Rogatka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy obiektu budowlanego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Rogatki Miejskie Dobrzyńskie w Płocku

Rogatka – mały budynek, parterowy albo dwukondygnacyjny stawiany przy głównym trakcie komunikacyjnym prowadzącym do miasta. Był siedzibą miejskich władz skarbowych, których zadaniem było pobieranie opłat celnych i drogowych.

Rogatki budowano na granicy miasta, stawiane były parami, po obu stronach drogi. Pomiędzy nimi ustawiano zamykającą przejście ruchomą barierę. Budowanie rogatek rozpoczęto w drugiej połowie XVIII wieku, czyli w okresie większej, wychodzącej poza dawniejsze bramy miejskie, rozbudowy miast.

W Polsce klasycystyczne budynki rogatek zachowały się m.in. w Kaliszu, Płocku i Warszawie.

Współcześnie określenia rogatki miasta używa się także do określenia miejsca na granicy miejscowości przy drodze, nawet gdy nie ustawia się tu żadnych punktów pobierania opłat ani kontrolnych.

Rogatka kolejowa w Finlandii

Rogatkaprzejazd kolejowy zaopatrzony w szlaban zamykany na czas przejazdu pociągu[1].

Przejazd taki oznaczany jest w Europie charakterystycznym ostrzegawczym znakiem drogowym z symbolem odcinka płotu (wersja tego znaku używana w Polsce nosi oznaczenie A-9).

Również każde inne przegrodzenie drogi szlabanem nazywane bywa rogatką i oznaczane charakterystycznym znakiem zakazu (w Polsce oznaczenie B-32) w postaci białej tarczy z czerwonym obramowaniu z grubą poziomą czarną linią pośrodku, nad i pod którą znajduje się napis (czasem dwujęzyczny) wyjaśniający, jaki rodzaj rogatki znajduje się za znakiem; najczęściej spotykane to: cło/zoll (na granicach państwowych) i pobór opłat (przed płatnymi odcinkami dróg). Spotyka się też czasem znak B-32 z napisem rogatka uszkodzona, ustawiany przez pracowników kolei na tych strzeżonych przejazdach kolejowych, na których z różnych przyczyn szlabany są uszkodzone.

Znak zakazu B-32b stój – rogatka uszkodzona
Ostrzegawczy znak drogowy przed rogatką kolejową
Oznaczenie rogatki przed wjazdem na płatny odcinek drogi we Włoszech


Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 136-137. ISBN 83-85001-89-1.