Rogowo (powiat żniński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy tzw. Rogowa Żnińskiego - dawnego miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Rogowo
Herb
Herb Rogowa
Kościół pw. św. Doroty
Kościół pw. św. Doroty
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat żniński
Gmina Rogowo
Liczba ludności (2009) 2127[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 88-420
Tablice rejestracyjne CZN
SIMC 0094320
Położenie na mapie gminy Rogowo
Mapa lokalizacyjna gminy Rogowo
Rogowo
Rogowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rogowo
Rogowo
Ziemia 52°43′35″N 17°39′04″E/52,726389 17,651111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Rogowowieś (w latach 1380-1580 oraz 1672-1934 miasto) w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo. Leży na południowym krańcu Pałuk[2], na Pojezierzu Gnieźnieńskim[3], po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5 (GnieznoBydgoszcz); w sąsiedztwie wielu jezior, z których największe to Rogowskie i Zioło.

Do 1920 znajdowało się w powiecie mogilnickim, w rejencji bydgoskiej[4]. W latach 1920-1934 w powiecie żnińskim, w województwie poznańskim. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

Znajduje się tu między innymi: Zakład Mogileńskich Fabryk Mebli, gorzelnia oraz ośrodek hokeja na trawie. Rogowo leży na jednej z najciekawszych i najliczniej odwiedzanych tras turystycznych, jaką jest Szlak Piastowski.

Urząd Gminy

Toponimika nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Rogowo według starego, pałuckiego podania miała powstać od polskiego słowa róg, a dokładniej od koziego rogu. Dawniej w Rogowie odbywały się najsłynniejsze w okolicy targi kóz, podczas których prawdopodobnie podkuwano te zwierzęta. Stąd też, jak głosi podanie, w pobliskim Brudzyniu mawiano: "Idź do Rogowa i każ się podkuć!"[5]

Sens owego podania zachował się również w przydomku lokalnej drużyny hokeja na trawie. Mianowicie derby Pałuk w tej dyscyplinie, pomiędzy zespołami z Gąsawy i Rogowa, określa się zwyczajowo pojedynkiem kóz (LKS Rogowo) z rabarberami[6] (LKS Gąsawa).

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Doroty[edytuj | edytuj kod]

Kościół pod wezwaniem św. Doroty istniał w Rogowie już przed 1404 rokiem. Obecny, murowany z cegły palonej, w stylu klasycystyczno-neogotyckim, z dwoma wieżami stanął tu w 1828 roku staraniem Józefa Korytowskiego - dziedzica na Rogówku, na grobli rozdzielającej jezioro Zioło od Rogowskiego[4]. Wewnątrz świątyni znajduje się ołtarz główny, prawy ołtarz boczny oraz chrzcielnica – wszystkie manierystyczne z pierwszej połowy XVII wieku. Ponadto bogato rzeźbiony ołtarz barokowy z około 1700 roku i polichromia Władysława Drapiewskiego z 1948 roku. Na cmentarzu przykościelnym stoi drewniana dzwonnica z XIX wieku, neoklasyczny grobowiec rodziny Schedlin-Czarlińskich, grób dwóch poległych powstańców wielkopolskich, mogiła czterech ofiar września 1939 roku, a także dąb szypułkowy o obwodzie 470 cm.[2]

30 marca 2014 w kościele wybuchł pożar, w wyniku którego spaleniu uległy hełmy wież oraz kryty dachówką dach o konstrukcji drewnianej. Ogień nie dotarł do wnętrza kościoła, ale zostało one zalane wodą użytą do gaszenia[7][8].

Rynek[edytuj | edytuj kod]

Widok na zachodnią stronę rynku
 Z tym tematem związana jest kategoria: Rynki miejskie w Polsce.
Planty na placu Powstańców Wielkopolskich

