Rowokół
| Rowokół | |
 Widok na wzgórze Rowokół z jeziora Gardno |
|
| Państwo |  Polska |
| Wysokość | 114,8 m n.p.m. |
|
Położenie na mapie fizycznej woj. pomorskiego
  Rowokół
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Rowokół – wzgórze polodowcowe o wysokości 114,8 m n.p.m. na Wybrzeżu Słowińskim, w woj. pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino, w odległości 6 km od morza.
Znajduje się w strefie ochronnej Słowińskiego Parku Narodowego, bardzo dobrze widoczny z morza żeglarski punkt nawigacyjny, odnotowany na najstarszych mapach morskich tej części Bałtyku. Ok. 0,5 km od wierzchołka Rowokołu leży wieś Smołdzino.
Obecnie na Wielkanoc ma tu miejsce misterium ukrzyżowania Chrystusa.
Spis treści |
[edytuj] Przyroda
Leśno-krajobrazowy rezerwat przyrody Rowokół, o powierzchni 562,81 ha - las na stokach wzgórza moreny czołowej o wysokości dochodzącej do 114,8 m n.p.m., sprawiający miejscami wrażenie regla dolnego (udział buka i jodły).
Na szczycie znajduje się platforma widokowa na Smołdzino oraz jeziora Gardno, Łebsko i wybrzeże Bałtyku. Prowadzi tu szlak turystyczny.
[edytuj] Historia
Przez Kaszubów uznawany za świętą górę, przynajmniej w zbieranych legendach (były one zbierane, spisywane dopiero w XIX w., w średniowieczu miejsce kultu maryjnego. Z górą związane są liczne mity i legendy: zatopione dzwony, gorejące pieniądze, przerzucane głazy, skarb Bandemerów - w znakomitej większości zostały te legendy przywiezione przez niemieckich osadników.
Na wale ziemnym, wtedy już mocno zniszczonym (od strony S) grodziska słowiańskiego, na wierzchołku Rowokołu od XII do XVI wieku mieściło się sanktuarium Najświętszej Maryi Panny. Po tej kaplicy pozostały zagłębione w gruncie fundamenty budowli. No i to sanktuarium dało niezwykle dużo powodów do powstania legend. Sanktuarium było jednym z trzech stacji dla pątników. Dwa pozostałe miejsca pielgrzymowania to Krzyżanka (Sanktuarium Maryjne na Górze Chełmskiej) oraz Święta Góra (k. Polanowa).
[edytuj] Oronimia
Pierwsze zapisy nazwy Rowokół widnieją na starych szwedzkich mapach morskich z 1695 roku (Reefcoll) i holenderskich z 1660 roku. Na mapach morskich z początku XX wieku administracji niemieckiej widniała nazwa Revekol.
Przyjmuje się najczęściej, że nazwa pochodzi z języka skandynawskiego i oznacza: (reve + kol) okrągły, kolisty szczyt, góra o określonym hełmie. Staronordyckie słowo „kúla” oznacza „wzgórze” lub wyróżniające się wzniesienie zauważalne na pozostałej części równiny.
Nazwę Rowokół wprowadzono urzędowo rozporządzeniem w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Revekol Berg[1].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 6)
[edytuj] Bibliografia
- Buske N.; Die Marienkapellen auf dem Gollen, dem Revekol und dem Heiligen Berg bei Pollnow. Ein Beitrage zur Geschichte der Wallfahrtsorte in Pommern, „Baltische Studien”N. F. Hamburg, 1970
- Lienau Otto, Die Bootsfunde von Danzig- Ohra aus der Wikingerzeit, Danzig 1934
- Malinowski Tadeusz, Zur Geschichte des Revecol (Rowokół), des heiligen Berges in Hinterpommern, „Baltische Studien”, N. F. Hamburg 1988
- Olczak Jerzy i Siuchniński Kazimierz, SPRAWOZDANIE Z BADAŃ WERYFIKACYJNYCH GRODZISK PRZEPROWADZONYCH NA TERENIE POWIATU SŁUPSKIEGO, Kosz. Zesz. Muz., t. 2, 1972
- Rogaczewski Feliks, ROWOKÓŁ, Zapiski Koszalińskie z. 3. Koszalin- Słupsk 1959, s. 52- 53.
- Witt Walter, Der Revecol und seine Umgebung in vor= und frühgeschichtlicher Zeit, Delmanzosche Buchdruckerei, Stolp in Pommern, chyba 1933.
- Witt Walter, Die Burgwälle des Stolper Landes, Stolp 1934.
- Witt Walter, Urgeschichte des Stadt und Landkreises Stolp, Stolp 1934.
