Richard Branson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Richard Branson

Sir Richard Charles Nicholas Branson (ur. 18 lipca 1950) – brytyjski przedsiębiorca, miliarder, twórca obejmującej ponad 400 firm Virgin Group. Branson jest czwarty na liście najbogatszych osób w Wielkiej Brytanii. Zgodnie z listą miliarderów magazynu Forbes z roku 2014, jego majątek wyceniany jest na 5 miliardów dolarów[1]. W 1998 roku Branson wydał autobiografię, zatytułowaną Losing My Virginity, stała się ona światowym bestsellerem[2].

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Branson urodził się w Blackheath w Londynie, jako najstarszy syn adwokata Edwarda Jamesa Bransona (1918–2011) i Evy Huntley Branson (z domu Flindt). Jego dziadek był sędzią Sądu Najwyższego. Pomimo rodzinnych tradycji prawniczych, Branson nie poszedł śladami ojca i dziadka[3]. Nie był dobrym uczniem, w czym na pewno nie pomagała mu dysleksja[4]. Kilkunastokrotnie był wyrzucany ze szkół, jednak z czasem odkrył w sobie wyjątkową umiejętność zjednywania sobie ludzi.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Branson miał dosyć nietypowe pomysły na biznes. Niestety ani sprzedaż świątecznych drzewek, ani papużek falistych nie zakończyły się sukcesem. Skuteczny okazał się dopiero kolejny pomysł. Branson zaczął działalność w przemyśle muzycznym. W kościelnej krypcie powstał jego magazyn - „Student“. Pismo promowało popularne nagrania i natychmiast odniosło duży sukces. Do udzielenia wywiadów udało mu się nakłonić takie gwiazdy jak Mick Jagger czy John Lennon[5].

Jednak najpoważniejszą i najbardziej znaczącą decyzję Branson podjął w wieku 20 lat, kiedy to wspólnie z kolegami otworzył sklep muzyczny. Początkowo przyjęli model sprzedaży wysyłkowej, który pozwalał oferować płyty o kilkanaście procent taniej niż w tradycyjnych sklepach. Sklep został nazwany Virgin – był to pomysł jednego z pracowników, a odnosił się do tego, że Branson i jego koledzy byli „dziewicami w biznesie”. Dziś niemal wszystkie przedsiębiorstwa kontrolowane przez Bransona mają w nazwie słowo Virgin. Sklep odniósł potężny sukces i już wkrótce możliwe było otwarcie butiku muzycznego przy prestiżowej ulicy w Londynie – Oxford Street[6].

W 1972 roku Branson zainwestował zarobione pieniądze w wytwórnię płytową Virgin Records, którą założył z Nikiem Powellem. Zakupili także wiejską posiadłość, która została przerobiona na studio nagraniowe. Udostępniali je rozpoczynającym kariery muzykom, w tym Mikeowi Oldfieldowi, którego debiutancki album Tubular Bells (1973) był pierwszym wydawnictwem wytwórni i jej ogromnym sukcesem. Rozszedł się w nakładzie 5 mln egzemplarzy, dzięki czemu wytwórnia zarobiła ponad milion funtów[7].

W 1977 Virgin wsławiła się podpisaniem kontraktu z grupą Sex Pistols, która została stanowczo odrzucona przez innych wydawców. Był to kolejny sukces – ponad 5 milionów sprzedanych płyt. Wytwórnia jest także odpowiedzialna za przedstawienie szerszej publiczności takich awangardowych artystów jak Faust i Can. Wytwórnia Bransona stopniowo zdobywając uznanie w branży, podpisała z czasem kontrakty m.in. z: The Rolling Stones, Bryanem Ferrym, Simple Minds, Paulą Abdul, Steve'em Winwoodem, Janet Jackson, Genesis, Philem Collinsem, Peterem Gabrielem i wieloma innymi[7].

