Rozpławowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rozpławowate
Eichornia gruboogonkowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd komelinowce
Rodzina rozpławowate
Nazwa systematyczna
Pontederiaceae Kunth
F.W.H.A. von Humboldt, A.J.A. Bonpland & C.S. Kunth, Nov. Gen. Sp. 1, ed. qu.: 265. 4-11 Mai 1816[2]
Typ nomenklatoryczny
Pontederia L. (1753)[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Rozpławowate (Pontederiaceae) – rodzina roślin z rzędu komelinowców. Należy tu 9 rodzajów z 33 gatunkami. Zasięg tych roślin obejmuje lądy w strefie tropikalnej i subtropikalnej, a także obszary w północno-wschodniej Azji i znaczną część Ameryki Północnej (bez Kanady)[1]. Kilka gatunków sadzonych jest jako rośliny ozdobne, zwłaszcza w akwariach. Eichornia gruboogonkowa (Eichornia crassipes) zwana "hiacyntem wodnym" jest uciążliwym chwastem wodnym w strefie tropikalnej[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny kłączowe, które z dolnych węzłów wypuszczają korzenie przybyszowe mocujące roślinę w podłożu lub unoszące się w wodzie[3].
Liście
Osadzone są na pędzie w dwóch rzędach, rzadko spiralnie, czasem z powodu skrócenia międzywęźli tworzą rozetę. Młodociane i podwodne liście zwykle są wstęgowate. Liście właściwe podzielone są na pochwę, ogonek i blaszkę liściową. Blaszki mają kształt szerokojajowaty, oszczepowaty lub strzałkowaty[3].
Kwiaty
Skupione są w kwiatostany wiechowate lub kłosowate, wsparte dwoma liściokształtnymi podsadkami, wyrastające na szczycie pędu, przy czym odsuwane są przez ostatni liść na bok, tak że wyglądają jakby wyrastały z ogonka liściowego. Okwiat składa się z dwóch okółków, w obu z listkami barwy białej, żółtej lub niebieskiej, często efektownymi. Listki okwiatu u nasady są zrośnięte, czasem rurka ta pozostaje po przekwitnieniu i osłania owoc. Sześć pręcików przyrośniętych jest do rurki na różnej wysokości. Pręciki bywają zredukowane do jednego i dwóch prątniczków. Zalążnia górna, zwykle złożona z trzech komór z licznymi zalążkami, czasem zredukowana do jednej komory z pojedynczym zalążkiem. Słupek nitkowaty zakończony jest trójdzielnym znamieniem[3].
Owoc
Trójkomorowe lub jednokomorowe torebki, w pierwszym przypadku pękające na szwach, w drugim niepękające. Nasiona są małe, gładkie lub żeberkowane[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Byliny lub rzadziej rośliny jednoroczne[1]. Rośliny bagienne i wodne, pływające swobodnie po powierzchni lub zanurzone[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd komelinowce (Commelinales), rodzina Haemodoraceae. Rodzina jest siostrzana dla Haemodoraceae[1].

komelinowce


komelinowate Commelinaceae



Hanguanaceae





Philydraceae




hemodorowate Haemodoraceae



rozpławowate Pontederiaceae





Wykaz rodzajów[4][1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-12].
  2. 2,0 2,1 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland. [dostęp 2010-11-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Rośliny kwiatowe. Wielka Encyklopedia Przyrody. Warszawa: Muza SA, s. 431-433. ISBN 83-7079-779-2.
  4. Royal Botanic Gardens, Kew: List of genera in family Pontederiaceae (ang.). Vascular Plant Families and Genera. [dostęp 2010-11-11].