Rożniawa
| Rożniawa Rožňava |
|||
|
|||
| Państwo |  Słowacja |
||
| Kraj | koszycki | ||
| Burmistrz | František Kardoš | ||
| Powierzchnia | 45,61 km² | ||
| Wysokość | 313 m n.p.m. | ||
| Populacja (2003) • liczba ludności • gęstość |
19 130 419,43 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | 0 53 | ||
| Kod pocztowy | 048 01 | ||
| Tablice rejestracyjne | RV | ||
|
Położenie na mapie kraju koszyckiego
  Rożniawa
|
|||
|
Położenie na mapie Słowacji
 Rożniawa
|
|||
 48°39′23″N 20°31′59″E / 48.656388888889, 20.533055555556Na mapach: 48°39′23″N 20°31′59″E / 48.656388888889, 20.533055555556 |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Rożniawa (słow. Rožňava, niem. Rosenau, węg. Rozsnyó, łac. Rosnavia) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju koszyckim. Gospodarcze i turystyczne centrum historycznego regionu Gemer.
Rożniawa leży na wysokości 318 m n.p.m. w centrum Kotliny Rożniawskiej, na pograniczu Rudaw Spiskich (od północy) i Krasu Słowacko-Węgierskiego (od południa), w dolinie rzeki Slaná. Liczy 19 261 mieszkańców (2002), powierzchnia miasta wynosi 45,61 km². Współrzędne geograficzne – 48°39'30 N, 20°31'51 E. Miasto dzieli się na dzielnice:
- Nadabula
- Rožňava (centrum)
- Rožňavská baňa.
Rożniawa leży przy drodze krajowej nr 50 (R2, międzynarodowej E571) z Koszyc do Zwolenia. W mieście łączy się z nią droga krajowa nr 67 z Popradu. Równolegle do drogi 50 biegnie linia kolejowa z Koszyc do Lučenca W Rożniawie odbija od niej na północ odnoga do miasta Dobszyna.
Okolice miasta były gęsto zasiedlone przez górników już około 1200. Pierwsza pisemna wzmianka o Rożniawie pochodzi z 1291. W 1304 istniał już kościół parafialny (dzisiejsza katedra). Około 1340 osada nabrała charakteru miejskiego. W 1382 Rożniawa otrzymała prawa miejskie, a w 1410 – uprzywilejowany status wolnego królewskiego miasta górniczego. Od 1487 miasto było członkiem związku wschodniosłowackich miast górniczych – Heptapolitany.
W średniowieczu Rożniawa była miastem górniczym. W Rożniawie i jej okolicach wydobywano złoto, srebro i miedź oraz wytapiano żelazo. W XVI i XVII wieku wydobycie metali załamało się na skutek podbicia przez imperium osmańskie terenów na południe od miasta oraz wskutek wojen religijnych (w 1522 miasto przeszło na ewangelicyzm). Wydobycie, tym razem głównie rudy żelaza, ruszyło ponownie na początku XVIII wieku i trwało do XX wieku. Obecnie w mieście istnieją zakłady przemysłu spożywczego, odzieżowego i szczątkowe wydobycie surowców mineralnych.
W 1776 w Rożniawie erygowano biskupstwo rzymskokatolickie.
W 1910 miasto liczyło 6,6 tys. mieszkańców, z czego 5,9 tys. Węgrów, 0,4 tys. Słowaków i 0,2 tys. Niemców. W 1991 z 18,6 tys. mieszkańców 12,3 tys. stanowili Słowacy, 5,8 tys. Węgrzy, 0,2 tys. Cyganie, 0,2 tys. Czesi.
Zabytki Rożniawy to:
- zachowany w całości średniowieczny rynek miejski z otaczającymi go kamienicami,
- gotycka katedra pw. Wniebowzięcia Panny Marii z końca XIII wieku,
- renesansowa wieża strażnicza z 1654,
- barokowy kościół jezuitów z 1687,
- barokowo-klasycystyczna rezydencja biskupia z 1778,
- klasycystyczny ratusz z 1711,
- klasycystyczny zbór luterański z 1786,
- neogotycki zbór reformowany z 1905.
W mieście od 1902 działa bogate muzeum górnictwa.
W latach 1805 - 1808 do tutejszego gimnazjum uczęszczał Pavel Jozef Šafárik (1795 - 1861) - słowacki poeta, historyk, etnograf i słynny slawista.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||
