Rothenburg ob der Tauber
| Rothenburg ob der Tauber | |||
|
|||
| Państwo |  Niemcy |
||
| Kraj związkowy | Bawaria | ||
| Rejencja | Środkowa Frankonia | ||
| Powiat | Ansbach | ||
| Burmistrz | Walter Hartl | ||
| Powierzchnia | 41,45 km² | ||
| Wysokość | 430 m n.p.m. | ||
| Populacja (2005) • liczba ludności • gęstość |
11 314 273 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | 09861 | ||
| Kod pocztowy | 91541 | ||
| Tablice rejestracyjne | AN | ||
|
Położenie na mapie Bawarii
  Rothenburg ob der Tauber
|
|||
|
Położenie na mapie Niemiec
 Rothenburg ob der Tauber
|
|||
 49°22′37.88″N 10°10′44.18″E / 49.377188888889, 10.178938888889Na mapach: 49°22′37.88″N 10°10′44.18″E / 49.377188888889, 10.178938888889 |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Rothenburg ob der Tauber – miasto w Niemczech, w Bawarii, w rejencji Środkowa Frankonia, w powiecie Ansbach, we Frankenhöhe, około 30 km na północny zachód od Ansbach, nad rzeką Tauber, przy autostradzie A7 i linii kolejowej. Zamieszkuje je około 11 tys. mieszkańców.
Najbliżej położone duże miasta: Norymberga 60 km na wschód, Monachium - 170 km na południowy wschód i Stuttgart - 100 km na południowy zachód.
Związani z Rothenburgiem
- Jan Haller (1467-1525) - księgarz, wydawca, właściciel drukarni w Krakowie
- Georg Conrad Jung (1612-1691) - drukarz, malarz, rytownik, geograf i kartograf
- Andreas Libavius (1540-1616) - filozof, lekarz i alchemik
- Georg Karl Christian von Staudt - (1798-1867) matematyk, jeden z twórców geometrii rzutowej
Spis treści |
Kultura [edytuj]
Grupy muzyczne, orkiestry, chóry i zespoły
- Jugendblasorchester der Stadt Rothenburg ob der Tauber
- Kirchenchor St. Johannis
- ProChor
- 2 for a Kind
- Spielmannszug
- Stadtpfeiferei
- Frankenjaeger-Express
- Campaloona
- Cornucopia
- DJ Gan-G
- Festspielgruppe JUNGE SCHAR
Muzea
- Reichsstadtmuseum
- Mittelalterliches Kriminalmuseum
- Puppen- und Spielzeugmuseum
- Schäfertanzmuseum
- Weihnachtsmuseum
- Handwerkerhaus
- Historiengewölbe mit Staatsverlies
Nazwa miasta [edytuj]
Nazwa "Rothenburg ob der Tauber" stanowi skróconą wersję "Rothenburg oberhalb der Tauber", która w języku niemieckim oznacza "Rothenburg nad Tauber" (miasto położone jest na płaskowyżu nad rzeką Tauber). W odniesieniu do samej nazwy "Rothenburg", niektórzy wywodzą to słowo z niemieckiego Rot (czerwony) i Burgu (Burg, średniowieczne warowne miasto). Nazwa może również odnosić się do słowa „rotten” ("zgnić"), procesu obróbki lnu podczas produkcji odzieży, z której w dawnych czasach słynął Rothenburg. Jednakże najwłaściwiej uznać, że miasto zawdzięcza swoje istnienie znanej w Niemczech rodzinie von Rothenburg, których rodzinne powiązania sięgały dworu cesarskiego. Założyli oni, nie licząc Rothenburga ob der Tauber, jeszcze sześć miast, które po dziś dzień noszą nazwę Rot(h)enburg. Cztery z nich znajdują się na terenie Niemiec, jedno w Szwajcarii a jedno w Polsce (Czerwieńsk - dawniej Rothenburg an der Oder)
Legenda miasta [edytuj]
Na głównym placu miasta znajduje się budynek z zegarem, z którym związana jest legenda. Upamiętnia on wydarzenia w 1631, gdy pod murami oblegali miasto żołnierze hrabiego Tilly. Legenda głosi, że na dźwięk mechanicznego skowronka hrabia Tilly miał powiedzieć, iż jeśli ktokolwiek w ciągu trwania tego dźwięku wypije jeden galon wina w jednym ciągu, miasto zostanie ocalone. Burmistrz Nusch przyjął wyzwanie, dzięki czemu miasto nie zostało zrównane z ziemią. Rothenburgianie obchodzą „Święto Ratowania Miasta” każdego roku na Zielone Świątki, podczas których odbywają się liczne festiwale, koncerty, wydarzenia kulturalne.
