Ropucha paskówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ropucha paskówka
Epidalea calamita
(Laurenti, 1768)
Ropucha paskówka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada płazy
Rząd płazy bezogonowe
Podrząd Neobatrachia
Rodzina ropuchowate
Rodzaj Epidalea
Cope, 1864
Gatunek ropucha paskówka
Synonimy

Bufo calamita Laurenti, 1768

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ropucha paskówka (Epidalea calamita[2] syn. Bufo calamita) – gatunek płaza, najmniejsza ropucha z żyjących w Polsce oraz Zachodniej i Środkowej Europie.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Ubarwienie ropuchy paskówki pełni funkcję maskującą

Dorosłe osobniki ropuchy paskówki osiągają długość od niecałych 5 do 7,5 centymetra. Samiec jest nieznacznie mniejszy od samicy. Najbardziej charakterystyczną cechą, od której pochodzi nazwa tej ropuchy, jest wąski wyraźny jasny pasek przechodzący przez środek grzbietu od głowy do końca ciała. Poza tym na pierwszy rzut oka przypomina ropuchę szarą. Płaz woli biegać niż skakać. Stąd ludowa nazwa - ropucha żwawa. Nogi tylne są bardzo krótkie, a na środkowych palcach występują podwójne modzele stawowe. Błony pławne spinają tylko nasady palców. Błona bębenkowa mała i niewyraźna, gruczoły przyuszne płaskie, niewielkie. Ciało jest krępe, grzbiet pokryty płaskimi brodawkami. Samiec jest bardzo podobny do samicy, lecz na podgardlu ma pojedynczy pęcherz głosowy. Paskówka wykazuje duże podobieństwo do podobnych ropuch z Ameryki Północnej. Z pewnością wszystkie pochodzą od bardzo im bliskich form znanych już z trzeciorzędu.

Ropucha paskówka pojawia się w końcu marca lub na początku kwietnia. Jej tryb życia jest podobny jak ropuchy zielonej. Tak jak inne ropuchy prowadzi nocny tryb życia. Jest bardzo żarłoczna. Poluje na ślimaki i stawonogi. Zdobycz łowi zwinnie biegając, a nie skacząc.

Płaz ten ma niewielu wrogów, ponieważ jego gruczoły produkują substancje o nieprzyjemnym zapachu i dużym stopniu toksyczności. Jednak liczba gruczołów jadowych jest mniejsza u niego niż u innych krajowych ropuch. Tak jak dla wszystkich płazów dużym dla niej zagrożeniem jest człowiek.

Paskówka żyje na terenach o lekkiej glebie, w której zagrzebuje się używając tylnych i przednich nóg. Zimuje na lądzie, w różnych kryjówkach, również wykopanych przez siebie norach.

Gody[edytuj | edytuj kod]

W okresie godowym samiec wydaje terkoczący głos przypominający trele kanarka. Termin rozrodu paskówki uzależniony jest od obfitych opadów deszczu, może trwać w okresie między kwietniem a sierpniem, podobnie jak gody ropuchy zielonej. W związku z tym gatunki te dość często się krzyżują. Mieszańce pod względem ubarwienia przypominają ropuchę zieloną, ale posiadają charakterystyczny jasny pasek. Skrzek paskówki składają najczęściej w okresowych kałużach i silnie nasłonecznionych, płytkich (do około 70 cm głębokości) zbiornikach pozbawionych roślinności. Preferują zupełnie odsłonięte miejsca powstałe np. po wydobyciu piasku i żwiru. Taki zbiornik bez roślinności wodnej będzie odpowiedni jeśli chcemy, aby ropuchy te rozmnażały się w ogrodowym oczku wodnym.

Samice składają 3-4 tys. jaj w półtorametrowych sznurach. Kijanki są czarne, po brzusznej stronie jaśniejsze. Pływają stadnie, przy brzegu. Tolerują temperaturę wody do 40 °C. Osiągają do 32 mm długości, Po około 3-8 tygodniach przechodzą metamorfozę. Przeobrażone centymetrowej długości ropuszki zaczynają się pojawiać zazwyczaj pod koniec czerwca.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten zamieszkuje głównie zachodnią i środkową Europę. Brak jej w Europie południowej i południowo-wschodniej, we Włoszech i na Bałkanach. Na północy występuje aż po Szkocję, na południowym zachodzie po Półwysep Pirenejski. Żyje w południowej Szwecji nad Bałtykiem, aż po Zatokę Fińską. Nigdzie nie tworzy podgatunków.

Paskówka jest najbardziej sucholubną z występujących w Polsce ropuch. Występuje na pograniczu borów sosnowych, a nawet na wydmach. Poza okresem godowym unika terenów wilgotnych. Jest gatunkiem nizinnym, wyjątkowo wchodzi w doliny górskie. Można ją spotkać na wysokości do 1200 m n.p.m.

Ropucha paskówka jest najrzadziej spotykaną z naszych ropuch, choć występuje prawie w całym kraju, aczkolwiek są to stanowiska wyspowe, na których jednak zawsze jest stosunkowo liczna. Są autorzy jednak, którzy sugerują, że mała liczba podawanych stanowisk jest spowodowana jej mało osiadłym i skrytym trybem życia. Jednym z najciekawszych krajowych stanowisk, w których zaobserwowano paskówkę, jest poznańskie wysypisko śmieci (1994)[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Epidalea calamita. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  2. Darrel Frost and The American Museum of Natural History: Epidalea calamita (ang.). Amphibian Species of the World 5.4, an Online Reference. [dostęp 4 lutego 2009].
  3. Sławomir Janyszek, Magdalena Szczepanik-Janyszek, Okolice Góry Moraskiej, w: Kronika Miasta Poznania, nr 3/2002, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2002, s.229, ISSN ISSN 0137-3552