Kolejne jego przedsięwzięcie również okazało się dużym sukcesem. Branson w 1984 roku we współpracy z Randolphem Fieldsem założył linie lotnicze Virgin Atlantic Airways. Pierwsze loty odbywały się pomiędzy lotniskami Gatwick i Newark. Linie już w pierwszym roku działalności zaczęły przynosić zyski. Branson w swojej autobiografii w następujący sposób opisuje powody podjęcia decyzji o założeniu linii lotniczych:

Moje zainteresowanie życiem wynika z tego, że stawiam sobie wysokie, pozornie nieosiągalne wyzwania i staram się osiągnąć nawet więcej. Chcąc żyć w pełni, czułem, że muszę się tego podjąć[8].

Kryzysowym momentem w działalności linii okazał się być rok 1992 kiedy to, by ratować linie lotnicze, Branson był zmuszony sprzedać EMI swoją wytwórnię, za cenę 500 milionów funtów. Decyzja ta była dla niego wyjątkowo trudna, ponieważ to właśnie działalność w branży muzycznej była podstawą imperium Virgin. Później Branson założył V2 Records, dzięki czemu powrócił do przemysłu fonograficznego.

Rok po założeniu Virgin Atlantic Airways, Branson założył kolejną firmę – Virgin Holidays. Początkowo miała ona zajmować się jedynie sprzedażą biletów lotniczych, jednak szybko została przekształcona w biuro turystyczne. Z czasem oferta przedsiębiorstwa zaczęła się poszerzać, a dziś oferuje wycieczki w najdalsze zakątki świata, wakacje dla aktywnych i indywidualnie dostosowane wyjazdy dla najbardziej wymagających. Zdaniem zarówno ekspertów, jak i konsumentów, Virgin Holidays zostało w 2011 roku uznane za jedną z najsilniejszych marek w Wielkiej Brytanii[9].

Jak się okazało, standardowe linie lotnicze to jednak za mało dla Bransona, który 25 września 2004 roku, ogłosił podpisanie porozumienia, zgodnie z którym powstało Virgin Galactic. Przedsiębiorstwo to ma w niedalekiej przyszłości oferować suborbitalne loty kosmiczne, suborbitalne kosmiczne misje naukowe oraz umieszczanie na orbitach małych satelitów. W dalszych planach Virgin Galactic ma oferować również turystyczne loty kosmiczne[10].

Swoje niestandardowe i innowacyjne podejście do biznesu Branson pokazał także w 1999 roku, kiedy to powstało Virgin Mobile, pierwszy na świecie operator wirtualny. Przedsiębiorstwo nie posiada swojej własnej sieci, a jedynie na podstawie porozumienia wykorzystuje sieci innych operatorów. Dzisiaj Virgin Mobile udziela swojej marki sieciom działającym w 8 krajach i planuje dalszy rozwój.

4 lipca 2006 roku, Branson za blisko miliard funtów sprzedał Virgin Mobile brytyjskiemu przedsiębiorstwu oferującemu usługi telewizyjne, internetowe i telefoniczne NTL:Telewest. Przedsiębiorstwo jest zobowiązane do wypłacania 8,5 miliona funtów rocznie za prawa do korzystania z marki Virgin. Branson został również największym udziałowcem spółki. Uruchomienie nowej działalności odbyło się przy dużym rozgłosie 8 lutego 2007, pod nazwą Virgin Media.

Branson od dawna deklarował zainteresowanie Formułą 1, jednak zastrzegał, że Virgin nie zainwestuje w ten sport, do czasu gdy nie zostanie stworzony jego bardziej ekonomicznie efektywny i przyjazny środowisku wizerunek. Stało się tak podczas rozpoczęcia sezonu 2009, kiedy to Virgin zostało sponsorem nowego zespołu Brawn GP[11]. Pod koniec sezonu Branson zainwestował w zespół Manor Grand Prix i wykupił 80% udziałów, zmieniając jednocześnie nazwę na Virgin Racing.

