Roman Aftanazy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Roman Aftanazy
Data i miejsce urodzenia 2 kwietnia 1914
Morszyn
Data i miejsce śmierci 7 czerwca 2004
Wrocław
Miejsce spoczynku cmentarz Powązkowski w Warszawie
Zawód historyk
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Tablica ku czci Romana Aftanazego we Wrocławiu
Nagrobek Romana Aftanazego na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 14 maja 2008

Roman Włodzimierz Aftanazy (ur. 2 kwietnia 1914 w Morszynie, zm. 7 czerwca 2004 we Wrocławiu) – polski historyk, bibliotekarz, autor Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie urzędnika kolejowego. Szkołę powszechną ukończył w Morszynie, po czym uczęszczał do gimnazjum klasycznego im. Józefa Piłsudskiego w Stryju (matura 1934). W 1934 podjął studia humanistyczne w zakresie historii na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, których formalnie nie ukończył ze względu na wybuch II wojny światowej. Kontynuował jednak studia na tajnych kompletach w ramach podziemnego UJK i zakończył je w 1942. Od stycznia 1940 pracował w Zarządzie Zdrojowym w Morszynie, początkowo fizycznie, następnie jako urzędnik. Od kwietnia 1944 pracował w Bibliotece Ossolineum we Lwowie, gdzie brał udział m.in. w zabezpieczaniu zbiorów i ich przenoszeniu do klasztoru i podziemi kościoła Dominikanów. W styczniu 1945 został aresztowany przez NKGB w ramach akcji masowych aresztowań polskiej inteligencji Lwowa i osadzony na cztery miesiące w Więzieniu przy ul. Łąckiego, gdzie poddany został ciężkim przesłuchaniom.

Po powrocie do pracy w lwowskim Ossolineum wraz z prof. Mieczysławem Gębarowiczem uczestniczył w potajemnym przewożeniu do Polski części niezinwentaryzowanych zbiorów Ossolineum. Brał aktywny udział w restytucji zbiorów Ossolineum ze Lwowa oraz Panoramy Racławickiej. Lwów przymusowo opuścił w 1946 i przybył do Wrocławia, gdzie uzyskał dyplom magistra filozofii na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie pracy Szkolnictwo polskie w czasach Księstwa Warszawskiego (1807–1816). Kontynuował jednocześnie pracę we wrocławskim Ossolineum, gdzie był kierownikiem i kustoszem Działu Gromadzenia Zbiorów. W 1981 przeszedł na emeryturę, choć w niepełnym wymiarze godzin zatrudniony był do października 1987.

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Przez całe dorosłe życie zbierał materiały do monograficznego opracowania dziejów polskich dworów i pałaców szlacheckich na Kresach Wschodnich w granicach sprzed 1772. Jeszcze w okresie międzywojennym zajął się opisywaniem polskich dworów i pałaców, jeżdżąc od miejscowości do miejscowości, fotografując i zbierając informacje. Przed 1939 opublikował (pod pseudonimem Ksawery Niedobitowski) w kilku popularnych pismach, m.in. Ilustrowany Kurier Codzienny, Światowid, As co najmniej kilkanaście artykułów. Monumentalna monografia 1500 rezydencji w 11 tomach ukazała się w Polsce najpierw w latach 1986 - 1994 kosztem Andrzeja Ciechanowieckiego z Londynu (nakład poszczególnych tomów wynosił od 500 do 1000 egzemplarzy, ze względu na ograniczenie cenzury), a następne drugie wydanie, o znacznie większym nakładzie w latach 1991-1997.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Roman Aftanazy: Materiały do dziejów rezydencji. Wyd. Instytut Sztuki PAN, 1986-1994 (11 tomów w 22 woluminach)
  • Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Ossolineum, 1991-1997 (recenzja -link zewnętrzny [1]).

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Laureat wielu nagród (przede wszystkim za monografię), m.in.:

Przypisy

  1. Wręczono nagrody Kustosz Pamięci Narodowej 2014 (pol.). rp.pl, 2014-06-10. [dostęp 2014-06-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]