Rośliny oleiste
Rośliny oleiste – grupa gatunków roślin przemysłowych[1], uprawianych ze względu na wysoką zawartość tłuszczu. Tłuszcze (w 90% są to kwasy tłuszczowe) stanowią u roślin użytkowanych jako oleiste ponad 15% suchej masy nasion i owoców. Surowiec pozyskany z roślin przed dalszą obróbką określany jest mianem tłuszczu naturalnego surowego. Tłuszcze roślinne po obróbce mogą mieć konsystencję stałą lub płynną i zwane są olejami roślinnymi. Wykorzystywane są w gospodarstwach domowych oraz w przemyśle cukierniczym i piekarniczym, konserwowym i rybnym, a także do produkcji farb i lakierów, kosmetyków, leków, środków ochrony roślin produkcji gum, smarowania silników[2].
Spis treści |
Przykłady roślin oleistych [edytuj]
W skali świata kluczową rolę ogrywa kilkanaście gatunków roślin oleistych, jednak lokalnie wykorzystywanych jest jako źródło tłuszczów roślinnych w sumie ponad 200 gatunków roślin reprezentujących różne rodziny[3].
W Europie Środkowej uprawiane są głównie następujące rośliny oleiste[2]:
- rzepak, kapusta właściwa olejowa (rzepik), gorczyca biała, gorczyca czarna – dające olej rzepakowy
- słonecznik zwyczajny – dający olej słonecznikowy
- len zwyczajny – dający olej lniany
- modrak abisyński (katran abisyński)
- krokosz barwierski
- rącznik pospolity dający olej rycynowy
- soja warzywna
- mak lekarski
- rzodkiew oleista
- dynia oleista
- lnicznik siewny
Inne rośliny oleiste to np.:
- bawełna
- kakaowiec właściwy
- kokos właściwy
- kukurydza zwyczajna
- masłosz Parka
- migdałowiec pospolity
- oliwka europejska
- orzech ziemny
- olejowiec gwinejski (palma olejowa)
- sezam indyjski
- winorośl właściwa
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 765. ISBN 83-214-1305-6.
- ↑ 2,0 2,1 Byszewski Władysław (red.): Surowce roślinne. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 154-159.
- ↑ J.G. Vaughan, C.A. Geissler: Rośliny jadalne. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2001, s. XX-XXI. ISBN 83-7255-326-2.
Bibliografia [edytuj]
- Rośliny oleiste uprawa i zastosowanie. Red. Wojciech Budzyński i Tadeusz Zając. PWRiL, Poznań 2010, 300 stron. ISBN: 978-83-09-99033-8.
