Rok 1812 (uwertura)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wykonanie dzieła w pełnej obsadzie instrumentalnej na Classical Spectacular w 2005 (Rod Laver Arena w Melbourne).

1812 op. 49 (ros. Торжественная увертюра 1812-ого года) – uwertura koncertowa w tonacji Es-dur stworzona przez rosyjskiego kompozytora Piotra Czajkowskiego w 1880. Utwór został napisany dla upamiętnienia obrony Moskwy przed atakiem wojsk Napoleona Bonaparte który był efektem wyniku Bitwy pod Borodino z 1812. Prawykonanie dzieła miało miejsce 20 sierpnia 1882 w Cerkwi Chrystusa Zbawiciela w Moskwie[1] (8 sierpnia według kalendarza starego stylu). Podczas wizyty Czajkowskiego w Stanach Zjednoczonych w 1891 dyrygował on swoją kompozycją na koncercie otwierającym Carnegie Hall w Nowym Jorku[2]. Mimo że utwór nie ma związku z historią USA to jest on często wykonywany z okazji Dnia Niepodległości[2].

Utwór wykorzystano również w ścieżce dźwiękowej filmu V jak Vendetta.

Instrumentacja[edytuj | edytuj kod]

Instrumenty dęte[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze takty uwertury (aranżacja na fortepian: Stepan Esipoff)

Dęte drewniane[edytuj | edytuj kod]

Dęte blaszane[edytuj | edytuj kod]

Instrumenty perkusyjne[edytuj | edytuj kod]

Ostatnie takty uwertury (aranżacja na fortepian: Stepan Esipoff)

Orkiestra dęta[edytuj | edytuj kod]

Swobodna instrumentacja w większości nie zawiera żadnych „dodatkowych” instrumentów dętych. W niektórych wykonaniach odbywających się w pomieszczeniach ich partię wykonują organy.

Instrumenty smyczkowe[edytuj | edytuj kod]

Kwintet smyczkowy[edytuj | edytuj kod]

Boże, zachowaj Cara![edytuj | edytuj kod]

W partyturze uwertury Rok 1812 Czajkowski wykorzystał fragment hymnu Rosji Boże, zachowaj Cara!. Zrobił to z pobudek patriotycznych, ale wbrew prawdzie historycznej – w roku 1812 Rosja w ogóle nie miała oficjalnego hymnu, a nieoficjalnie rolę tę spełniała pieśń Niech rozgrzmiewa pieśń zwycięstwa. Pierwszym oficjalnie zatwierdzonym hymnem Rosji była od 1816 roku Modlitwa Rosjan. Pieśń Boże, zachowaj Cara! stała się hymnem dopiero w roku 1833.

W Związku Radzieckim w czasie wykonywania uwertury Rok 1812 melodię carskiego hymnu zastępowano fragmentem opery Michaiła Glinki Życie za cara (znana też pod tytułem Iwan Susanin)[3]. Co ciekawe, ten właśnie fragment, jako Pieśń Patriotyczna stał się melodią pierwszego hymnu Rosji po rozpadzie Związku Radzieckiego.

Przypisy

  1. Roger Lax, Frederick Miller Smith: The great song thesaurus. New York: Oxford University Press, 1989, s. 230. ISBN 978-0-19-505408-8.
  2. 2,0 2,1 Carol Matz, Bernadine Johnson: Carol Matz. New York: Alfred Publishing, 2006, s. 45. ISBN 9780739041079.
  3. http://www.hymn.ru/god-save-in-tchaikovsky/index-en.html