Roy Chapman Andrews

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Roy Chapman Andrews
Roy Chapman Andrews
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1884
Beloit, Wisconsin
Data i miejsce śmierci 11 marca 1960
Carmel, Kalifornia
Zawód przyrodnik, paleontolog

Roy Chapman Andrews (ur. 26 stycznia 1884 w Beloit, zm. 11 marca 1960 w Carmel-by-the-Sea) – amerykański odkrywca, przyrodnik i paleontolog. Dyrektor Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej, a także przywódca wypraw badawczych na pustynię Gobi w Mongolii Zewnętrznej w latach 20. XX wieku, które doprowadziły do odkrycia m.in. pierwszych znanych nauce jaj dinozaurów[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W młodości Andrews pogłębiał wiedzę przyrodniczą oraz rozwijał umiejętności strzeleckie podczas wypraw do lasów, pól i łąk w okolicach Beloit. Pieniędzmi zarobionymi na sprzedaży wypchanych zwierząt opłacał swoją naukę w Beloit College[2]. Po uzyskaniu tytułu naukowego w 1906 roku rozpoczął pracę w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej (AMNH) w Nowym Jorku[3]. Początkowo zajmował się myciem podłóg i asystowaniem przy wypychaniu zwierząt[2]. W 1908 roku wziął udział w ekspedycji na Alaskę, gdzie badał walenie i inne morskie ssaki. Dzięki jego staraniom kolekcja waleni w AMNH stała się jedną z największych na świecie. W latach 1909–10 był przyrodnikiem na statku USS „Albatross” podczas jego wyprawy do Holenderskich Indii Wschodnich, od 1911 do 1912 badał Koreę Północną, a w 1913 wziął udział w kolejnej ekspedycji na Alaskę[3].

W latach 1922–30 przewodził serii ekspedycji paleontologicznych do Mongolii z ramienia Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej. Odkryto wówczas pierwsze znane jaja dinozaurów – zidentyfikowano je jako jaja protoceratopsa, jednak późniejsze badania wykazały, że w rzeczywistości należały do owiraptora[4]. Odnaleziono także szczątki indrikoterium (wówczas „baluchiterium”) – największego lądowego ssaka oraz wielu gatunków dinozaurów[2][3] oraz kości welociraptora[1]. W 1930 był zmuszony opuścić placówki badawcze w Azji z powodu politycznej niestabilności w regionie, a także kłopotów finansowych wywołanych wielkim kryzysem. Uważa się, że to Andrews posłużył jako inspiracja dla postaci Indiany Jonesa[2]. W 1934 roku został dyrektorem AMNH. Funkcję tę pełnił do 1941[2], kiedy przeszedł na emeryturę, by poświęcić się pracy pisarskiej[3].

Roy Chapman Andrews zmarł 11 marca 1960 roku w Carmel-by-the-Sea w Kalifornii. Zgodnie z jego wolą jego ciało skremowano i pochowano w posiadłości Chapmanów w jego rodzinnej miejscowości[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Paul C. Sereno. Dinozaury w śmiertelnej pułapce. „Świat Nauki”. nr 4 (236), s. 68-73, kwiecień 2011. ISSN 0867-6380. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Who was Roy Chapman Andrews (ang.). Roy Chapman Andrews Society. [dostęp 30 kwietnia 2010].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Roy Chapman Andrews (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 30 kwietnia 2010].
  4. David Fastovsky: Life and Death in a 70 Million-Year-Old Sand Sea (ang.). [dostęp 30 kwietnia 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Carl Waldman, Alan Wexler: Encyclopedia of Exploration. T. I: The Explorers. New York: FactsOnFile, 2004. ISBN 0-8160-4678-6.