Branson i Tony Fernandes, właściciel Air Asia i Lotus F1 Racing, założyli się podczas sezonu 2010 o to, który zespół osiągnie lepszy rezultat w rywalizacji. Przegrany miał pracować przez jeden dzień w liniach konkurenta przebrany za stewardesę. Fernandes wygrał zakład, jego zespół zajął 10 miejsce, a Virgin Racing zakończyło sezon na ostatnim, 12 miejscu.

W 2009 roku Branson postanowił rozpocząć działalność pod powierzchnią wody. Wtedy też powstało Virgin Oceanic. Ma ono zajmować się podwodną turystyką, ale także penetrowaniem najgłębszych otchłani oceanów. Wciąż trwają prace nad budową łodzi, która mogłaby umożliwić realizację tak ambitnych planów[9].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 1971 roku Branson był przesłuchiwany w związku ze sprzedażą w sklepach Virgin płyt, które zostały zadeklarowane jako towar eksportowy. Sprawa nigdy nie trafiła do sądu, a Branson zgodził się opłacić należny podatek i grzywnę. Matka Bransona musiała zastawić rodzinny dom, by pomóc spłacić jego zobowiązania[8].

W czerwcu 2006 roku, na podstawie doniesień Virgin Atlantic, urzędy odpowiedzialne za uczciwą konkurencję w USA i Wielkiej Brytanii podjęły śledztwo w sprawie zmowy cenowej pomiędzy Virgin Atlantic i British Airways. W sierpniu 2007 British Airways zostało ukarane grzywną w wysokości 271 milionów funtów. Virgin Atlantic dostało immunitet za ujawnienie informacji o nieprawidłowościach i nie zostało ukarane. Tę kontrowersyjną decyzję Urząd Sprawiedliwego Handlu bronił, jako będącą w publicznym interesie[12].

Próby bicia rekordów świata[edytuj | edytuj kod]

Richard Branson wielokrotnie próbował bić światowe rekordy. W 1985 śladami Blue Riband podjął się próby najszybszego przemierzenia Oceanu Atlantyckiego. Pierwsze podejście zakończyło się porażką i przewróceniem łodzi „Virgin Atlantic Challenger” na brytyjskich wodach. Akcja ratunkowa prowadzona przez RAF cieszyła się sporym zainteresowaniem mediów. Niektóre gazety wzywały Bransona do zwrotu kosztów przeprowadzenia akcji. Pierwsza porażka nie zniechęciła Bransona, w roku 1986 żeglując z ekspertem żeglarskim Danielem McCarthym na „Virgin Atlantic Challenger II“, pobili dotychczasowy rekord o dwie godziny[13].

W 1987 Branson zainteresował się lotami balonami na gorące powietrze (zbiegło się to w czasie z założeniem Virgin Balloon Flights – przedsiębiorstwa oferującego turystyczne loty balonami). Rok po sukcesie Virgin Atlantic Challenger II Branson przeleciał nad Atlantykiem balonem „Virgin Atlantic Flyer". W styczniu 1991 roku powrócił do lotów – przeleciał balonem nad Pacyfikiem, od Japonii do Kanady, pokonując najdłuższy w historii lotów balonem dystans 10 800 km. Podczas tego lotu pobił także światowy rekord prędkości osiągając maksymalną prędkość 394 km/h.

Kolejny rekord Branson ustanowił podróżując przez kanał La Manche z Dover do Calais w pojeździe Gibbs Aquada. Zrobił to w czasie 1 godziny, 40 minut, 6 sekund – było to najszybsze przemierzenie kanału w pojeździe typu amfibia. Niedługo potem gospodarze programu Top Gear, Jeremy Clarkson, James May i Richard Hammond, podjęli nieudaną próbę pobicia rekordu Bransona. Zrobili to w pojeździe, który sami skonstruowali[14].

