Rozłożnia kolczasta
| Rozłożnia kolczasta | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | grzybieniowce |
| Rodzina | grzybieniowate |
| Rodzaj | rozłożnia |
| Gatunek | rozłożnia kolczasta |
| Nazwa systematyczna | |
| Euryale ferox Salisb. Ann. Bot. (König & Sims) 2: 74 1805 |
|
| Synonimy | |
|
Anneslea spinosa Andrews, Euryale indica Planch.[2] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Rozłożnia kolczasta[3], eurjala kolczasta[4] (Euryale ferox) – gatunek rośliny należący do rodziny grzybieniowatych. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju rozłożnia (zwanego też eurjalą lub diabelską głową). Rodzaj jest siostrzany dla rodzaju wiktoria (Victoria). Występuje na środkowych i tropikalnych obszarach Azji (wschodnia Rosja, Chiny, Korea Południowa, Japonia, Tajwan, Bangladesz, Indie, Mjanma)[5]. W Polsce roślina ta jest uprawiana w niektórych ogrodach botanicznych, np. w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie.
Morfologia[edytuj]
Roślina ma ogromne, okrągłe liście o średnicy czasami przekraczającej 1 m. Ciemnozielone z wierzchu i fioletowe od spodu liście mają niepodwinięte brzegi i bardzo dobrze widocznym brązowym użyłkowaniem. Na ich górnej powierzchni występują ostre kolce. Blaszka liściowa między wiązkami przewodzącymi jest pęcherzykowato wydęta. Kolczaste są także ogonki liściowe i szypułki kwiatowe. Duże, różowe kwiaty wyrastają z łodygi spod spodniej strony liścia. W odróżnieniu od innych gatunków rodziny grzybieniowatych, roślina ta ma w ziarnach pyłku 3 jądra.
Zastosowanie[edytuj]
- Zawierające dużo skrobi nasiona są jadalne. Chińczycy uprawiali tę roślinę od ok. 3 tysięcy lat[6]. Nasiona zbierano późnym latem lub jesienią i jedzono je na surowo, lub po przegotowaniu.
- W Indiach, zwłaszcza w ich zachodniej i północnej części nasiona pieczono; zachowują się one podczas pieczenia tak, jak popcorn.
- W tradycyjnej medycynie chińskiej rozłożnia była wykorzystywana jako roślina lecznicza. Jej nasion używano do poprawienia sprawności seksualnej i podniesienia poziomu energii, spowolnienia procesu starzenia się, a także przy przedwczesnym wytrysku i polucjach[7].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-28].
- ↑ Euryale ferox (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-01-26].
- ↑ Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900.
- ↑ Nazwa polska według Stanisław Sławiński, Mieczysław Tokarski: Rośliny wodne w ogrodzie botanicznym uniwersytetu wrocławskiego. Wrocław: Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego, 1978, s. 94.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
- ↑ Flora of China. [dostęp 2010-01-10].
- ↑ Potęga chińskiego smoka. [dostęp 2010-01-10].
