Rotmistrz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rotmistrz chorągwi pancernej, Juliusz Kossak, 1886

Rotmistrzstopień wojskowy w kawalerii odpowiadający kapitanowi oraz nazwa dowódcy szwadronu. W dawnym wojsku dowódca roty albo chorągwi.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa jest połączeniem dwóch nazw "mistrz" (tutaj występuje w znaczeniu dowódca) oraz "rota" i oznacza ona dosłownie "mistrza roty".

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Polsce funkcja rotmistrza pojawiła się w XV wieku, gdy po raz pierwszy w polskich dziejach użyte zostało wojsko zaciężne. Rotmistrz zaciągał na podstawie listu przypowiedniego rotę konną lub pieszą, nad którą obejmował dowództwo. W XVI wieku nazwę rotmistrza piechoty zaczęła wypierać nazwa kapitan. Odtąd rotmistrz występował już tylko w piechocie węgierskiej i wybranieckiej, dlatego zaczął być kojarzony tylko z jazdą.

W XVII wieku rotmistrzami chorągwi husarskich i kozackich (później pancernych) byli cywilni dygnitarze, a nie zawodowi oficerowie. W pierwszej połowie XVIII wieku stało się to regułą, toteż w imieniu takiego tytularnego rotmistrza chorągwią bezpośrednio dowodzili porucznicy lub namiestnicy.

W końcu XVIII wieku rotmistrze stali się dowódcami szwadronów. Istniał podział na rotmistrzów ze szwadronem, utrzymujących się dzięki prowadzeniu spraw gospodarczych oddziału, oraz na sztabsrotmistrzów, pozbawionych tego typu dochodu.

W XIX wieku rotmistrz był stopniem oficerskim w kawalerii i żandarmerii odpowiadającym stopniowi kapitana w innych rodzajach wojsk.

W okresie międzywojennym oraz w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie stopień rotmistrza istniał w kawalerii oraz w oddziałach pancernych o kawaleryjskim rodowodzie.

W WP stopień rotmistrza używany był do 1947 r. Obecnie używany jest nieformalnie w reprezentacyjnym Szwadronie Kawalerii Wojska Polskiego.

Sławni rotmistrzowie[edytuj | edytuj kod]

W historii w wojsku polskim sławę zyskało wielu rotmistrzów:

Naramiennik rotmistrza 1939

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I, Tom 3
  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 370. ISBN 83-11-06229-3.