Rewolucyjna Ludowo-Wyzwoleńcza Partia-Front

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi
Dhkp.svg
Skrót DHKP-C
Lider Dursun Karatas (1978/1994-2008)
Data założenia 1978 pod nazwą Dev Sol 1994 jako DHKP-C
Deklarowana
ideologia polityczna
marksizm-leninizm
Deklarowane
poglądy gospodarcze
komunizm
Liczba członków brak danych
Barwy czerwony
http://www.halkinsesi.tv/

Rewolucyjna Ludowo Wyzwoleńcza Partia-Front (tur. Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi DHKP-C) – nielegalna marksistowsko-leninowska turecka partia polityczna, określana jako organizacja terrorystyczna.

Powstanie i struktura[edytuj | edytuj kod]

W 1978 roku, w wyniku rozłamu w organizacji Droga Rewolucyjna (tur. Devrimci Yol) Dursun Karataş założył organizację Lewica Rewolucyjna (tur. Devrimci Sol lub Dev Sol). W 1994 roku w wyniku wewnętrznych sporów, grupa Dursuna Karatasa zmieniła nazwę na Rewolucyjna Ludowo Wyzwoleńcza Partia-Front (tur. Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi DHKP-C).

Określenie "Partia" odnosi się do działalności politycznej organizacji, podczas gdy słowo "Front" używane jest w przypadku zbrojnych ataków dokonywanych przez grupę. W praktyce DHKP-C tworzy jednolitą i scentralizowaną strukturę.

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

DHKP-C określa się jako partia marksistowsko-leninowska. Partia jest nastawiona antyamerykańsko i anty-imperialistycznie. DHKP-C silnie krytykuje obecność Turcji w strukturach NATO. Partia stawia za cel wywołanie w Turcji zbrojnej rewolucji komunistycznej.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

19 lipca 1980 w Stambule grupa Dev Sol dokonała udanego zamachu na byłego premiera Turcji Nihata Erima[1].

12 listopada 1981 roku aresztowany został założyciel Dev Sol Dursun Karataş. 26 listopada 1983 został on skazany na karę śmierci za działalność terrorystyczną, wyrok zamieniono następnie na karę dożywotniego pozbawienia wolności. W 1989 roku Karataş zbiegł z więzienia Bayrampaşa w Stambule[2].

Od połowy lat 80. grupa Dev Sol prowadziła ataki przeciwko członkom tureckich służ bezpieczeństwa i urzędnikom wojskowym. W latach 90. rozpoczęła kampanię zbrojną wymierzoną w amerykański personel dyplomatyczny i wojskowych.

Protestując przeciw wojnie w Zatoce Perskiej grupa Dev Sol zabiła dwóch amerykańskich wojskowych.

12 lipca 1991 turecka policja rozbiła kilka komórek organizacji.

13 sierpnia 1991 roku organizacja Dursuna Karatasa zabiła w strzelaninie Andrew Blake'a, szefa British Commercial Union w Stambule.

16 kwietnia 1992 w Stambule - w trakcie oblężenia przez policję kryjówki grupy Dev Sol - zginęła żona Karataşa kurdyjka Sabahat Karataş[3].

9 stycznia 1996 bojówka DHKP-C zabiła tureckiego biznesmena Özdemira Sabanci, a także jego współpracowników Haluka Görgüna i Nilguna Hasefea.

Od 2000 roku DHKP-C zaczęła dokonywać także zamachów samobójczych.

10 września 2001 roku zamachowiec-samobójca z DHKP-C zabił trzy osoby w ataku na posterunek policji w Stambule[4].

W dniu 1 lipca 2005 członek DHKP-C Eyup Beyaz zginął w Ankarze podczas próby dokonania zamachu na ministerstwo sprawiedliwości[5].

11 sierpnia 2008 roku w szpitalu w Holandii zmarł lider i założyciel DHKP-C Dursun Karataş. Jak okazało się, od wielu lat ukrywał się na terenie Europy Zachodniej. Jego ciało zostało przewiezione do Turcji. W pogrzebie Karataşa, który odbył się w Stambule, wzięło udział dwadzieścia tysięcy ludzi[6].

W maju 2012 roku za przynależność do DHKP-C zostało aresztowanych 100 osób.

11 września 2012 roku należący do organizacji zamachowiec İbrahim Çuhadar wysadził posterunek policji w Stambule[7].

7 stycznia 2013 roku turecka policja aresztowała 85 bojowników DHKP-C, w tym adwokatów broniących członków organizacji[8].

1 lutego 2013 roku Ecevit Şanlı zamachowiec-samobójca będący członkiem DHKP-C, dokonał ataku na ambasadę Stanów Zjednoczonych w Ankarze[9][10].

19 marca 2013 działacze DHKP-C przeprowadzili zamachy na siedzibę rządzącej Turcją partii AKP i budynek Ministerstwa Sprawiedliwości[11].

Członkowie DHKP-C wraz z innymi grupami lewicowymi wzięli udział w zamieszkach w trakcie protestów w Turcji w 2013 roku[12].

21 września 2013 roku dwóch członków DHKP-C przeprowadziło atak rakietowy na Komendę Główną Policji w Ankarze. Jeden z nich - Muharrem Karataş został zabity w trakcie ataku, drugi - Serdar Polat został raniony i aresztowany. Jak ujawniono zabity członek DHKP-C był poszukiwany przez policję w związku z wcześniejszym atakiem na siedzibę AKP[13][14].

W nocy 29 września 2013 w stambulskiej dzielnicy Maltepe w wyniku starcia pomiędzy bojownikami DHKP-C a członkami gangu narkotykowego, zginął działacz DHKP-C Hasan Ferit Gedik. Tej samej nocy doszło do demonstracji członków i sympatyków organizacji w Stambule w proteście przeciw śmierci Gedika. Uzbrojeni w broń palną bojownicy DHKP-C ustawiali płonące barykady i atakowali policję[15][16].

Powiązania[edytuj | edytuj kod]

Oprócz przeprowadzania ataków zbrojnych DHKP-C prowadzi również działalność poprzez tworzenie pół-legalnych związków zawodowych (tur. Devrimci İşçi Hareketi - Rewolucyjny Ruch Robotniczy), organizacji młodzieżowych (tur. Dev-Genç - Młodzież Rewolucyjna) i zespołów artystycznych.

O działalność w DHKP-C oskarżeni byli między innymi członkowie popularnej tureckiej grupy muzycznej Yorum,[17][18] którzy poświęcili kilka piosenek zabitym bojownikom DHKP-C.

DHKP-C publikuje również kilka czasopism, między innym Tavır ("Postawa") i Yürüyüş ("Marsz")[19].

Status prawny[edytuj | edytuj kod]

DHKP-C jest organizacją zdelegalizowaną na terenie Turcji. Znajduje się na liście organizacji terrorystycznych Departamentu Stanu USA[20]. DHKP-C jest również oficjalnie uznana za organizację terrorystyczną przez Unię Europejską,[21] a także rządy Kanady i Wielkiej Brytanii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]