Rogowo (powiat żniński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy tzw. Rogowa Żnińskiego - dawnego miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Rogowo
Herb
Herb Rogowa
Kościół pw. św. Doroty
Kościół pw. św. Doroty
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat żniński
Gmina Rogowo
Liczba ludności (2009) 2127[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 88-420
Tablice rejestracyjne CZN
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Rogowo
Rogowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rogowo
Rogowo
Ziemia 52°43′35″N 17°39′04″E / 52.726388888889, 17.651111111111Na mapach: 52°43′35″N 17°39′04″E / 52.726388888889, 17.651111111111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Rogowo – dawne miasto (prawa miejskie 1380-1580 i ponownie w latach 1672-1934)[2] w powiecie mogilnickim, w rejencji bydgoskiej[3] (do 1920), a następnie w powiecie żnińskim, w województwie poznańskim[4] (do 1934).[5] Obecnie wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo. Leży na południowym krańcu Pałuk[6], na Pojezierzu Gnieźnieńskim[7], po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5 (GnieznoBydgoszcz); w sąsiedztwie wielu jezior, z których największe to Rogowskie i Zioło. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego. Znajduje się tu między innymi: Zakład Mogileńskich Fabryk Mebli, gorzelnia oraz ośrodek hokeja na trawie. Rogowo leży na jednej z najciekawszych i najliczniej odwiedzanych tras turystycznych, jaką jest Szlak Piastowski.

Urząd Gminy

Spis treści

Toponimika nazwy[edytuj]

Nazwa Rogowo według starego, pałuckiego podania miała powstać od polskiego słowa róg, a dokładniej od koziego rogu. Dawniej w Rogowie odbywały się najsłynniejsze w okolicy targi kóz, podczas których prawdopodobnie podkuwano te zwierzęta. Stąd też, jak głosi podanie, w pobliskim Brudzyniu mawiano: "Idź do Rogowa i każ się podkuć!"[8]

Sens owego podania zachował się również w przydomku lokalnej drużyny hokeja na trawie. Mianowicie derby Pałuk w tej dyscyplinie, pomiędzy zespołami z Gąsawy i Rogowa, określa się zwyczajowo pojedynkiem kóz (LKS Rogowo) z rabarberami[9] (LKS Gąsawa).

Atrakcje turystyczne[edytuj]

Kościół św. Doroty[edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Dekanat rogowski.

Kościół pod wezwaniem św. Doroty istniał w Rogowie już przed 1404 rokiem. Obecny, murowany z cegły palonej, w stylu klasycystyczno-neogotyckim, z dwoma wieżami stanął tu w 1828 roku staraniem Józefa Korytowskiego - dziedzica na Rogówku, na grobli rozdzielającej jezioro Zioło od Rogowskiego[3]. Wewnątrz świątyni znajduje się ołtarz główny, prawy ołtarz boczny oraz chrzcielnica - wszystkie manierystyczne z pierwszej połowy XVII wieku. Ponadto bogato rzeźbiony ołtarz barokowy z około 1700 roku i polichromia Władysława Drapiewskiego z 1948 roku. Na cmentarzu przykościelnym stoi drewniana dzwonnica z XIX wieku, neoklasyczny grobowiec rodziny Schedlin-Czarlińskich, grób dwóch poległych powstańców wielkopolskich, mogiła czterech ofiar września 1939 roku, a także dąb szypułkowy o obwodzie 470 cm.[6]

Rynek[edytuj]

Widok na zachodnią stronę rynku
Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Rynki miejskie w Polsce.
Planty na placu Powstańców Wielkopolskich