Do dnia dzisiejszego nie zachował się dawny układ urbanistyczny Rogowa. Obecny, wydłużony rynek (plac Powstańców Wlkp.) o zwartej zabudowie jest wynikiem XIX-wiecznej regulacji. Pośrodku placu stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z drugiej połowy XIX wieku oraz pomnik z 1982 roku ku czci ofiar katastrof lotniczych[2]. W centralnym miejscu rynku stał niegdyś również ewangelicki kościół, przez ówczesnych mieszkańców zwany "kryplem"; jak donosi Słownik geograficzny Królestwa Polskiego: Kamień węgielny pod kościół protestancki, na środku rynku, położono w nowszych czasach; na wystawienie kościoła tego przeznaczono 50,000 mrk ze składek zbieranych w r. 1833 w czterechsetną[9] rocznicę urodzin Lutra.[4] Ponadto znajduje się tutaj niewielki skwer z fontanną, plac zabaw dla dzieci, a także mały park - tzw. planty. Z zabudowań leżących w obrębie rynku wyróżnić należy: gmach banku, pocztę oraz bibliotekę publiczną.

Park dinozaurów[edytuj | edytuj kod]

Jeden z eksponatów Zaurolandii
Bank w Rogowie

Park Dinozaurów Zaurolandia w Rogowie, który otwarty został 28 kwietnia 2007 roku jest największym tego typu parkiem w Polsce. Leży pomiędzy drogą krajową numer 5 (w odległości 12 km od Biskupina) a jeziorem Rogowskim. Na obszarze blisko 20 hektarów, wzdłuż dwukilometrowej ścieżki znajduje się ponad 80 modeli dinozaurów naturalnej wielkości. Liczne tablice dydaktyczne przybliżają turystom informacje o okresach geologicznych, układzie kontynentów, miejscach odkryć najciekawszych skamieniałości, trybie życia, sposobach odżywiania poszczególnych okazów, a także o wielkich kataklizmach i hipotezach dotyczących przyczyn wyginięcia gatunku. W samym roku 2007, Zaurolandię odwiedziło przeszło 280 tysięcy gości - tym samym park dołączył do grona największych atrakcji turystycznych w kraju[10].

Jeziora[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Rogowskie
 Z tym tematem związana jest kategoria: Jeziora Pojezierza Gnieźnieńskiego.
Zespół Publicznych Szkół w Rogowie
Grobowiec na cmentarzu przykościelnym

Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Rogowskich ustanowiony został na mocy zarządzenia wojewody bydgoskiego z dnia 28 czerwca 1993 roku, zaostrzającym ochronę jezior i rzek w parkach krajobrazowych i na obszarach chronionego krajobrazu w granicach obecnego województwa bydgoskiego. Obejmuje on ochronę jezior polodowcowych odwadnianych przez rzekę Wełnę i jej niewielkie dopływy w rejonie Rogowa Żnińskiego[11].

Są to następujące jeziora:

Rogowo leży na terenie najstarszego osadnictwa okresu prasłowiańskiego. Pierwsze ślady ludzkiej bytności w okolicach wsi pochodzą sprzed przeszło 2,5 tysiąca lat; na półwyspie środka na jeziorze Rogowskim, na wysokości pierwszego zakrętu szosy w lewo za mostem na Wełnie – przy domu nr 14 – znajdowało się grodzisko (dziś o niezbyt czytelnych śladach)[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Katarzyna Wiśniewska: Dane statystyczne dotyczące Gminy Rogowo (pol.). [dostęp 23 czerwca 2009].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Pałuki - serwis regionalny
  3. Pojezierze Gnieźnieńskie PPWK, 2000
  4. 4,0 4,1 4,2 Rogów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX (Pożajście – Ruksze) z 1888 r.
  5. Wojciech Łysiak, Diabeł Wenecki. Podania i bajki z Pałuk, Międzychód 1997
  6. Rabarber – gwarowe określenie rabarbaru, charakterystyczne dla Wielkopolski i Śląska
  7. Pożar zabytkowego kościoła w Rogowie. Spłonęły dwie wieże. Portal gazeta.pl, 2014-03-30. [dostęp 2014-03-30].
  8. Pożar zabytkowego kościoła w Rogowie: Spłonęły dwie wieże i część dachu [ZDJĘCIA]. 2014-03-30. [dostęp 2014-03-30].
  9. Marcin Luter przyszedł na świat w roku 1483, a więc było to 350-lecie jego urodzin
  10. Park Dinozaurów Zaurolandia. Dinozaury Park Jurajski Biskupin
  11. Józef Marosz: Pałuckie jeziora pod ochroną (pol.). [dostęp 23 czerwca 2009].