Robert Mugabe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Robert Gabriel Mugabe
Robert Mugabe cropped.jpg
Data i miejsce urodzenia 21 lutego 1924
Kutama
Zimbabwe 2. prezydent Zimbabwe
Przynależność polityczna ZANU-PF
Okres urzędowania od 31 grudnia 1987
Poprzednik Canaan Banana
Zimbabwe 1. premier Zimbabwe
Przynależność polityczna ZANU-PF
Okres urzędowania od 18 kwietnia 1980
do 31 grudnia 1987
Poprzednik urząd utworzony
Następca Morgan Tsvangirai[1]
Odznaczenia
Kollana Zimbabweńskiego Orderu Zasługi (z urzędu) Odznaka Wyzwolenia (Zimbabwe) Medal Wyzwolenia – srebrny (Zimbabwe) Medal Niepodległości (Zimbabwe) Order Jamajki Order Joségo Martí Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei (RPA)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Robert Gabriel Mugabe (wymowa shona [muɡaɓe], wymowa angielska [muˈɡɑbi]; ur. 21 lutego 1924 w Kutamie)[2][3] – polityk, prezydent Zimbabwe od 1987.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował m.in. na Uniwersytecie Oksfordzkim. Mugabe przyłączył się w 1960 do marksistowskiej Narodowej Partii Demokratycznej (później ZAPU), kierowanej przez Joshuę Nkomo, ale w 1963 wystąpił z niej i współtworzył Afrykański Narodowy Związek Zimbabwe (ZANU). Wkrótce został uwięziony i spędził w zamknięciu 10 lat.

Po uwolnieniu kierował finansowaną przez Chiny Afrykańską Armią Wyzwolenia Narodowego Zimbabwe (ZANLA) przeciwko rządowi Iana Smitha. Pierwsze wolne wybory w 1980 przyniosły zwycięstwo ZANU, które uzyskało poparcie największej narodowości kraju – Szona i Mugabe otrzymał urząd premiera. Mugabe próbował kompromisu z największą mniejszością Ndebele, która popierała ZAPU, ale od 1982 do 1987 trwały starcia zbrojne wojska z powstańcami Ndebele. Kompromis z 1987 obejmował połączenie ZANU i ZAPU w jednolitą partię ZANU-PF i zmianę ustroju na prezydencki. Mugabe został w 1987 prezydentem kraju i utrzymał ten urząd w kolejnych wyborach w 1990, 1996 i 2002 (te ostatnie uważa się najczęściej za sfałszowane).


Polityka wewnętrzna rządu była początkowo ostrożna: zachowano własność białych farmerów (posiadających 70% ziemi w kraju) i instytucje państwa prawa. Reformy przeprowadzano głównie w dziedzinie oświaty i zdrowia. Próbowano realizować programy Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Jednocześnie prowadzono kampanię przeciwko homoseksualistom oraz AIDS.

W ostatnich latach (od 1999) Mugabe zradykalizował swoją politykę, próbując siłą odebrać białym farmerom ziemię i popierając dawnych towarzyszy broni – partyzantów, urządzających okupacje gospodarstw białych. Wskutek tego nastąpił poważny gospodarczy kryzys i wzrost napięć społecznych.

Demonstracja przeciwko reżimowi Roberta Mugabe przed ambasadą Zimbabwe w Londynie, 2006
Robert Mugabe, 1979

Po wyborach w 2002 silny Mugabe przystąpił do zaciekłego zwalczania opozycji. Jest krytykowany przez wiele rządów i organizacji międzynarodowych (także afrykańskich) za łamanie praw człowieka, torturowanie opozycyjnych posłów i adwokatów, aresztowania dziennikarzy, brak wolności słowa. Jednocześnie na terenie Zimbabwe przebywają jako „goście specjalni” osoby, które zbiegły ze swych państw w obawie przed oskarżeniem o zbrodnie, jak np. były etiopski dyktator Mengystu Hajle Marjam[4]. Mugabe uważa jednak swoich przeciwników za inspirowanych przez kolonialistów, którzy chcą zachować ziemię zagrabioną rdzennym mieszkańcom kraju.

W pierwszej turze wyborów z 29 marca 2008 wygrał kandydat opozycji Morgan Tsvangirai. Uzyskał on 47,9% głosów, podczas gdy Mugabe – 43,2%. W tym czasie Zimbabwe rządzone przez Roberta Mugabe zamówiło dostawę 3 mln sztuk amunicji do karabinów AK-47 oraz 3 tys. moździerzy.

Przed drugą turą wyborów zamordowano około 90 działaczy opozycji, w wyniku czego Morgan Tsvangirai wycofał się z kandydowania. Druga tura wyborów odbyła się 28 czerwca 2008. Według oficjalnych wyników Robert Mugabe otrzymał 85,51% głosów i pozostał prezydentem na kolejną kadencję. Liczenie głosów po pierwszej turze wyborów zajęło cztery miesiące, po drugiej 48 godzin. Wybory opozycja nazwała farsą, a wspólnota międzynarodowa uznała je za nielegalne[5]. 30 czerwca 2008 Robert Mugabe został po raz szósty zaprzysiężony na stanowisku prezydenta.

31 lipca 2013 Mugabe zwyciężył już w I turze wyborów prezydenckich, zapewniając sobie siódmą reelekcję. Pokonał Morgana Tsvangiraia (33,94%) uzyskując 61,09% głosów. Wybory zostały uznane przez niezależnych obserwatorów za sfałszowane[6].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 1994 Elżbieta II odznaczyła go Orderem Łaźni, którego w 2008 został pozbawiony[9].

Przypisy

  1. Od 31 grudnia 1987 do 11 lutego 2009 urząd premiera nie istniał.
  2. biography.com – Robert Mugabe Biography (ang.) [dostęp 2012-09-28].
  3. encyclopedia.com – Robert Gabriel Mugabe (ang.) [dostęp 2012-09-28].
  4. Kara śmierci dla Mengystu. estrada.com.pl, 2008-05-26. [dostęp 29 maja 2008].
  5. Robert Mugabe po raz szósty prezydentem Zimbabwe wp.pl [dostęp 21-05-2010].
  6. Komisja wyborcza: Robert Mugabe wygrał wybory prezydenckie. wp.pl, 2013-08-08. [dostęp 8 sierpnia 2013].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Robert Mugabe – fotografia [dostęp 2013-1104].
  8. South African History Online • 1994 National Orders Awards [dostęp 2013-11-04].
  9. A. Porter, Robert Mugabe to be stripped from knighthood, „The Telegraph”, 25 czerwca 2008 [dostęp 2012-02-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]