Rockwell OV-10 Bronco

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rockwell OV-10 Bronco
Rockwell OV-10 Bronco
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent North American Rockwell
Typ lekki samolot rozpoznawczo- szturmowy
Konstrukcja metalowa
Załoga 2
Historia
Data oblotu 1965
Dane techniczne
Napęd 2 turbośmigłowe Garret
Wymiary
Rozpiętość 12,19 m
Długość 13,41 m
Wysokość 4,6 m
Powierzchnia nośna 27 m²
Masa
Własna 3100 kg
Startowa 6600 kg
Uzbrojenia 1600 kg
Osiągi
Prędkość maks. 463 km/h
Pułap 9100 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
4 karabiny maszynowe kaliber 7,62 mm
zmienne uzbrojenie podwieszane (bomby, rakiety) o masie do 1600 kg
Użytkownicy
Filipiny, Indonezja, Kolumbia, Niemcy, Stany Zjednoczone, Tajlandia
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Rockwell OV-10 Bronco - amerykański lekki samolot szturmowy i obserwacyjny, opracowany na początku lat 60. przez firmę North American jako samolot przeznaczony głównie do działań przeciwpartyzanckich. Po wejściu North American w skład firmy Rockwell znany pod oznaczeniem Rockwell OV-10.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1959 US Marines zgłosiło zapotrzebowanie na nowy lekki samolot szturmowy przeznaczony do bliskiego wsparcia pola walki. Nowy, tani i prosty konstrukcyjnie samolot miał być także przeznaczony do eskortowania śmigłowców transportowych. W 1961 zapotrzebowanie na podobną konstrukcję zgłosiły także US Air Force. Także lotnictwo wojsk lądowych poszukiwało w tym czasie nowego lekkiego samolotu rozpoznawczego. W związku z potrzebą opracowania samolotu dla trzech rodzajów sił zbrojnych powołano komitet, który miał opracować wspólne wymagania techniczne. Komitet miał zorganizować konkurs na nowy samolot, wybrać a następnie wprowadzić go do produkcji. W konkursie wzięło udział 11 różnych konstrukcji, z których ścisłe wymagania spełniało tylko 7. Ostatecznie wybrano projekt przedstawiony przez firmę North American, która w październiku 1964 otrzymała zlecenie na zbudowanie prototypu. Pierwszy lot samolotu oznaczonego YOV-10A miał miejsce 16 lipca 1965. Do konstrukcji samolotu wprowadzono liczne zmiany, które były efektem doświadczeń działań bojowych w Wietnamie. Zwiększono zasięg, dodano opancerzenie kabiny załogi i samouszczelniające się zbiorniki paliwa. Do zadań samolotu dodano także rolę wysuniętego stanowiska obserwacji i naprowadzania samolotów szturmowych. Wszystkie te wymagania sprawiły, że w pierwotnym projekcie zaszły duże zmiany, które dotyczyły m.in. skrzydeł, silnika i przenoszonego uzbrojenia. Pierwszy lot poprawiona wersja samolotu wykonała w 1967. Dostawy samolotów seryjnych rozpoczęły się w lutym 1968.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • OV-10A - pierwsza i podstawowa wersja seryjna
  • OV-10B - wersja opracowana dla Niemiec przeznaczona do holowania celu dla ćwiczeń przeciwlotniczych
  • OV-10B(Z) - wersja dla Niemiec do holowania celów, dostarczono 18 samolotów z tego jeden wyposażono dodatkowo w jeden silnik odrzutowy zamontowany na górnej części kadłuba
  • OV-10C - zmodernizowana wersji A dla Tajlandii
  • OV-10E - zmodernizowana wersja dla Wenezueli
  • OV-10F - zmodernizowana wersja dla Indonezji
  • OV-10D - modernizacja wersji A przeprowadzona przez US Marines, w wyniku której dodano mocniejsze silniki i urządzenie optoelektroniczne, które umożliwiające obserwację w nocy zamontowano w przedniej części kadłuba
  • OV-10D+ - modernizacja wersji D polegająca m.in. na poprawie osiągów silnika i wzmocnieniu konstrukcji skrzydeł

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Bronco w barwach USAAF, 1984

Użytkownicy cywilni[edytuj | edytuj kod]

  • Kalifornijski departament leśnictwa i ochrony przeciwpożarowej (California Department of Forestry and Fire protection).
  • Departament Stanu w Kolumbii (obsługiwany przez korporację DynCorp)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Samoloty OV-10 były stosowane podczas wojny w Wietnamie od 1968 w misjach rozpoznawczych, jako eskorta dla śmigłowców, a także podczas bezpośredniego wsparcia żołnierzy na polu walki. W czasie walk dowództwo wydało rozkaz, aby zdemontować z samolotów karabiny maszynowe, ponieważ z powodu ich niewielkiego zasięgu samoloty musiały zbliżać się do nieprzyjaciela i narażone były na działanie broni przeciwlotniczej, czego efektem były duże straty samolotów OV-10 i ich załóg.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Cebulok, Rockwell OV-10 Bronco, NTW 10/1994, ISSN 1230-1655

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]