Rolls-Royce Merlin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy silnika lotniczego. Zobacz też: inne znaczenia słowa Merlin.
Rolls-Royce Merlin
Rolls-Royce Merlin
Dane podstawowe
Typ widlasty
Kraj pochodzenia  Wielka Brytania
Producent Rolls-Royce Limited
Pierwsze testy 15 października 1933
Zastosowanie Avro Lancaster
de Havilland Mosquito
Supermarine Spitfire
Hawker Hurricane
Handley Page Halifax
Liczba egzemplarzy 149 659
Rozwinięto w model Rolls-Royce Meteor
Dane techniczne
Długość 225,3 cm
Szerokość 78,1 cm
Wysokość 101,6 cm
Masa 744 kg
Komponenty
Paliwo AVGAS 115/145
Reduktor 0,42:1
Osiągi
Moc start (3000 obr/min):
1290 KM (962 kW)
3740 m (3000 obr/min):
1565 KM (1167 kW)
7200 m (3000 obr/min):
1580 KM (1178 kW)
Moc jednostkowa 43,6 kW/L
Spręż 6:1
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Merlin engine.jpg
RR Merlin.JPG

Rolls-Royce Merlin – 12-cylindrowy widlasty silnik tłokowy o układzie V12 60° zaprojektowany przez firmę Rolls-Royce i budowany w okresie II wojny światowej. Był to jeden z najlepszych ówczesnych widlastych silników lotniczych. Został wykorzystany do napędu wielu modeli samolotów.

Silnik powstał jako prywatny projekt firmy Rolls-Royce, kiedy w 1936 brytyjskie Ministerstwo Lotnictwa ogłosiło konkurs na nowy myśliwiec będący w stanie osiągnąć 300 mil na godzinę (480 km/h). Okazało się, że PV-12, jak wówczas był znany, był jedynym silnikiem mogącym zapewnić takie osiągi skonstruowanym wtedy samolotom Hawker Hurricane i Supermarine Spitfire.

Produkcja tych silników, które otrzymały oficjalne oznaczenie "Merlin" rozpoczęła się w 1938. Pierwsza partia miała raczej kiepską reputację związaną z ich wysoką zawodnością, ale RR szybko poradził sobie z tym problemem używając do tego bardzo oryginalnego programu kontroli jakości. Losowo wybrane silniki były testowane do momentu aż się zepsuły, poddawano analizie część która zawiodła i spowodowała awarię, a następnie wzmacniano ją.

Nazwa nie pochodzi od postaci czarnoksiężnika Merlina, ale od małego ptaka z gatunku sokołów.

W czasie wojny powstawały kolejne modele silnika, o coraz większej mocy. Większość modyfikacji Merlina związana była z użyciem wyżej oktanowego paliwa lotniczego i bardziej wydajnych sprężarek (wprowadzono sprężarki dwubiegowe, których bieg pracy był zależny od aktualnego pułapu lotu). Na początku wojny silnik używał standardowego wtedy paliwa 87-oktanowego przy pojemności silnika 27 l co dawało 1000 KM (750 kW) mocy. Następna wersja, XX, używała już paliwa 100-oktanowego co w połączeniu z wydajniejszą sprężarką dawało moc 1300 KM (970 kW) przy praktycznie niezmienionych wymiarach i masie silnika. Pod koniec wojny, ostatni model Merlina - 130/131, przy niewiele zmienionej konstrukcji, miał moc 2070 KM (1544 kW).

Od 1943 silniki Merlina były także produkowane na licencji w Stanach Zjednoczonych przez zakłady Packarda jako V-1650 do użycia w budowanych w Ameryce Spitfire'ach. Silniki te okazały się lepsze od ich amerykańskiego odpowiednika Allison V-1710 i ostatecznie użyto ich także w myśliwcach P-51 Mustang.

Kiedy pierwsze wybudowane w Ameryce silniki dotarły do Anglii zostały one poddane dokładnej analizie przez inżynierów Rolls-Royce'a. Ku ich zaskoczeniu, licencyjne silniki okazały się być lepsze od oryginału. W zakładach RR Merliny były budowane i składane ręcznie przez wysoko wykwalifikowaną załogę. Wszystkie części były ręcznie toczone i szlifowane co wiązało się ze stosunkowo niską wydajnością produkcji. W pełni zmechanizowany system produkcyjny w Ameryce okazał się być nie tylko bardziej wydajny, zapewniał on także większą precyzję wykonania.

Rozwinięciem konstrukcji Rolls-Royce Merlin był Rolls-Royce Griffon.

Wersja bez sprężarki, Rolls-Royce Meteor była używana w brytyjskich czołgach.

Samoloty, w których zastosowano silnik Rolls Royce Merlin[edytuj | edytuj kod]

Pierwszymi samolotami z silnikiem Merlin, które weszły do służby, były: Fairey Battle, Hawker Hurricane i Supermarine Spitfire[1]. Silnik Rolls Royce Merlin jest najczęściej kojarzony ze Spitfirem, jednakże największą liczbę Merlinów zainstalowano w czterosilnikowych bombowcach Avro Lancaster, następnym zaś w kolejności jest dwusilnikowy samolot wielozadaniowy de Havilland Mosquito[2]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lumsden, Alec. British Piston Engines and their Aircraft. Marlborough, Wiltshire: Airlife Publishing, 2003. ISBN 1-85310-294-6.

Przypisy

  1. Lumsden 2003, p. 205.
  2. Lumsden 2003, pp. 208–209.