Działalność charytatywna[edytuj | edytuj kod]

Branson był pierwszym gościem Reserve Dinners, zbierając ponad 75 000 dolarów w ciągu jednego wieczora na rzecz fundacji charytatywnej Virgin Unite[15]. Fundacja ta powstała we wrześniu 2004 z inicjatywy pracowników Virgin i samego Bransona. Virgin Unite skupia wolontariuszy z całej grupy Virgin oraz spośród setek jej współpracowników, by wesprzeć wysiłki mniejszych organizacji charytatywnych działających u podstaw[10].

9 lutego 2007 roku, Branson ogłosił ustanowienie nowej globalnej nagrody w dziedzinie nauki i technologii, której celem jest pobudzanie rozwoju technologicznego dla dobra ludzkości. The Virgin Earth Challange to 25 milionów dolarów dla osoby, bądź zespołu, który przedstawi komercyjnie opłacalny projekt, skutkujący systematycznym, corocznym obniżeniem ilości gazów cieplarnianych przez okres co najmniej dziesięciu lat, bez wywoływania szkodliwych efektów ubocznych. Tego typu redukcja musi przynosić długofalowe rezultaty i znacząco oddziaływać na stabilizację klimatu[16].

W marcu 2008 Richard Branson był gospodarzem spotkania dotyczącego globalnego ocieplenia i problemów z nim związanych. Miało ono miejsce na jego prywatnej wyspie Necker Island na Karaibach. Brało w nim udział kilku znaczących przedsiębiorców, celebryci i światowi przywódcy. Wśród gości byli m.in.: były premier Wielkiej Brytanii Tony Blair, współzałożyciel Wikipedii Jimmy Wales oraz Larry Page z Google[17].

Branson zaangażował się również w problemy Kenii – w maju 2008 roku otworzył nową szkołę w Masai Mara. Jej powstanie zostało częściowo wsparte przez klientów Virgin Atlantic, którzy poświęcili swój czas by pomóc przy budowie szkoły[18].

8 maja 2009 Branson podjął strajk głodowy w proteście przeciwko usunięciu przez sudańskie władze sił pomocy humanitarnej z regionu Darfuru. Post zakończył po trzech dniach[19].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • W 1993 roku Bransonowi przyznano honorowy tytuł doktorski na Uniwersytecie w Loughborough.
  • 30 marca 2000 roku Branson przyjął nadany mu przez Księcia Walii honorowy tytułu rycerski za zasługi dla przedsiębiorczości[20].
  • Również w roku 2000 Branson otrzymał nagrodę Tonyego Jannusa za swoje zasługi dla lotnictwa komercyjnego.
  • Branson znalazł się na 85 miejscu listy 100 Największych Brytyjczyków (sponsorowanej przez BBC, tworzonej na podstawie publicznego głosowania). Znalazł się również w zestawieniu 100 Najbardziej Wpływowych Ludzi Świata magazynu Times (rok 2007). W 2009 roku został wskazany jako Szef Marzeń w badaniu opinii Cancer Research UK.
  • 7 grudnia 2007 roku Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-Moon przyznał Bransonowi nagrodę Obywatela Świata (Citizen of the World Award) za jego zaangażowanie w inicjatywy humanitarne i ekologiczne[21].
  • 24 stycznia 2011, Branson otrzymał German Media Prize (organizowaną przez "Media Control Charts"). Wśród laureatów tej nagrody są między innymi Bill Clinton i Dalai Lama.
  • 14 listopada 2011 Branson otrzymał nagrodę od ISTA – Międzynarodowego Stowarzyszenia Transportu Kosmicznego w Hadze, za swoje pionierskie osiągnięcia w rozwoju suborbitalnego systemu transportu, w ramach działalności Virgin Galactic[22].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Richard Branson, Kroki w nieznane. Autobiografia, Wydawnictwo Natalis 2008
  • Richard Branson, Zaryzykuj - zrób to! Lekcje życia, Wydawnictwo Natalis 2006
  • Des Dearlove, Biznes w stylu Richarda Bransona. 10 tajemnic twórcy megamarki, Regan Press 2009

