Rozmowy z katem
| Rozmowy z katem | |
| Autor | Kazimierz Moczarski |
| Miejsce wydania | Polska |
| Język | polski |
| Data I wyd. | 1972-1974 |
| Wydawca | czasopismo "Odra" |
| Tematyka | wojenna |
| Typ utworu | literatura faktu |
Rozmowy z katem – utwór literatury faktu autorstwa Kazimierza Moczarskiego[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia publikacji
Ukazała się po raz pierwszy w latach 1972-1974 w miesięczniku Odra, następnie jako książka, Rozmowy zostały wydane w 1975 (w niepełnej wersji). Wersja pełna i nieocenzurowana ukazała się po raz pierwszy w roku 1992 nakładem PWN. Książka ta stanowi dokumentalną i rzetelną relację, mającą cechy studium socjologicznego i psychologicznego.
[edytuj] Powstanie i tematyka dzieła
W roku 1949 Kazimierz Moczarski, dziennikarz, prawnik z wykształcenia, żołnierz Armii Krajowej, został osadzony przez władze komunistyczne wraz ze zbrodniarzem, wysokiej rangi oficerem SS Jürgenem Stroopem w jednej celi więzienia mokotowskiego w Warszawie. Stroop (m.in. likwidator getta warszawskiego podczas powstania w 1943, odpowiedzialny za śmierć dziesiątków tysięcy ludzi) został skazany na karę śmierci, której wykonania oczekiwał w tej właśnie celi. Umieszczając Moczarskiego ze zbrodniarzem władzom komunistycznym prawdopodobnie chodziło o złamanie psychiki polskiego bohatera wojennego i działacza AK. Wraz z nimi wyrok odbywał niejaki Gustaw Schielke, niemiecki policjant. Ta sytuacja sprowokowała Moczarskiego do stworzenia portretu osobowości hitlerowca, opisu jego życia i kariery oraz napisania książki o mechanizmach działania i rozwoju nazizmu[2].
Uwagę zwraca niezwykła pamięć Moczarskiego, który spisując rękopis tuż po wyjściu z więzienia w 1956, pamiętał wiele szczegółów z pobytu, takich jak rozmowy, gesty czy reakcje współwięźniów. Sam autor podejrzewał, że pamięć spowodowana była niezwykłym napięciem okresu wyczekiwania na wykonanie na nim wyroku śmierci. Przed opublikowaniem Rozmów wszystkie fakty w nich zawarte, w miarę możliwości, zostały przez autora zweryfikowane. Moczarski miał dostęp do niektórych świadków opisanych zdarzeń oraz do stenogramów i dokumentów procesowych polskich i amerykańskich.
[edytuj] Adaptacje
W 2007 roku Teatr Telewizji wyemitował adaptację Rozmów w reżyserii Macieja Englerta. W role Kazimierza Moczarskiego i Jürgena Stroopa wcielili się Andrzej Zieliński i Piotr Fronczewski[3].
Przypisy
- ↑ Książka: Rozmowy z katem. www.biblionetka.pl. [dostęp 2012-01-06].
- ↑ Jolanta Wakulińska: Rozmowy z katem. www.lektury.gazeta.pl, 2008-07-02. [dostęp 2012-01-06].
- ↑ Rozmowy z katem. www.filmpolski.pl. [dostęp 2012-01-06].