Ruciane-Nida

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ruciane-Nida
Przystań w Rucianem-Nidzie
Przystań w Rucianem-Nidzie
Herb
Herb Rucianego-Nidy
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Ruciane-Nida
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 1966
Burmistrz Zbigniew Janusz Opalach
Powierzchnia 17,07 km²
Wysokość 128 m n.p.m.
Populacja (30.06.2012)
• liczba ludności
• gęstość

4 766[1]
279,20 os./km²
Strefa numeracyjna
87
Kod pocztowy 12-220
Tablice rejestracyjne NPI
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Ruciane-Nida
Ruciane-Nida
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ruciane-Nida
Ruciane-Nida
Ziemia 53°39′01,07″N 21°32′59,80″E/53,650297 21,549944Na mapach: 53°39′01,07″N 21°32′59,80″E/53,650297 21,549944
TERC
(TERYT)
6283716044
Urząd miejski
Aleja Wczasów 4
12-220 Ruciane-Nida
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
BIP

Ruciane-Nida – (dawniej Rudczany[2]) miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim. Położone na Mazurach, na Pojezierzu Mazurskim, otoczone lasami Puszczy Piskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ruciane-Nida. Według danych z 30 czerwca 2012 r. miasto miało 4766 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Ruciane, przystań statków nad Jeziorem Guzianka Wielka, ok. 1915 r.
Jezioro Nidzkie, widok na Nidę od strony Kowalika
Schron bojowy przy Kanale Nidzkim, Ruciane-Nida

Ruciane-Nida leży na Równinie Mazurskiej.

Sąsiednie gminy: Pisz, Mikołajki, Piecki, Świętajno, Rozogi.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego.

Miasto położone jest na wysokości 130 m n.p.m. Według danych z 31 grudnia 2010 roku powierzchnia miasta wynosiła 17 km²[3]

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Składa się z dwóch głównych części: Rucianego i Nidy oraz kilku mniejszych: Guzianki, Dybówka I, Dybówka II i Kowalika. Miasto leży nad jeziorami Nidzkie, Guzianka Wielka, Guzianka Mała i Bełdany. Jeziora Nidzkie i Guzianka Wielka połączone są Kanałem Nidzkiem, jeziora Guzianka Mała i Bełdany łączy śluza Guzianka. Przez miasto przepływa rzeka Nidka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Początki istnienia osad Ruciane i Nida sięgają XVII wieku. Nida została założona w roku 1699 na miejscu dawnej wioski rybackiej oraz młyna położonego nad rzeką Nidką. Mieszkańcy osady trudnili się rybołówstwem oraz produkcją smoły i węgla drzewnego. W 1880 roku w Nidzie znajdował się urząd stanu cywilnego, który obejmował swym działaniem 335 osób. W okolicach Rucianego już w XIV wieku działały hamernie, smolarnie, dziegdziarnie, wypalarnie węgla drzewnego. Miejscowość istniała już jako osada szkatułowa i gajówka w XVIII wieku. W pierwszej połowie XIX wieku znajdowała się tu leśniczówka i niewielka osada leśna.

W drugiej połowie XIX wieku nastąpił znaczny rozwój komunikacji. W latach 1866 – 1869 zbudowano odcinek szosy Ruciane – Pisz, a w latach 1883-1885 uruchomiono linię kolejową OlsztynEłk ze stacją w Rucianem. W 1898 roku oddano do użytku połączenie kolejowe Ruciane - Mrągowo. U schyłku XIX wieku uruchomiono szlak wodny prowadzący z Giżycka do Mikołajek i Pisza, co zapoczątkowało turystyczny rozwój Rucianego. Po I wojnie światowej odwiedzało Ruciane ok. 12 tys. osób rocznie, co czyniło je jednym z ważniejszych ośrodków turystycznych w dawnych Prusach Wschodnich.

Po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej uruchomiono pierwszy przenośny tartak w Wejsunach, następnie przystąpiono do odbudowy tartaku w Nidzie i w Rucianem. W 1949 roku rozpoczęła się budowa Zakładu Płyt Pilśniowych i Wiórowych. Po pięcioletniej budowie uruchomiono pierwszy wydział produkcyjny – wytwórnię płyt pilśniowych, w roku następnym – płyt twardych, a w kolejnych drugi wydział płyt wiórowych oraz w 1963 roku ostatni produkujący płyty laminowane. W 1965 roku w zakładzie zatrudnionych było 1144 osób. Dzięki zakładom następował wzrost liczby ludności i rozwój infrastruktury, budownictwa mieszkalnego, handlu, usług i transportu.

Uzyskanie praw miejskich[edytuj | edytuj kod]

Powstanie zakładu spowodowało szybki rozwój Rucianego i Nidy oraz przyczyniło się do połączenia obu miejscowości i utworzenia miasta Ruciane-Nida. Prawa miejsce przyznane zostały 1 stycznia 1966 roku. W skład obszaru miejskiego oprócz dwóch głównych części: Rucianego i Nidy weszły Guzianka, Dybówek I, Dybówek II oraz Pólko, Wola Ratajowa i Zdróżno. 1 stycznia 1966 roku liczba ludności wynosiła 3050 osób. W 1973 roku, w związku z nowym podziałem administracyjnym kraju, utworzono gminę Ruciane-Nida.

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Ruciane-Nida położona jest przy linii kolejowej nr 219 OlsztynSzczytnoEłk. Na terenie miasta znajdują się dwa przystanki kolejowej: Ruciane-Nida i Ruciane Nida Zachód. Przez miasto przebiegają drogi prowadzące do Szczytna droga krajowa nr 58, Pisza droga krajowa nr 58 i Piecek droga wojewódzka nr 610. W okresie letnim w mieście funkcjonują przystanie statków pasażerskich, skąd wypływają rejsowe statki do Leśniczówki Pranie, Mikołajek i Giżycka.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 1
  • Szkoła Podstawowa nr 2
  • Zespół Szkół Samorządowych im. Agnieszki Osieckiej
  • Zespół Szkół Leśnych im. Unii Europejskiej

Atrakcje turystyczne i zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół kościoła parafialnego pw. Matki Bożej Ostrobramskiej (kościół i plebania) – ul. Dworcowa
  • Zespół wyłuszczarni nasion – ul. Dworcowa
  • Śluza Guzianka
  • Kompleks fortyfikacji z przełomu XIX/XX w. wchodzących w skład Węzła obronnego Ruciane
  • Cmentarz komunalnych – ul. Cicha
  • Budynek mieszkalny, w którym mieszkał Jerzy Borejsza (tzw. „Borejszówka) – ul. Słowiańska

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2013-01-27].
  2. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945
  3. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). [dostęp 7.03.2012].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]