Riochazaur (Riojasaurus) – dinozaur z grupy zauropodomorfów.
Żył w okresie późnego triasu (ok. 217-204 mln lat temu) na terenach Ameryki Południowej. Długość ciała do 11 m. Jego szczątki znaleziono w Argentynie (prowincja La Rioja). Jego nazwa oznacza "jaszczur z La Rioja".
[edytuj] Charakterystyka
Duży roślinożerca o masywnym ciele. Wielkością zbliżony do pierwszych zauropodów. Roślinożerny, podobnie jak większość prozauropodów i wszystkie zauropody. Miał dłuższe "ręce" i stopy (w stosunku do rozmiarów ciała) niż zauropody. Dodatkowo miały one więcej palców i były zakończone pazurami. Dzięki długiej oraz giętkiej szyi mógł sięgać wysoko rosnących liści drzew. Riochazaur był jednym z pierwszych dinozaurów o pustych kościach szyi. Dzięki temu bez problemu mógł unosić ją do góry. W przeciwieństwie do bazalnych zauropodomorfów, riochazaur nie mógł stawać na tylnych nogach, gdyż przeszkadzała mu w tym duża masa ciała.
[edytuj] Klasyfikacja
Wg analizy kladystycznej Galtona i Upchurcha (2004) Riojasaurus był blisko spokrewniony z rodzajami Melanorosaurus, Camelotia i Lessemsaurus, razem z którymi tworzył rodzinę Melanorosauridae w obrębie kladu Anchisauria[1]. Inne analizy kladystyczne sugerują jednak, że Riojasaurus nie był bliżej spokrewniony z innymi rodzajami zaliczonymi przez Galtona i Upchurcha do rodziny Melanorosauridae[2], być może z wyjątkiem rodzaju Lessemsaurus[3]. Pozycja filogenetyczna riochazaura w obrębie zauropodomorfów nie jest pewna; niektóre analizy kladystyczne sugerują, że był on bliżej spokrewniony z plateozaurem niż z zauropodami i tym samym należał do prozauropodów[4], natomiast z innych analiz wynika, że był on bliżej spokrewniony z zauropodami niż z plateozaurem[2]. Z analizy kladystycznej Yatesa (2007) wynika, że riochazaur był siostrzany do afrykańskiego rodzaju Eucnemesaurus, razem z którym tworzył rodzinę Riojasauridae[2]. Także wg analizy Blackbearda (2009) riochazaur i eukmenezaur były taksonami siostrzanymi; jednak gdy riochazaur nie był uwzględniany w analizach kladystycznych, euknemezaur był taksonem siostrzanym bądź do bazalnego rodzaju Ruehleia bądź do rodziny Massospondylidae. Zdaniem Blackberda takie rezultaty analiz kladystycznych mogą dowodzić, że Riojasaurus jest chimerą, a przypisywane mu skamieniałości należą do różnych zauropodomorfów o odmiennej pozycji filogenetycznej[5].
[edytuj] Ciekawostki
Pierwsze znalezione szczątki tego dinozaura były bez głów i często obok szkieletu znajdowały się ostre, spiczaste zęby, najprawdopodobniej należące do padlinożerców żywiących się zwłokami padłego riochazaura. Paleontolodzy, którzy jako pierwsi badali szkielet riochazaura nie wiedzieli, jak wygląda jego czaszka, więc sądzili, że te zęby należa do niego. Na tej podstawie wysnuli hipotezę, że riochazaur był mięsożerny.
Przypisy
- ↑ Peter M. Galton, Paul Upchurch: Prosauropoda. W: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press, 2004, s. 232-258. ISBN 0-520-24209-2.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Adam M. Yates. Solving a dinosaurian puzzle: the identity of Aliwalia rex Galton. „Historical Biology”. 19 (1), s. 93–123, 2007. doi:10.1080/08912960600866953 (ang.).
- ↑ Joseph J. W. Sertich, Mark A. Loewen. A New Basal Sauropodomorph Dinosaur from the Lower Jurassic Navajo Sandstone of Southern Utah. „PLoS ONE”. 5 (3), s. e9789, 2010. doi:10.1371/journal.pone.0009789 (ang.).
- ↑ Adam M. Yates, James W. Kitching. The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. 270, s. 1753–1758, 2003. doi:10.1098/rspb.2003.2417 (ang.).
- ↑ Marc Blackbeard. A re-examination of the taxonomy of the rare Triassic dinosaur, Eucnemesaurus based on an articulated skeleton from the Eastern Cape of South Africa. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 29 (Suppl.), s. 65A, 2009 (ang.).
Systematyka w Wikispecies
