Rosso Fiorentino
| Rosso Fiorentino | |
 Giorgio Vasari, Portret Rossa Fiorentino |
|
| Imiona i nazwisko | Giovanni Battista di Jacopo di Guasparre |
| Data i miejsce urodzenia | 1495 Florencja |
| Data i miejsce śmierci | 1540 Paryż |
| Narodowość | Włochy |
| Dziedzina sztuki | malarstwo |
| Styl | manieryzm |
| Ważne dzieła | Zdjęcie z krzyża, Mojżesz broniący córek Jetry, Pietà |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Rosso Fiorentino, właśc. Giovanni Battista di Jacopo di Guasparre, we Francji zw. Maître Roux (ur. 8 marca 1495 we Florencji, zm. 14 listopada 1540 w Paryżu[1]) - włoski malarz, rysownik i dekorator działający także we Francji, przedstawiciel wczesnego manieryzmu florenckiego.
Spis treści |
Życie[edytuj]
Z powodu rudych włosów zyskał przydomek Rosso Fiorentino (Czerwony Florentyńczyk). Pierwsze kroki stawiał w pracowni Andrei del Sarto obok Jacopa Pontormo. We Włoszech działał m.in. w Arezzo, Sansepolcro, Rzymie, Peruggi, Volterze, Citta di Castello. W 1530 wyjechał do Francji, gdzie wraz z Franceskiem Primiaticciem na zlecenie króla Franciszka I uczestniczał w pracach dekoracyjnych na zamku w Fontainebleau. Wg Vasariego artysta popełnił samobójstwo z powodu wyrzutów sumienia po niesłusznym oskarżeniu przyjaciela o kradzież pieniędzy.[2]
Twórczość[edytuj]
Tworzył obrazy sztalugowe (w tym ołtarzowe) i freski głównie o tematyce religijnej. Jego pierwszym dziełem były malowidła ścienne w bazylice Santissima Annunziata we Florencji. Jego obrazy odznaczają się intensywnym kolorytem, ekspresyjną formą (wyraziste rysy twarzy, często o diabolicznym wyrazie) i dramatycznym napięciem. W latach 1534-40 kierował pierwszym etapem dekoracji pałacowej Wielkiej Galerii Franciszka I w Fontainebleau. Galeria mierząca 58 m długości tworzy jedolitą przestrzeń, w której freski otoczone stiukowymi płaskorzeźbami tworzą pas ciągnący się ponad bogato zdobioną boazerią, pod kasetonowym drewnianym stropem. Król został sportretowany jako orędownik humanizmu. Główną osią tematyczną wystroju stały się postać i przymioty władcy ukazane w licznych scenach alegorycznych, nawiązujących do wydarzeń z czasów panowania króla, porównywanych z dziejami mitologicznych bogów i herosów, a także odwołujących się do symboliki chrześcijańskiej (m.in. Franciszek I trzymający owoc granatu, symbol powodzenia, Jedność państwa, Ukwiecony słoń). Styl Rossa przyczynił się do powstania pierwszej szkoły Fontainebleau i rozwoju manieryzmu we Francji.
Wybrane dzieła[edytuj]
- Portret młodego mężczyzny - 1516-18, olej na desce, 82 x 60 cm, Gemäldegalerie, Berlin
- Wniebowzięcie Marii - 1517, fresk, 385 × 395 cm, Santissima Annunziata, Florencja
- Tronująca Madonna z Dzieciątkiem i czterema świętymi - 1518, olej na desce, 172 x 141 cm, Uffizi, Florencja
- Muzykujący anioł - 1520, tempera na desce, 47 × 39 cm, Uffizi, Florencja
- Madonna z dwoma świętymi - 1521, olej na desce, 169 × 133 cm, Museo Diocesano, Volterra
- Zdjęcie z krzyża - 1521, olej na drewnie, 333 x 195 cm, Pinacoteca Comunale, Volterra
- Madonna z dziesięcioma świętymi (Ołtarz Deich) - 1522, olej na desce, 350 × 210 cm, Galleria Palatina, Florencja
- Madonna z Dzieciątkiem i puttami - ok. 1522, olej na desce, 111 x 75,5 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
- Mojżesz broniący córek Jetry - 1523, olej na płótnie, 160 x 117 cm, Uffizi, Florencja
- Zaślubiny Marii - 1523, olej na desce, 325 x 250 cm, San Lorenzo, Florencja
- Martwy Chrystus z aniołami - ok. 1526, 133,5 x 104 cm, Museum of Fine Arts, Boston
- Zdjęcie z krzyża - 1528, olej na desce, 270 x 201 cm, San Lorenzo, Sansepolcro
- Chrystus w chwale - 1528-30, olej na desce, 348 × 258 cm, Città di Castello, Katedra
- Pietà - 1530-35, olej na desce przeniesionej na płótno, 125 x 159 cm, Luwr, Paryż
Przypisy
Bibliografia[edytuj]
- Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ISBN 83-7079-076-3
- Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ISBN 978-3-8331-2131-9
- Stefano Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 4, Warszawa: HPS, 2006, ISBN 83-60688-18-4
