Riccardo Broschi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Riccardo Broschi (ur. ok. 1698 w Neapolu, zm. 1756 w Madrycie) – włoski kompozytor późnego baroku i brat słynnego śpiewaka-kastrata Farinelliego.

Riccardo Broschi

Życie[edytuj | edytuj kod]

Riccardo Broschi urodził się jako pierwsze z trojga dzieci Salvatora Broschi i Cateriny Barrese. Przytaczana data urodzin pochodzi z wpisu dokonanego 6 listopada 1725 roku[1] gdzie Riccardo był świadkiem na ślubie swojej siostry Dorotei oraz Giovan-Domenico Pisaniego[2]:

Ja, Riccardo Broschi, Neapolitańczyk, syn Salvatora, stwierdzam, że jestem maestro di capella w wieku ok. 27 lat[1].

W Neapolu studiował sztukę kompozytorską w Conservatorio Santa Maria w Loreto po czym tworzył w Neapolu. Jesienią 1725 roku w teatrze Fiorentini wystawił swoją pierwszą i jedyną operę buffaLa vecchia sorda. Riccardo Broschi stał się słynny na całą Europę dzięki ariom skomponowanym dla swego brata Farinellego i przez niego śpiewanych m.in. w Londynie i Madrycie. Broschi skomponował między 1728 a 1735 rokiem osiem oper bohaterskich. Na pierwszy występ Farinellego w Londynie, który odbył się 29 października 1734 roku w King’s Theatre, skomponował słynną arię Son qual nave ch’agitata (Jako statek unoszę się na falach). Na swój angielski debiut Farinelli wybrał operę Hassego Artaserse, wykonaną w formie pasticcio z ariami N. Porpory, R. Broschiego i innych kompozytorów. Z listów Farinellego wiadomo, że w 1735 roku Broschi mieszkał w Mediolanie w strasznej nędzy[3]. Farinelli wspomógł brata finansowo wysyłając mu 40 cekinów. W listopadzie 1736 od diuka Karola Aleksandra Wirtemberskiego otrzymał posadę compositore di musica (kompozytora muzyki) z pensją 1200 guldenów rocznie[4]. Na dworze w Stuttgarcie wystawił skomponowaną w Mediolanie dwa lata wcześniej operę Adriano in Siria. Śmierć diuka 12 marca 1737 roku spowodowała utratę posady już od 1 kwietnia 1737 roku[5]. Broschi wrócił do Neapolu i od tej pory żył z przypadkowych zarobków. W tym czasie Broschi został poproszony o skomponowanie kilku arii do pasticcio Demetrio L. Leo[6], za które otrzymał 30 dukatów[7]. W 1739 roku przyjął nawet posadę szafarza win w Neapolu[5]. W latach 40. XVIII wieku przeniósł się do Madrytu, do swego brata. Niestety nic nie wiadomo o jego muzycznej aktywności w czasie pobytu w Hiszpanii.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Większa część dorobku muzycznego Riccardo Broschiego nie zachowała się do naszych czasów. Najsłynniejsze jego arie takie jak Son qual nave ch’agitata z opery Artaserse Hassego oraz dwie arie z opery IdaspeOmbra fedele anch’io oraz Qual guerriero in campo armato zyskały wielką popularność, m.in. Antonio Vivaldi wykorzystał ostatnią z nich w swoim pasticcio Bajazet RV 703 z 1735 roku[8]. Broschi korzystał z materiału innych kompozytorów, co było ogólnie przyjęte w tych czasach, lecz czynił to szczególnie często. Cieszył się opinią bardzo dobrego kompozytora. Riccardo Broschi został bardzo negatywnie przedstawiony w filmie Farinelli, ostatni kastrat z (1994) roku, jako twórca mierny, słaby psychicznie i zazdrosny. W opinii znawców tematu ocena ta jest wielce niesprawiedliwa. Broschi nigdy też nie był osobiście w Londynie. Za najlepsze dzieło Broschiego uchodzi aria Ombra fedele anch'io z opery Idaspe, które to dzieło sceniczne zyskało pochwały muzykologów. Wiele dzieł Broschiego pozostaje do dziś niezbadanych.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • La vecchia sorda – opera komiczna (Neapol, 1725) – muzyka zaginęła
  • L’isola di Alcina – opera bohaterska (Rzym, 1728; jako Bradamante nell’isola d’Alcina, Parma, 1729) – muzyka zaginęła
  • Idaspe – opera bohaterska (Wenecja, 1730)
  • Ezio – opera bohaterska (Turyn, 1731) – muzyka zaginęła
  • Merope – opera bohaterska (Turyn, 1732)
  • Arianna e Teseo – opera bohaterska (Mediolan, 1732) – muzyka zaginęła
  • Aria Son qual nave ch’agitata w operze Artaserse J. A. Hassego (Londyn, 1734)
  • Adriano in Siria – opera bohaterska (Mediolan, 1735) – muzyka zaginęła
  • Nerone – opera bohaterska (Rzym, 1735) – muzyka zaginęła
  • Anagilda – opera bohaterska (1735)
  • Arie w operze Demetrio L. Leo (Neapol, 1738)
  • Lucilla e Tirsi – kantata

Przypisy

  1. 1,0 1,1 The New Grove Dictionary of Music and Musicians, tom 3, s. 335.
  2. Patrick Barbier, Farinelli. Prawdziwa historia genialnego kastrata, Oficyna Wydawnicza Volumen, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1998, s. 14.
  3. Patrick Barbier, Farinelli. Prawdziwa historia genialnego kastrata, Oficyna Wydawnicza Volumen, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, 1998, s. 82.
  4. Patrick Barbier, Farinelli. Prawdziwa historia genialnego kastrata, Oficyna Wydawnicza Volumen, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, 1998, s. 83; The New Grove Dictionary of Music and Musicians., tom 3, s. 335.
  5. 5,0 5,1 Patrick Barbier, Farinelli. Prawdziwa historia genialnego kastrata, Oficyna Wydawnicza Volumen, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, 1998, s. 83.
  6. Demetrio został wystawiony 30 czerwca 1738, muzyka L. Leo, L. Fago, G. de Majo, N. Logroscino, R. Broschi, A. Amorevole.
  7. Patrick Barbier – The World of the Castrati. The History of an Extraordinary Operatic Phenomenon, s. 114.
  8. Aria (Irene) Qual guerriero in campo armato, Akt I, scena 9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Patrick Barbier, Farinelli. Prawdziwa historia genialnego kastrata, Oficyna Wydawnicza Volumen, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1998.