Roman Bratny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Roman Bratny
Roman Bratny.jpg
Imiona i nazwisko Roman Mularczyk
Data i miejsce urodzenia 5 sierpnia 1921
Kraków
Dziedzina sztuki literatura
Styl poezja, proza
Ważne dzieła Kolumbowie. Rocznik 20
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy
Wikicytaty Roman Bratny w Wikicytatach

Roman Bratny (właściwie Roman Mularczyk; ur. 5 sierpnia 1921 w Krakowie) – polski prozaik, poeta, publicysta i scenarzysta filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W czasie okupacji niemieckiej współpracował z pismem Kuźnia (1943-1944), a następnie był redaktorem tajnego pisma literackiego Dźwigary (1944), był również oficerem AK i walczył w powstaniu warszawskim oraz przebywał w obozach jenieckich. Pierwszy tomik wierszy Pogarda wydał w konspiracji (Miecz i Pług).

Po wojnie studiował w Akademii Nauk Politycznych w Warszawie i był redaktorem Pokolenia (1946-1947), członkiem zespołu redakcyjnego tygodnika Nowa Kultura (1950-1951), zastępcą redaktora tygodnika Kultura (1963-1971), a od 1975 kierownikiem literackim Teatru Powszechnego w Warszawie. Otrzymał nagrodę państwową II stopnia. W roku jubileuszu 45-lecia LWP 12 października 1988 roku otrzymał Nagrodę I stopnia Ministra Obrony Narodowej w dziedzinie literatury. Od 1949 roku był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[1].

Brat Andrzeja Mularczyka.

W swoich powieściach obrazował walkę i powojenne losy swojego pokolenia.

Nawiązania w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W piosence Elektrycznych Gitar Nie pij Piotrek jest wzorcem "bycia twardym". W istocie, w twórczości Romana Bratnego przewijają się liczne wątki "męskich przygód", a w szczególności myśliwstwa. Dlatego też w okresie swojej popularności Bratny był traktowany jako swego rodzaju "polski Hemingway".

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Proza i poezja[edytuj | edytuj kod]

  • 1944 Pogarda (wiersze)
  • 1946 Ślad (nowele)
  • 1948 Losy (wiersze)
  • 1948 15 batalionów (wiersze)
  • 1948 W karty z historią (wiersze)
  • 1949 Słowo miliarda (wiersze)
  • 1951 Człowieku, żyć będziesz" (wiersze)
  • 1953 Głos bomby Ishi (szkice publicystyczne)
  • 1953 Ile serce wytrzyma (opowiadania)
  • 1953 Rola główna (opowiadania)
  • 1955 Kryśka Brzytew (opowiadania)
  • 1955 Krok ostateczny (powieść)
  • 1957 Wiersze wybrane (wiersze)
  • 1957 Kolumbowie. Rocznik 20 (powieść)
  • 1959 Niespokojne tropy. Wrażenia z podróży do ZSRR (seria: "Naokoło świata")
  • 1959 Szczęśliwi torturowani (powieść)
  • 1961 Śniegi płyną (powieść)
  • 1961 Spacer w ZOO (opowiadania)
  • 1962 Życie raz jeszcze (powieść, napisana w 1957)
  • 1962 Brulion (powieść)
  • 1963 Wybór opowiadań
  • 1964 Historia najnowsza Polski u Antka Półgłówki (opowiadania)
  • 1965 Nauka chodzenia (powieść)
  • 1967 Przeszło, nie minęło. Wybór prozy
  • 1968 Ciągle wczoraj; Ciemięga i inni; Nauka chodzenia (powieści)
  • 1969 Przesłuchanie Pana Boga (opowiadania)
  • 1969 Kontrybucja. Opowieści i opowiadania filmowe
  • 1969 Opowiadania
  • 1970 Trzech w linii prostej (powieść)
  • 1970 Izba tonów i drwina (opowiadania)
  • 1970 Ćwierć wieku i cała przyszłość (publicystyka)
  • 1971 Ile jest życia (powieść)
  • 1971 Noc księżycowa (opowiadania)
  • 1971 Tygodnie zdumienia (reportaże)
  • 1974 Pięć opowieści" (wznowienie wydanych wcześniej powieści)
  • 1972 Sześć osób pierwszych (opowiadania)
  • 1973 Losy (powieść)
  • 1974 Zgoda na gniew (opowiadania)
  • 1976 Hobby wielkie jak łoś (opowiadania)
  • 1976 Lot ku ziemi (powieść)
  • 1976 Kiosk na Dębowego (powieść)
  • 1976 Opowieści współczesne (wznowienie wydanych wcześniej opowiadań i powieści)
  • 1976 Wybór opowiadań (wznowienie wydanych wcześniej opowiadań)
  • 1977 Na bezdomne psy (powieść)
  • 1968 Radość nagrobków (opowiadania)
  • 1978 Pamiętnik moich książek tom I
  • 1979 Rozstrzelane wesele (powieść)
  • 1979 Czwartki ubogich (opowiadania)
  • 1980 Kiepskie zmartwychwstanie (powieść)
  • 1980 Wiersze i dramaty
  • 1980 Dzieci Świętej (powieść)
  • 1981 Bronić siebie (powieść)
  • 1981 Wdrażanie obłędu (powieść)
  • 1983 Rok w trumnie (powieść)
  • 1983 Koszenie pawi (opowiadania)
  • 1983 Pamiętnik moich książek tom II
  • 1983 Racja wilków (wznowienie wydanych wcześniej opowiadań)
  • 1984 Twarde ojczyzny (opowiadania)
  • 1985 Honor germańskiego bobra (opowiadania)
  • 1986 Miłowanie kata (powieść)
  • 1986 CDN (powieść)
  • 1987 Wśród nocnej ciszy (powieść)
  • 1987 Co las mi powiedział (opowiadania, w tym jedno nowe)
  • 1987 Żarty (opowiadania)
  • 1987 Klapa, czyli Pan Bóg rozdaje karty (opowiadania)
  • 1987 Upadek "Ludowej" (powieść)
  • 1988 Nagi maj (powieść)
  • 1988 Przyducha (opowiaania)
  • 1989 Bez diabła (opowiadania)
  • 1989 Błazen Królestwa Niebieskiego (opowiadania)
  • 1989 Paradoks istnienia (opowiadania, w tym jedno nowe)
  • 1989 "Jeżeli żyjesz" i inne opowiadania (wznowienie wydanych wcześniej opowiadań)
  • 1990 List gończy. Komiks quasi-utopijny (opowiadanie)
  • 1990 Puste poduszki (opowiadania)
  • 1990 Rok 199? czyli Dziura w Płocie (opowiadania)
  • 1990 Szaleństwo Rewizora (opowiadania)
  • 1991 Super Prezydent (opowiadanie)
  • 1992 Tryptyk paradoksalny (opowiadania)
  • 1993 Rok myśliwego (felietony)
  • 1993 Wielebny Romeo (powieść)
  • 1993 Replika zbrodni : przypowieść kryminalna (powieść)
  • 1994 Dzieci Ojca Świętego (opowiadania)
  • 1994 Historie miłosne pod psem (opowiadania)
  • 1995 Anioł w butach z ostrogami (powieść)