Oś czasu przedsięwzięć biznesowych Richarda Bransona[edytuj | edytuj kod]

Lata 60.[edytuj | edytuj kod]

  • 1966 – Po nieudanych próbach sprzedawania świątecznych drzewek i papużek falistych, Branson zakłada swój pierwszy biznes, który odniesie sukces – magazyn „Student”, pierwszy numer ukazuje się w styczniu 1968 roku

Lata 70.[edytuj | edytuj kod]

  • 1970 – Rozpoczyna sprzedaż wysyłkową płyt
  • 1971 – Otwiera pierwszy sklep płytowy na Oxford Street
  • 1972 – Otwiera studio nagraniowe Virgin
  • 1973 – Rozpoczyna działalność wytwórni płytowej Virgin Records
  • 1979 – Kupuje klub gejowski Heaven, zlokalizowany pod stacją kolejową Charing Cross. Klub został odsprzedany w 2003 roku

Lata 80.[edytuj | edytuj kod]

  • 1980 – Virgin Records rozpoczyna działalność międzynarodową
  • 1981 – Virgin kupuje ogrody na dachu w Londynie – Kensington Roof Gardens
  • 1983 – Virgin Vision, później Virgin Communications, zostaje założone by dystrybuować filmy i nagrania w sektorze telewizyjnym i nadawczym
  • 1983 – Powstaje Virgin Games
  • 1984 – Powstają Virgin Atlantic Airways i Virgin cargo
  • 1984 – Virgin Vision (powstałe rok wcześniej) uruchamia „Music Box”, 24 godzinną stację muzyczną
  • 1985 – Virgin Group obejmuje już wytwórnię muzyczną, sklepy detaliczne, dystrybucję muzyki zagranicą, telewizję satelitarną oraz dystrybucję filmów i nagrań
  • 1985 – Branson zakłada Virgin Holidays
  • 1987 – Branson przenosi Virgin Records do Stanów Zjednoczonych
  • 1987 – Virgin Group wraz z przedsiębiorstwomi Granada, Anglia i Pearson zakładają BSB (British Satellite Broadcasting), otrzymując licencję na nadawanie pięciu nowych kanałów za pośrednictwem satelity w Wielkiej Brytanii
  • 1987 – Virgin zakłada 525, kompleks postprodukcyjny w Los Angeles, by pracować nad wysokiej jakości reklamami i teledyskami pop
  • 1987 – Powstaje „Music Box”, niezależny producent programów muzycznych
  • 1987 – Virgin kupuje 45% udziałów Mastertronic Group. Później przedsiębiorstwo przechodzi na własność Virgin i staje się częścią grupy. Zajmuje się tworzeniem, marketingiem i dystrybucją gier komputerowych i konsol Sega w kilku krajach Europy
  • 1987 – Virgin kupuje Rushes Postproduction w Londynie
  • 1987 - Virgin uruchamia Virgin Airship & Balloon Company
  • 1987 - Richard Branson tworzy markę prezerwatyw Mates, by promować bezpieczny seks wśród młodych ludzi
  • 1988 – Virgin otwiera na nowo niedawno zakupione i przerobione Olympic Studios w Barnes w Londynie
  • 1988 – Virgin uruchamia Virgin Classics, kolejną międzynarodową wytwórnię płytową, specjalizującą się w muzyce poważnej
  • 1988 – Virgin sprzedaje niektóre ze swoich mniejszych sklepów i inwestuje w Virgin Megastores, otwierając nowe sklepy zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i zagranicą
  • 1988 – Virgin uruchamia Virgin Broadcasting
  • 1988 - Virgin sprzedaje swoje udziały w BSB

Lata 90.[edytuj | edytuj kod]

