Roman Pieśniarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Święty
Roman Pieśniarz
Ῥωμανὸς [ὁ] Μελωδός
diakon (kat.)
święty mnich (praw.)[1]
The Intercession Malaryta 1649.jpg
Data urodzenia koniec V wieku
Emesa (obecnie Hims)
Data śmierci ok. 556
Kościół/
wyznanie
katolicki, prawosławny
Wspomnienie 1 października (kat.)
1 października (praw. liturgia według kal. jul.)
14 października (praw. według kal. greg.)
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Roman Pieśniarz i Bogurodzica

Roman Pieśniarz, Roman Melodos, łac. Roman Melodos, gr. Ῥωμανὸς [ὁ] Μελωδός[2], cs. Prepodobnyj Roman Sładkopiewiec (ur. w Emesie, obecnie Hims, zm. ok. 556) – święty mnich w Kościele prawosławnym oraz diakon i święty Kościoła katolickiego, znany również, jako Roman Hymnograf[3], wielki poeta religijny Cesarstwa Bizantyńskiego, autor kondakionów poświęconych świętom cerkiewnym, Matce Bożej i innym świętym, z których do naszych czasów przetrwało około osiemdziesięciu.

Spis treści

Życiorys [edytuj]

Roman Pieśniarz urodził się pod koniec V wieku. Pochodził z rodziny syryjskiej z Emesy. Chrzest przyjął w wieku młodzieńczym i poświęcił się służbie Bogu. Uczestniczył przy soborze Zmartwychwstania Pańskiego w Bejrucie. Za czasów panowania cesarza Anastazjusza I), przeniósł się do Konstantynopola, gdzie w cerkwi św. Zofii Mądrości Bożej pełnił funkcję zakrystiana. Patriarcha Eutymiusz postawił go na równi z chórzystami.

Quote-alpha.png
Nie znając Pisma był mędrcem znakomitszym od wielu uczonych.

Według hagiografii, nie sprostawszy wyzwaniu chórzystów, aby zaśpiewał pieśń pochwalną na cześć Boga, zaczął modlić się przed ikoną Matki Bożej i czyniąc to zasnął. We śnie zjawiła się Bogarodzica z zawiniątkiem książek w ręku i poleciła by je zjadł, co uczynił. Następnego dnia Roman wszedł na ambonę i zaśpiewał swój hymn na cześć Bożego Narodzenia"Dziewica rodzi dzisiaj Przedwiecznego...". Po zakończonym nabożeństwie święty opowiedział wszystkim o objawieniu. Patriarcha wyświęcił go na diakona.

Quote-alpha.png
I płynęła z ust jego jako rzeka mądrość.

Hymnem tym po dzień dzisiejszy Cerkiew uroczyście wychwala Chrystusa, w Grecji śpiewany jest na Boże Narodzenie.

Ikonografia [edytuj]

W ikonografii święty przedstawiany jest w liturgicznych szatach diakona, jako mężczyzna w średnim wieku z krótką brodą i zazwyczaj długimi, spadającymi na ramiona włosami. Przeważnie ukazywany jest z kadzidłem w prawej dłoni i otwartą ku sobie książką do nabożeństw w lewej. Niekiedy trzyma zwój z pierwszymi słowami hymnu: Dziewica rodzi dzisiaj Przedwiecznego....

Dzień obchodów [edytuj]

Wspomnienie liturgiczne świętego Romana, w Kościele katolickim, obchodzone jest 1 października (według tradycji greckiej)[4].

Cerkiew prawosławna wspomina świętego mnicha 1/14 października[5], tj 14 października według kalendarza gregoriańskiego.

Publikacje w języku polskim [edytuj]

  • Roman Melodos, Akatyst, przeł. M. Bednarz, wyd.4, Warszawa 1991.
  • Hymn Akathistos, przeł. W. Kania, Tarnów 1982. Głos tradycji t.3.
  • Hymnos Akathistos, przeł. M. Bednarz, w: Niepokalana, Hymn Akatyst, O matko kocham Cię, Niepokalana, Kraków 1937, s.20-53.
  • Roman Melodos, Hymn na Boże Narodzenie, przeł. Marek Starowieyski, „Tygodnik Powszechny”, 24-31 XII 1978.
  • św. Roman Melodos, Hymn na Boże Narodzenie, w: Verbraken Patrick - Pierre Dom OSB, Starowieyski Marek Ks., Ojcowie Kościoła. Panorama patrystyczna, Warszawa 1991, Wyd. Archidiecezji Warszawskiej, s.196-202.
  • św. Roman Piewca, Hymn na Boże Narodzenie, Hymn Akathistos, przeł. Ks. Marek Starowieyski, W. Kania, w: Pieszczoch Szczepan ks., Patrologia, t.2: Ojcowie mówią, Gniezno 1994, s.236-238.
  • Roman Melodos, Hymn o Zmartwychwstaniu, przeł. Marek Starowieyski, „Tygodnik Powszechny”, 18 IV 1976.
  • Roman Melodos , Hymny (wybór), Muza Chrześcijańska, t.3: Poezja grecka i bizantyńska, wstęp i opracowanie Marek Starowieyski, przekład zbiorowy, Kraków 1985, Znak, s.164-174. Ojcowie Żywi t.12.
  • Roman Melodos, Modlitwa do Chrystusa i jego Matki, w: Literatura bizantyńska, wybór tekstów, układ i tłum. Jan Birkenmajer, Wielka literatura powszechna Trzaski, Everta i Michalskigo, Antologia, t. 6, cz.2, Warszawa 1933, s.853-854.
  • Roman Melodos, Modlitwa do Chrystusa i jego Matki, przeł. Jan Birkenmajer, w: Światła ekumeny. Antologia patrystyczna, oprac. Andrzej Bober, Kraków 1965, s.514-516.
  • Roman Melodos, Pieśń o Bożym Narodzeniu, przeł. Jan Birkenmajer, w: Światła ekumeny. Antologia patrystyczna, oprac. Andrzej Bober, Kraków 1965, s.513-513.
  • Roman Melodos, Pieśń o Bożym Narodzeniu, w: Literatura bizantyńska, wybór tekstów, układ i tłum. Jan Birkenmajer, Wielka literatura powszechna Trzaski, Everta i Michalskigo, Antologia, t. 6, cz.2, Warszawa 1933, s.706.

Zobacz też [edytuj]

Przypisy [edytuj]

Bibliografia [edytuj]

  • Oktawiusz Jurewicz (red.), Encyklopedia kultury bizantyńskiej, wyd UW, Warszawa 2002, s. 424.
  • Św. mnich Roman Pieśniarz na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)
  • R. J. Schork. Typology in the Kontakia of Romanos. „Studia Patristica”. 6 (1962 /Papers presented to the Third International Conference on Patristic Studies held at Christ Church, Part IV Theologica, Augustiniana, Oxford, 1959, ed. F. L. Cross/), s. 210-220. Berlin: Academie-Verlag. 

Linki zewnętrzne [edytuj]