrała miano „czerwonej”.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. John F. Coverdale, Uncommon faith: the early years of Opus Dei, 1928-1943, 2002 s. 148.
  2. Martyrs of Turon.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • John F. Coverdale, Uncommon faith: the early years of Opus Dei, 1928-1943, 2002.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]