Rob Hall

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rob Hall (ur. 4 stycznia 1961, zm. 11 maja 1996), nowozelandzki himalaista, znany głównie jako przewodnik ekspedycji na Mount Everest w 1996 roku, podczas której zginął wraz z zaprzyjaźnionym przewodnikiem i dwoma klientami. Najpopularniejsza relacja z wyprawy została umieszczona w książce Wszystko za Everest Jona Krakauera. W chwili śmierci Hall był alpinistą, który wspiął się na Mount Everest więcej razy, niż jakikolwiek inny wspinacz nie będący Szerpą.

Hall spotkał swą przyszłą żonę, Jan Arnold, podczas próby zdobycia Everestu w 1990 roku. Zaprosił ją na randkę w drodze na McKinley; jakiś czas później para pobrała się. W 1993 roku razem zdobywali szczyty. Arnold towarzyszyłaby mężowi podczas ekspedycji w tragicznym sezonie 1996 roku, jednak spodziewała się dziecka. Dwa miesiące po śmierci Halla na Evereście Jan urodziła ich córkę, Sarę.

Wspinaczka wysokogórska[edytuj | edytuj kod]

Mount Everest widziany z Rombok Gompa w Tybecie

W 1988 roku Rob Hall spotkał Gary’ego Balla, który w krótkim czasie stał się zarówno jego partnerem we wspinaczce, jak i bliskim przyjacielem. Tak jak i inni himalaiści, Hall i Ball szukali sponsorów dla swoich ekspedycji. Partnerzy postanowili zdobyć siedem szczytów Korony Ziemi, ale żeby podnieść sobie poprzeczkę, postanowili zrobić to w siedem miesięcy. Zaczęli od Mount Everestu w maju, a na ostatni szczyt, Masyw Vinsona na Antarktydzie, wspięli się 12 grudnia 1990 roku, na kilka godzin przed wyznaczonym sobie terminem. Po tym sukcesie zrozumieli, że aby zatrzymać przy sobie sponsorów, ich każda następna ekspedycja powinna być coraz bardziej ryzykowna i spektakularna. Najpewniej zakończyłoby się to tragedią, więc Hall i Ball zdecydowali się zrezygnować z zawodowej wspinaczki na rzecz pilotowania wypraw wysokogórskich.

Ich firma, Adventure Consultants, została zarejestrowana w 1992 roku i szybko wysunęła się na czołową pozycję wśród spółek oferujących pilotaż ekspedycji górskich. W tym samym roku himalaiści doprowadzili na szczyt Everestu 6 klientów. W październiku 1993 roku Gary Ball zmarł w wyniku obrzęku mózgu, zostawiając firmę w rękach samego Halla. Do roku 1996 Rob Hall przewodził jeszcze 39 amatorom wspinaczki na szczyt Mount Everestu mimo tego, że cena próby zdobycia szczytu z przewodnikiem (65 tys. dolarów), ustanowiona przez Adventure Consultants, była znacznie wyższa od tej oferowanej przez podobne ekspedycje. Opinia o Hallu jako niezawodnym i bezpiecznym przewodniku przyciągała klientów z całego świata. Hall w środowisku wspinaczy znany był jako „kozica górska” lub „show”.

Tragedia na Evereście, 1996 rok[edytuj | edytuj kod]

Wyprawa w 1996 roku składała się z 8 klientów i trzech przewodników (Roba Halla, Mike’a Grooma i Andy’ego Harrisa). Jednym z klientów był między innymi Jon Krakauer, dziennikarz, któremu zlecono reportaż dla czasopisma „Outside”. Hall dobił targu z tym czasopismem – uzyskał miejsce na reklamę w zamian za możliwość zrobienia reportażu o rosnącej popularności komercyjnych ekspedycji na Mount Everest.

Krótko po północy 10 maja 1996 roku, grupa z Adventure Consultants rozpoczęła wyprawę z obozu IV na Przełęczy Południowej. Dołączyli do nich himalaiści z firmy Scotta Fishera „Mountain Madness” oraz ekspedycja sponsorowana przez rządy Tajwanu i Indii.