  • 1990 – Virgin Megastore docierają do Japonii
  • 1991 – Powstaje Virgin Publishing (Virgin Books)
  • 1992 - Virgin Records zostaje sprzedane Thorn EMI
  • 1993 - Virgin Radio uruchamia kanał Virgin 1215AM
  • 1994 – Powstaje Virgin Vodka i Virgin Cola
  • 1995 – Powstaje Virgin Direct Personal Financial Services
  • 1995 – W Brukseli, po zakupie i zmianie marki EBA Express, powstaje europejska tania linia lotnicza Virgin Express.
  • 1996 – Powstaje V2 Music
  • 1996 – Powstaje Virgin.Net
  • 1996 – Powstaje Virgin Brides
  • 1996 – Powstaje Virgin Trains
  • 1996 – Virgin Group zostaje większościowym udziałowcem drużyny rugby London Broncos
  • 1997 – Virgin Radio zostało przejęte przez Chrisa Evansa
  • 1997 – Powstaje Virgin Cosmetics
  • 1998 – Virgin Mobile powstaje jako pierwsza spółka telekomunikacyjna Virgin
  • 1999 – Virgin Active rozpoczyna działalność w Republice Południowej Afryce, Wielkiej Bryta-nii i we Włoszech
  • 1999 – Pakiet większościowy w London Broncos zostaje sprzedany Davidowi Hughesowi

Lata 2000[edytuj | edytuj kod]

  • 2000 – Virgin uruchamia australijskie linie lotnicze Virgin Blue (dziś Virgin Australia)
  • 2000 – Virgin sprzedaje Rushes Postproduction przedsiębiorstwu Ascent Media (wtedy Liberty Livewire)
  • 2000 – Virgin uruchamia Virgin Energy
  • 2000 – Virgin uruchamia Virgin Cars
  • 2004 – Virgin uruchamia Virgin Galactic
  • 2005 – Virgin Express łączy się z Sn Brussels Airlines by stworzyć Brussels Airlines. Virgin za-chowuje większość udziałów
  • 2005 – Virgin Active UK przejmuje Holmes Place
  • 2006 – Virgin ogłasza uruchomienie Virgin Fuel, przedsiębiorstwa mającego w przyszłości produkować czyste paliwa
  • 2006 – Powstaje Virgin Active Spain
  • 2007 – Powstaje Virgin Active Portugal
  • 2007 – Virgin uruchamia Virgin Health Bank
  • 2007 – Virgin uruchamia Virgin Media
  • 2007 – Virgin uruchamia Virgin America
  • 2007 – Virgin kupuje 20% udziałów AirAsia X
  • 2007 – Virgin sprzedaje Virgin Megastore w Irlandii i Wielkiej Brytanii
  • 2007 – Virgin Media Television uruchamia Virgin 1
  • 2007 – Zamknięty zostaje Virgin Digital w Wielkiej Brytanii (Virgin sprzedaje muzykę do ścią-gania poprzez stronę internetową Virgin Media)
  • 2007 – Virgin Money zostaje preferowanym oferentem przy sprzedaży Northern Rock (i ostatecznie odnosi sukces)
  • 2007 – Virgin Radio Italia powstaje we Włoszech jako spółka z Gruppo Finelco S.p.A.
  • 2008 – Virgin uruchamia Virgin Healthcare
  • 2009 – Virgin uruchamia Virgin Money Giving

Lata 2010[edytuj | edytuj kod]

  • 2010 – Virgin uruchamia Virgin Racing, zespół Formuły 1, wcześniej znany jako Manor Grand Prix
  • 2010 – Virgin uruchamia Virgin Gaming, serwis pozwalający rywalizować grając w popular-nych grach wideo
  • 2010 – Virgin uruchamia Virgin Produced, firmę zajmującą się filmowo-telewizyjną produkcją i promocją. Siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w Los Angeles w Kalifornii
  • 2010 – Virgin uruchamia „Project”, cyfrowy magazyn stworzony specjalnie dla iPada Apple
  • 2010 – Virgin Money kupuje Church House Trust
  • 2012 – Virgin Money kupuje Northern Rock
  • 2012 - Virgin Mobile startuje w Polsce

Przypisy