Do dnia dzisiejszego nie zachował się dawny układ urbanistyczny Rogowa. Obecny, wydłużony rynek (plac Powstańców Wlkp.) o zwartej zabudowie jest wynikiem XIX-wiecznej regulacji. Pośrodku placu stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z drugiej połowy XIX wieku oraz pomnik z 1982 roku ku czci ofiar katastrof lotniczych.[6] W centralnym miejscu rynku stał niegdyś również ewangelicki kościół, przez ówczesnych mieszkańców zwany "kryplem"; jak donosi Słownik geograficzny Królestwa Polskiego: Kamień węgielny pod kościół protestancki, na środku rynku, położono w nowszych czasach; na wystawienie kościoła tego przeznaczono 50,000 mrk ze składek zbieranych w r. 1833 w czterechsetną[10] rocznicę urodzin Lutra.[3] Ponadto znajduje się tutaj niewielki skwer z fontanną, plac zabaw dla dzieci, a także mały park - tzw. planty. Z zabudowań leżących w obrębie rynku wyróżnić należy: gmach banku, pocztę oraz bibliotekę publiczną.

Park dinozaurów[edytuj]

Jeden z eksponatów Zaurolandii
Bank w Rogowie

Park Dinozaurów Zaurolandia w Rogowie, który otwarty został 28 kwietnia 2007 roku jest największym tego typu parkiem w Polsce. Leży pomiędzy drogą krajową numer 5 (w odległości 12 km od Biskupina) a jeziorem Rogowskim. Na obszarze blisko 20 hektarów, wzdłuż dwukilometrowej ścieżki znajduje się ponad 80 modeli dinozaurów naturalnej wielkości. Liczne tablice dydaktyczne przybliżają turystom informacje o okresach geologicznych, układzie kontynentów, miejscach odkryć najciekawszych skamieniałości, trybie życia, sposobach odżywiania poszczególnych okazów, a także o wielkich kataklizmach i hipotezach dotyczących przyczyn wyginięcia gatunku. W samym roku 2007, Zaurolandię odwiedziło przeszło 280 tysięcy gości - tym samym park dołączył do grona największych atrakcji turystycznych w kraju.[11]

Jeziora[edytuj]

Jezioro Rogowskie
Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Jeziora Pojezierza Gnieźnieńskiego.
Zespół Publicznych Szkół w Rogowie
Grobowiec na cmentarzu przykościelnym

Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Rogowskich ustanowiony został na mocy zarządzenia wojewody bydgoskiego z dnia 28 czerwca 1993 roku, zaostrzającym ochronę jezior i rzek w parkach krajobrazowych i na obszarach chronionego krajobrazu w granicach obecnego województwa bydgoskiego. Obejmuje on ochronę jezior polodowcowych odwadnianych przez rzekę Wełnę i jej niewielkie dopływy w rejonie Rogowa Żnińskiego.[12]

Są to następujące jeziora:

Rogowo leży na terenie najstarszego osadnictwa okresu prasłowiańskiego. Pierwsze ślady ludzkiej bytności w okolicach wsi pochodzą sprzed przeszło 2,5 tysiąca lat; na półwyspie środka na jeziorze Rogowskim, na wysokości pierwszego zakrętu szosy w lewo za mostem na Wełnie – przy domu nr 14 – znajdowało się grodzisko (dziś o niezbyt czytelnych śladach).[6]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Katarzyna Wiśniewska: Dane statystyczne dotyczące Gminy Rogowo (pol.). [dostęp 23 czerwca 2009].
  2. Miejscowości pozbawione praw miejskich
  3. 3,0 3,1 3,2 Rogów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX (Poźajście – Ruksze) z 1888 r.
  4. Podział administracyjny II RP
  5. Po 1934 już jako wieś do roku 1939
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Pałuki - serwis regionalny
  7. Pojezierze Gnieźnieńskie PPWK, 2000
  8. Wojciech Łysiak, Diabeł Wenecki. Podania i bajki z Pałuk, Międzychód 1997
  9. Rabarber – gwarowe określenie rabarbaru, charakterystyczne dla Wielkopolski i Śląska
  10. Marcin Luter przyszedł na świat w roku 1483, a więc było to 350-lecie jego urodzin
  11. Park Dinozaurów Zaurolandia. Dinozaury Park Jurajski Biskupin
  12. Józef Marosz: Pałuckie jeziora pod ochroną (pol.). [dostęp 23 czerwca 2009].