Utwory teatralne[edytuj | edytuj kod]

  • 1949 Pobita kra (sztuka teatralna)
  • 1950 Zwycięstwo Gralaków (sztuka teatralna)
  • 1952 Ludzie, którzy rosną (jednoaktówki świetlicowe)
  • 1952 Przeciw krzywdzie (jednoaktówka)
  • 1952 Sześć godzin ciemności (sztuka teatralna)
  • 1956 Spór o wiek XX-sty (groteska sceniczna)
  • 1960 Przesłuchanie Pana Boga (utwór sceniczny)
  • 1960 Trzecia strona (dramat)
  • 1974 Urodziny (sztuka teatralna)

Scenariusze dla filmu, telewizji i radia[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Romana Bratnego.
  • 1954 Trudna miłość (adaptacja opowiadania "Siódmy krzyżyk młodości", scenariusz powstał wspólnie z reżyserem Stanisławem Różewiczem)
  • 1960 Powrót (scenariusz, adaptacja powieści "Szczęśliwi torturowani")
  • 1963 Śniegi płyną (widowisko telewizyjne, na podst. powieści pod tym samym tytułem)
  • 1964 Naganiacz (scenariusz, adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem)
  • 1964 Zerwany most (scenariusz na podstawie powieści "Śniegi płyną")
  • 1965 Życie raz jeszcze (scenariusz, na podst. powieści pod tym samym tytułem)
  • 1966 Niedziela sprawiedliwości (scenariusz filmowy)
  • 1967 Brulion (scenariusz widowiska TV, na podst. powieści pod tym samym tytułem)
  • 1967 Kontrybucja (scenariusz, adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem)
  • 1968 Przeszło, nie minęło (scenariusz widowiska TV, adaptacja opowiadania "Własna kula")
  • 1970 Kolumbowie (scenariusz serialu TV, na podst. powieści pod tym samym tytułem)
  • 1973 Losy (scenariusz serialu TV, na podst. powieści pod tym samym tytułem)
  • 1974 Ile jest życia (scenariusz serialu, na podst. powieści pod tym samym tytułem)
  • 1981 Czwartki ubogich (scenariusz, na podst. opowiadania pod tym samym tytułem)
  • 1981 Czwartki ubogich (słuchowisko radiowe, adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem)
  • 1982 Piwko i Zdesperowany (scenariusz widowiska TV, adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem)

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 1959
  • Order Sztandaru Pracy II klasy 1964
  • Nagroda Stołecznej Rady Narodowej 1971
  • Nagroda Komitetu ds. Radia i Telewizji za twórczość radiową i telewizyjną za rok 1970 1971
  • Nagroda Państwowa II stopnia w dziedzinie literatury 1972
  • Nagroda Trybuny Ludu za kształtowanie i upowszechnianie kultury socjalistycznej 1979
  • Nagroda Ministra Obrony Narodowej 1983
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia 1985
  • Order Sztandaru Pracy I klasy 1986
  • Nagroda Gazety Krakowskiej im. T. Hołuja "Drzewo i owoc" 1987
  • Medal Zasłużony dla Kultury Narodowej 1987

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kryptonim "Gracze". Służba Bezpieczeństwa wobec Komitetu Obrony robotników i Komitetu Samoobrony społecznej "Kor" 1976-1981, wybór, wstęp i opracowanie Łukasz Kamiński i Grzegorz Waligóra, Warszawa 2010, s. 128.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]