Rudna (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w województwie dolnośląskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Rudna
Herb
Herb Rudnej
Ratusz w Rudnej
Ratusz w Rudnej
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lubiński
Gmina Rudna
Liczba ludności (2007) 1619
Strefa numeracyjna (+48) 76
Kod pocztowy 59-305
Tablice rejestracyjne DLU
SIMC 0367373
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Rudna
Rudna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudna
Rudna
Ziemia 51°30′40″N 16°15′48″E/51,511111 16,263333Na mapach: 51°30′40″N 16°15′48″E/51,511111 16,263333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ratusz w Rudnej

Rudna (niem. Raudten) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Rudna.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie legnickim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Rudna.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Rudna leży we wschodniej części Wzgórz Dalkowskich nad rzeką Rudną i uchodzącą do niej Kalinówką. Na zachód od miejscowości znajduje się zbiornik Żelazny Most.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

We wschodniej części wsi przebiegają: linia kolejowa nr 273 (Szczecin Główny-Wrocław Główny) i linia kolejowa nr 289 (Rudna Gwizdanów-Legnica). W miejscowości znajduje się stacja Rudna Miasto, natomiast w pobliskiej wsi GwizdanówRudna Gwizdanów.

Wieś jest lokalnym węzłem drogowym, tu stykają się drogi:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki pochodzą z XIII wieku (grodzisko w Starej Rudnej), w drugiej połowie tego wieku zbudowano tu zamek. Osada szybko rozrastała się i przed 1339 otrzymała prawa miejskie. Miasto pełniło rolę ośrodka administracyjnego i gospodarczego zaplecza dla okolicznego rolnictwa. Tereny te od 1329 były pod zwierzchnictwem Czech, od 1526 Habsburgów, a od 1742 w Prusach. Do 1932 roku wchodziła w skład powiatu ścinawskiego. W 1871 powstało połączenie kolejowe z Legnicą i Głogowem, a trzy lata później z Wrocławiem. Od tego czasu nastąpił szybki rozwój miasta. Zniszczenia w 1945 przyczyniły się do utraty praw miejskich. W 1974 uruchomiono największą w kraju kopalnię rud miedzi i Zakład Wzbogacania Miedzi "Rudna"[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[2]:

  • zespół miejski
  • kościół parafialny pw. Trójcy Świętej, neogotycki, przebudowany w l. 1859-1860, z wyposażeniem z okresu budowy. Wcześniejszy wybudowano w 1707 r., po przekazaniu protestantom kościoła pw. św. Katarzyny
  • kościół pw. św. Katarzyny, późnogotycki z l. 1474-1500 – XV w., od 1953 r. parafialna cerkiew prawosławna pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, ul. Kościelna

inne obiekty:

  • ratusz z 1773 r., zburzony w 1945 r., zrekonstruowany w latach 90. XX wieku[3].

nieistniejące obiekty:

  • pałac z XVII w. rodu von Niebelschutz, rozebrany w latach 50. XX wieku
  • cmentarz ewangelicki z kościołem cmentarnym, szachulcowym z XVII w., rozebranym w 1972[4]

Znane osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Johann Heermann - ur. 1585 r. w Rudnej, pisarz i poeta, ochrzczony w miejscowym kościele ewangelickim; obecnie jest to świątynia prawosławnacerkiew pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Agnieszka Sypień – polski karateka stylu Kyokushin. Wielokrotna mistrzyni polski, europy i świata.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Słownik geograficzno-krajoznawczy, Wyd. Naukowe PWN 1998, ISBN 83-01-12677-9
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 13.9.2012]. s. 110.
  3. Powiat lubiński, Wyd. Turyst. PLAN ISBN 978-83-60044-84-1
  4. Dolny Śląsk, dziedzictwo przeszłości