Rogal świętomarciński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rogal świętomarciński
Poza Poznaniem pojawiają się nazwy kulinariów nawiązujące do rogala świętomarcińskiego. Na zdjęciu Rogal marcinkowski w Chełmży

Rogal świętomarcińskirogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w Poznaniu oraz większości powiatów województwa wielkopolskiego z okazji dnia św. Marcina11 listopada. Rogale świętomarcińskie są głównym wypiekiem podczas obchodów dnia ulicy Święty Marcin w Poznaniu.

Historia rogala[edytuj | edytuj kod]

Tradycja ta wywodzi się z czasów pogańskich, gdy podczas jesiennego święta składano bogom ofiary z wołów lub w zastępstwie – z ciasta zwijanego w wole rogi. Kościół przejął ten zwyczaj, łącząc go z postacią św. Marcina. Kształt ciasta interpretowano jako nawiązanie do podkowy, którą miał zgubić koń świętego.

W Poznaniu tradycja wypieku rogali świętomarcińskich na 11 listopada istniała już na pewno w 1860, kiedy to opublikowano w Dzienniku Poznańskim najstarszą dziś znaną reklamę rogala świętomarcińskiego[1]. Popularna jest jednak legenda, że tradycja w obecnym kształcie narodziła się w listopadzie 1891[2]. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina, proboszcz parafii św. Marcina, ks. Jan Lewicki, zaapelował do wiernych, aby wzorem patrona zrobili coś dla biednych. Obecny na mszy cukiernik Józef Melzer, który pracował w pobliskiej cukierni, namówił swojego szefa, aby wskrzesić starą tradycję. Bogatsi poznaniacy kupowali smakołyk, a biedni otrzymywali go za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 przejęło Stowarzyszenie Cukierników. Po I wojnie światowej do tradycji obdarowywania ubogich powrócił Franciszek Rączyński, zaś przed zapomnieniem tuż po II wojnie światowej uratował rogala Zygmunt Wasiński.

28 listopada 2013 rogale świętomarcińskie wypiekano na miejscu w Brukseli z okazji czwartej edycji Dnia Świętego Marcina. W degustacji udział wzięli m.in. posłowie Parlamentu Europejskiego, instytucji unijnych oraz korpusu dyplomatycznego różnych państw[3].

Rogale współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Rzemieślnicy zrzeszeni w Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu sprzedają w dniu św. Marcina średnio 250 ton tego wyrobu, natomiast w skali rocznej sprzedaż wynosi 500 ton, co stanowi 2.500.000 sztuk rogali[2].

Aby cukiernia mogła używać nazwy "rogale świętomarcińskie" lub "rogale marcińskie", musi uzyskać certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego, która powstała z inicjatywy Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu, Izby Rzemieślniczej i Urzędu Miasta Poznania[4].

Rogal świętomarciński jako Chronione Oznaczenie Geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1070/2008 z dnia 30 października 2008 r. nazwa "Rogal Świętomarciński" została wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej, jednak "Rogal Świętomarciński" nie został wpisany do "chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej"[5]

Specyfika produktu[edytuj | edytuj kod]

  • ciasto półfrancuskie
  • nadzienie wyrabiane z białego maku, z dodatkiem takich produktów, jak: cukier, okruchy ciasta biszkoptowego, masa jajowa, margaryna, orzechy, rodzynki, owoce w syropie lub kandyzowane (czereśnia, gruszka, skórka pomarańczowa) oraz aromat migdałowy
  • sposób zawijania ciasta (na kształt podkowy) i nakładania masy makowej (pomiędzy poszczególnymi warstwami ciasta oraz dekorowanie pomadą i rozdrobnionymi orzechami[6]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło rogal świętomarciński w Wikisłowniku
Wikimedia Commons

Inne produkty regionalne w Poznaniu:

i Wielkopolsce:

Przypisy

  1. Dawny Poznań
  2. 2,0 2,1 Wniosek do Komisji Europejskiej: Rogal świętomarciński. 2006-12-20. [dostęp 2011-10-28].
  3. ABO, Bruksela lubi nasze rogale, w: Monitor Wielkopolski, 12/2013, s.7
  4. Jak prawidłowo zrobić rogale marcińskie? - Mowimyjak.pl
  5. EUR-Lex - - PL
  6. Rozporządzenie Komisji UE

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Włodzimierz Łęcki, Poznań - przewodnik po zabytkach i osobliwościach miasta dla przybyszów z dalszych i bliższych stron, wyd. Zysk i S-ka, Poznań, 2010, s.30, ISBN 978-83-7506-466-7
  2. MIM Poznań
  3. Rozporządzenie rejestrujące
  4. Ujednolicony tekst rozporządzenia Komisji UE po zmianach z 19 czerwca 2013 r. dotyczących obniżenia dolnej granicy wagi produktu do 150 g.
  5. Wniosek o rejestrację