Historia [edytuj]
Przed 950 rozpoczęto budowę systemu obronnego zamku dzięki hrabiemu Comburg-Rothenburg.
Około 1070 rozbudowano część zamku nad Taubrem wchłonięto wioskę Gebsattel.
W 1116 umarł ostatni przedstawiciel z rodu Comburg-Rothenburg, w testamencie wszystkie włości przekazał klasztorowi, jednak cesarz Henryk V wyznaczył swojego siostrzeńca księcia Frankonii Konrada Hohenstaufa jako prawowitego dziedzica zamku i okolic.
W 1142 Konrad, już jako król niemiecki Konrad III, rozbudował Staufer, zamek z nowymi twierdzami, zmodernizował administrację, zreorganizował kupiectwo, przez co rozwinął się handel.
Przed 1170, dzięki budowie części Staufer, Rothenburg zaczął funkcjonować jako ośrodek miejski.
1194–1254 nowi dziedzice rządzą miastem i okolicami Rothenburga, rozbudowano klasztor.
W 1241/42 wprowadzono podatek dla Żydów rohtenburgskich. Szczególnym szacunkiem cieszył się wśród mieszczan rabin Meira Ben Baruch (zm. 1293, pochowany w 1307 w Wormacji), znany prawnik.
W 1274 Rothenburg otrzymał uprawnienia miasta cesarskiego nadane przez króla Rudolfa Habsburga.
W następnych stuleciach nastąpił szybki wzrost gospodarczy miasta, rozwijał się handel i kultura. Mieszczanie wraz z rycerstwem rozbudowali klasztor oraz szpital (1376/78 włączony do murów miejskich).
W 1336 rozpoczęto budowę kościoła św. Jakuba, który przyciągał wielu pielgrzymów. W tym czasie miasto było jednym z 20 największych miast Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Liczba ludności wynosiła około 5500 osób w obrębie murów miejskich oraz 14 000 w promieniu 150 mil.
Od XV-XVI wieku miasto przeżywało rozkwit, zakładano pracownie drukarskie, rozwijał się handel i rzemiosło, wysokim prestiżem cieszył się rothenburgski patrycjat.
30 października 1631 r. podczas wojny trzydziestoletniej miasto zostało zdobyte przez wojska cesarskie pod dowództwem Johanna von Tilly.
W 1634 okupujące wojska opuściły Rothenburg zostawiając je złupione i mocno zniszczone.
Przez niemal cały XVII wiek mieszczanie odbudowywali miasto, odradzały się dawne pracownie, rozwijał się handel.
Od 1803 miasto stało się częścią Bawarii.
Dzięki artystom w latach osiemdziesiątych XIX wieku Rothenburg został na nowo odkryty. Rajcy stworzyli ustawy zapobiegające poważnym zmianom urbanistycznym w mieście.