Szybko natknęli się na utrudnienia powodujące opóźnienia. Doszedłszy do Uskoku Hillary'ego, uczestnicy tej wspinaczki odkryli, że nie zamontowano żadnej poręczówki i w związku z tym musieli czekać godzinę, aż przewodnicy zamontują liny (niemniej jednak Rob Hall „oporęczował dużą część góry w 1996”). Ponieważ około 33 amatorów wspinaczki próbowało zdobyć szczyt tego samego dnia, a Hall i Fisher poprosili ich aby trzymali między sobą odległość 150 metrów, na jednej z poręczówek na Uskoku Hilary'ego zrobił się korek. Wiele z tych osób nie zdążyło dotrzeć na szczyt przed godziną 14.00, czyli ostatnią bezpieczną porą na zejście do obozu IV przed zapadnięciem nocy.

Przewodnik Halla, Ang Dorje, wraz z innymi Szerpami czekał na szczycie na swoich klientów. Około godziny 15.00 rozpoczęli zejście. Ang Dorje natknął się na Douga Hansena nad Uskokiem Hillary’ego i rozkazał mu natychmiastowe zejście. Hansen odmówił[1]. Gdy Hall dotarł na miejsce, wysłał Szerpów na dół, by zajęli się innymi klientami, a sam postanowił zostać przy Hansenie, który potrzebował pomocy, jako że jego zapasowa butla z tlenem była już pusta.

O godzinie 17.00 nad południowo-zachodnią ścianę Everestu nadciągnęła nawałnica, ograniczając widoczność i zacierając szlak do obozu IV. Niedługo potem Hall wezwał przez radio pomoc, informując, że Hansen stracił przytomność, ale ciągle żyje. O godzinie 17.30, przewodnik Adventure Consultants, Andy Harris, rozpoczął wspinaczkę w stronę Uskoku Hillary’ego, niosąc ze sobą zapasowy tlen i wodę.

11 maja, o godzinie 4:43 nad ranem, Hall nawiązał łączność radiową z bazą i poinformował, że znajduje się na Południowym Szczycie. Dodał również, że zanim Harris do nich dotarł, Hansen zmarł w nocy w wyniku hipotermii. Co więcej powiedział, że Harris potem zaginął. Hall nie korzystał z zapasowego tlenu, ponieważ jego regulator był zapchany przez lód. Przed 9.00 rano naprawił maskę tlenową, ale zaznaczył, że jego odmrożone dłonie oraz stopy ogromnie utrudniają trawers przy poręczówkach. Późnym popołudniem skontaktował się z bazą z prośbą o połączenie go z żoną, Jan Arnold, przez telefon satelitarny. Podczas ich ostatniej rozmowy zapewnił ją, że czuje się całkiem dobrze i dodał: „Śpij dobrze, kochanie. Nie martw się za bardzo”. Krótko potem Rob Hall zmarł, a jego ciało zostało znalezione 23 maja przez uczestników ekspedycji IMAX.

Doniesienia mediów[edytuj | edytuj kod]

Wkrótce po tragedii Jon Krakauer opublikował artykuł w magazynie „Outside” oraz napisał książkę pod tytułem Wszystko za Everest. W obu spekulował, że za tragiczne wydarzenia odpowiedzialne były oblodzone poręczówki oraz niepodjęcie przez przewodników decyzji o odwrocie o godzinie 14.00.

W 1997 roku powstał film traktujący o tragedii z 1996 roku, zatytułowany Śmierć na Evereście, w którym w postać Roba Halla wcielił się Nathaniel Parker. Nowozelandzki muzyk, Neil Finn, zainspirowany śmiercią Roba Halla, napisał piosenkę pod tytułem „The Climber”. W 2008 roku wyemitowano film dokumentalny Storm Over Everest, nakręcony przez Davida Breashearsa, który zdobył Mount Everest w 1996 roku.

Lista ważniejszych ekspedycji[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Film "Storm Over Everest" pokazany w programie "Frontline" 13 maja 2008

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]