Rota (Maria Konopnicka)
 |
Carillon na Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku
 Melodia Roty Feliksa Nowowiejskiego |
| Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc. | |
Rota – napisany w 1908 r. w Cieszynie wiersz Marii Konopnickiej, a także pieśń hymniczna. Pierwszy raz Rota została opublikowana w 1908 w Przodownicy. Powstała pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim (zob. germanizacja).
Wiersz składa się z czterech zwrotek, z czego trzy stanowią kanon jednej z polskich pieśni patriotycznych pod tym samym tytułem, do której muzykę napisał Feliks Nowowiejski. Pieśń została po raz pierwszy wykonana publicznie przez kilkuset chórzystów z Krakowa, Górnego Śląska i innych terenów objętych zaborami 15 lipca 1910 w czasie uroczystości odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie, zorganizowanej w rocznicę 500-lecia zwycięstwa w bitwie pod Grunwaldem. Połączonymi chórami z całej Polski dyrygował kompozytor. Znana jest też wersja z muzyką Władysława Krogulskiego.
[edytuj] Rota jako hymn
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości była kontrkandydatem Mazurka Dąbrowskiego do określenia mianem hymnu narodowego. Pieśń była również jedną ze śpiewanych w czasie stanu wojennego w Polsce w latach 80. XX wieku; wówczas w zwrotce drugiej fragment "...Aż się rozpadnie w proch i pył / krzyżacka zawierucha" zamieniano na "...Aż się rozpadnie w proch i pył / sowiecka zawierucha"; zwrotkę trzecią i czwartą na ogół pomijano.
"Rota" stała się hymnem w 1991 w polskojęzycznym okręgu autonomicznym, jednostronnie utworzonym w ramach Litwy przez litewskich Polaków. Był to tak zwany: Polski Kraj Narodowo-Terytorialny Rota jest hymnem Polskiego Stronnictwa Ludowego i Ligi Polskich Rodzin.
[edytuj] W kulturze
Przez kilkadziesiąt lat melodia Roty stanowiła ponadto sygnał wywoławczy Telewizji Poznań i Telewizji Gdańsk[potrzebne źródło].
