Rojnik górski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gruboszowate
Sempervivum montanum a2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Gromada okrytonasienne
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina gruboszowate
Rodzaj rojnik
Gatunek rojnik górski
Nazwa systematyczna
Sempervivum montanum L.
Sp. pl. 1:465. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat

Rojnik górski (Sempervivum montanum L.) – wysokogórski gatunek roślin z rodziny gruboszowatych. Występuje na Korsyce, w Alpach, Pirenejach i w Karpatach. W Polsce rośnie tylko w Tatrach, w Babiogórskim Parku Narodowym i na pojedynczych stanowiskach w Bieszczadach[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina, tworząca z mięsistych liści różyczki, ciasno ułożone jedna obok drugiej.
Łodyga
Wyrasta w lipcu, ze środka różyczki niektórych, dobrze rozwiniętych liści. Osiąga wysokość 10–20 cm. Jest gruba i pokryta na całej długości skrętolegle ułożonymi listkami.
Liście
Mięsiste, odwrotnie jajowate, ciasno ułożone obok siebie tworzą na ziemi pękatą różyczkę o średnicy do 5 cm. Posiadają krótkie kosmki gruczołowe.
Kwiaty
Na szczycie łodyg kwiatowych wyrastają w lipcu – sierpniu piękne kwiatostany złożone z kilku do kilkunastu pojedynczych kwiatów. Ciemnoróżowe, okazałe kwiaty mają zarówno kielich, jak i koronę złożone z 12 – 16 wąskich i długich, zakończonych spiczasto płatków. Wnętrze kwiatu wypełniają żółte pręciki i słupki. Płatki korony są szeroko rozwarte. Po kolorze kwiatów bardzo łatwo można rozróżnić rojnika górskiego od rojnika pospolitego.
Owoce
Małe i liczne mieszki zawierające dużo bardzo małych i bardzo lekkich nasion.
Korzenie
Krótkie i słabo rozgałęzione.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

  • Rozwój: bylina, chamefit. Kwitnie od lipca do sierpnia, jest owadopylny, nasiona rozsiewane są przez wiatr. Po dojrzeniu owoców różyczka liściowa rojnika obumiera. Pozostałe, większe różyczki, które nie brały udziału w wytwarzaniu kwiatu i owocu, rozmnażają się wegetatywnie, wypuszczając długie rozłogi. Na końcach tych rozłóg wyrastają nowe, malutkie różyczki, które następnie ukorzeniają się w glebie. Niektóre różyczki liściowe odrywają się od macierzystej rośliny. Mogą być następnie przez wiatr lub wodę przenoszone dosyć daleko. Nawet po długim czasie mogą się ukorzenić, gdy trafią na sprzyjające warunki.
  • Siedlisko: właściwym środowiskiem życia rojnika górskiego są skały, obrzeża piargów, piaszczysto-trawiaste zbocza, półki i szczeliny skalne. Rośnie niemal wyłącznie na podłożu granitowym i kwarcytowym. Jest rośliną bardzo wytrzymałą. Zawdzięcza to swoim liściom. Liście te zawierają w sobie dużo wody, co pozwala rojnikowi przetrzymać nawet długie okresy w pełnym słońcu, bez wody. W Tatrach rośnie od piętra kosodrzewiny do piętra turniowego, aż po wysokość 2500 m n.p.m., głównie w piętrze kosówki i piętrze alpejskim. Gatunek światłolubny.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Kwitnący rojnik
    • Nazwa rojnik pochodzi od tego, że jej różyczki liściowe ciasno roją się obok siebie.
    • Górale doceniali właściwości ozdobne tej rośliny. Dawniej wieszali w oknach, w celach ozdobnych rojniki, bez doniczek i bez wody. Długo zachowywały one świeżość.
    • Ludność Alp wierzyła, że rojnik chroni przed piorunami, dlatego był sadzony na dachach.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek w Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową. Nie jest zagrożony, wszystkie jego stanowiska bowiem znajdują się na obszarze parków narodowych.

Information icon.svg Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-11].
  2. Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  2. Zofia Radwańska-Paryska: Rośliny tatrzańskie (Atlasy botaniczne). Irena Zaborowska (ilustr.). Warszawa: WSiP, 1988. ISBN 83-09-00256-4.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  4. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.