W 1945 r. miasto znalazło się na osi natarcia wojsk amerykańskich. Pracujący w sztabie amerykańskim J. J. McCloy, który dobrze znał Rothenburg jeszcze z czasów przedwojennych i zdawał sobie sprawę ze znaczenia dla historii sztuki istniejących w nim zabytków i zgromadzonych dzieł sztuki zdołał przekonać dowództwo do rezygnacji z artyleryjskiego ostrzału faktycznie nie bronionego miasta. Ze względów taktycznych Amerykanie zdecydowali się jedynie na dokonanie nalotu na podmiejski węzeł kolejowy. Niestety, piloci bombowców nie trafili w cel: stacja kolejowa nie ucierpiała, za to zbombardowane zostało miasto.[1] Zginęło 39 osób, a 30% - 40% (według różnych źródeł) miasta uległo destrukcji. Zniszczeniu uległo 306 domów, sześć budynków publicznych oraz 610 metrów średniowiecznego muru. Po 1945 roku podjęto rekonstrukcję i odbudowę miasta w duchu "średniowicznym".[1]
Obecnie Rothenburg jest jedną z największych atrakcji turystycznych Bawarii.
Rothenburska pracownia kartograficzna [edytuj]
W mieście działała wielopokoleniowa pracownia drukarska, kartograficzna i malarska Jungów. Jej założycielem w 1607 był patrycjusz Johann Georg Jung senior (1583-1641), który w 1625 dostarczył miastu ze swojej pracowni trzy zegary słoneczne oraz rzeźbę orła[2]. Jung zanim został kartografem u swojego ojca Davida Junga (1538-1603) w feuchtwangeńskiej pracowni uczył się malarstwa, inkrustowania oraz cięcia i ozdabiania szkła[3].
Jung senior posiadał dwóch synów: Johanna Georga Junga juniora, również cenionego kartografa i malarza (1607-1648) oraz bardziej znanego, kartografa, rytownika i malarza, Georga Conrada Junga (1612-1691), współtwórcy pierwszej, kompleksowej mapy dróg lądowych Europy Środkowej. Johann Georg Jung senior w 1633, dzięki książęcej protekcji przygotowywał plany i szkice na potrzeby dworu saksońskiego, jednak dopiero od 1638 senior wraz z Georgiem Conradem zaczął w swojej pracowni kartograficznej pełną produkcję map. W 1639 były to m.in.: plany miasta Würzburga (w skali 1:300 000), natomiast w 1641 pionierskie dzieło Totius Germaniae Novum Itinerarium (w skali 1:485 000), w którym naniesiono wszystkie znane ówcześnie szlaki, drogi i trakty komunikacyjne. Jungowie sporządzili również pierwszy w historii plan Rothenburga. Łącznie w pracowni Jungów sporządzono w tym czasie około trzydziestu różnych dzieł kartograficznych[4]. W 1669 w rothenburskiej pracowni wykonano prace kartograficzne dla prowincji Würzburga[5].
Wielkim następcą Johanna juniora w pracowni był jego syn Otto Christoph Jung (ur. 28 kwietnia 1647, zm. 15 marca 1721). Ostatnim z XVIII-wiecznych artystów w rodzie był syn Otto Christopha, nadworny malarz Jörg Christoph Jung, który założył własną pracownię w Fuldzie.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Burdziński Jerzy: Średniowieczna perła Bawarii, w: "Poznaj Świat" nr 2/1998 (497), s. 57-61
- ↑ GedBas - Datenblatt von: Johann Georg d.Ä. JUNG
- ↑ Hans Vollet Abriss der Kartographie des Fürstentums Kulmbach-Bayreuth, Wydawnictwo Freunde der Plassenburg, 1977, ss. 22-24
- ↑ Wilhelm Bonacker Georg Conrad Jung and His Manuscript Map of Franconia w: Imago Mundi The International Journal for the History of Cartography, nr. 14 (1959) ss. 113-114
- ↑ Josef Dünninger, Dieter Harmening Volkskultur und Geschichte: Festgabe für Josef Dünninger zum 65. Geburtstag (Wydawnictwo E. Schmidt, 1970, s.159-160)
|
||||||||||||||||
