Rogownica alpejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rogownica alpejska
Cerastium alpinum ENBLA04.JPG
Systematyka Reveala
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj rogownica
Gatunek rogownica alpejska
Nazwa systematyczna
Cerastium alpinum L.
Sp. pl. 1:438. 1753
Status ochronny
Kategoria zagrożenia w Polsce (CzK)
EX EW CR EN VU LR

Kategoria: krytycznie zagrożony
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Kępa rogownicy w szczelinie skalnej

Rogownica alpejska (Cerastium alpinum L.) – gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych. Gatunek arktyczno-alpejski o zasięgu wokółbiegunowym. Występuje w północnej części Europy i Ameryki Północnej, gdzie ma zwarty zasięg[1]. Ponadto w Europie występuje w górach od Hiszpanii do Grecji[2]. W Polsce jedyne jej stanowiska znajdują się na Babiej Górze[2]. Jest też uprawiana jako roślina ozdobna[3]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Tworzy luźne darnie. Pędy gęsto owłosione, wiotkie i płożące się o długości do 30 cm[2]. Przyziemne różyczki liściowe nie posiadają tak puszystego owłosienia, jak pozostała część rośliny, nie są jednak całkiem nagie[4]. Na szczycie pędów wyrasta pojedynczy kwiat, czasami dwa, rzadko trzy. Mają one szerokie płatki, purpurowo nabiegłe w gardzieli. Owocem jest torebka o długości 10-11 mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, chamefit. Występuje głównie w murawach na podłożu kwaśnym. Na Babiej Górze występuje w piętrze kosówki, na wysokości 1500-1724 m n.p.m., na obszarze o powierzchni ok. 20 ha[2]. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest rośliną jednopienną, kwiaty są albo zapylane przez owady (zapylenie krzyżowe), albo zapylają się same[2]. U okazów rosnących na Babiej Górze jedna torebka nasienna zawiera przeciętnie 21 nasion[2]. Rozsiewają się one w najbliższym otoczeniu rośliny. Rogownica alpejska może też rozmnażać się wegetatywnie. Liczba chromosomów u osobników babiogórskich 2n = 72[2].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Kategorie zagrożenia gatunku:

Wszystkie stanowiska rogownicy alpejskiej w Polsce znajdują się na obszarze Babiogórskiego Parku Narodowego. Gatunek jest też uprawiany w Ogrodzie Roślin Babiogórskich w Zawoi-Barańcowej oraz w Ogrodzie Botanicznym w Warszawie[2].

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Zastosowanie. Nadaje się szczególnie do ogródków skalnych, gdzie może być uprawiana na skarpach, murkach i w szczelinach między kamieniami.
  • Uprawa. Najlepiej rośnie na próchnicznej, gliniasto-żwirowej i średnio wilgotnej ziemi ubogiej w wapń[3]. Rozmnaża się ją przez podział lub przez ukorzeniania płonych pędów w lipcu-sierpniu[3]. Rośnie powoli.

Przypisy

  1. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  3. 3,0 3,1 3,2 Eugeniusz Radziul: Skalniaki. Warszawa: PWRiL, 2007. ISBN 978-83-09-01013-5.
  4. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  5. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.